Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

मन्थराप्रवेशः

Manthara Observes Ayodhya and Incites Kaikeyi

अतीव सा तु संहृष्टा कैकेयी विस्मयान्विता।एकमाभरणं तस्यै कुब्जायै प्रददौ शुभम्।।।।

atīva sā tu saṃhṛṣṭā kaikeyī vismayānvitā |

ekam ābharaṇaṃ tasyai kubjāyai pradadau śubham || 2.7.32 ||

カイケーイはこの上なく喜び、驚きに満ちて、そのせむしの女に、見事な飾りをひとつ授けた。

अतीवexceedingly
अतीव:
क्रियाविशेषण (Degree/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअतीव (अव्यय)
Formपरिमाण/अतिशयवाचक अव्यय (exceedingly)
साshe
सा:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
तुbut/indeed
तु:
निपात (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (contrastive particle)
संहृष्टाdelighted
संहृष्टा:
विधेय (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसम्-हृष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘delighted’
कैकेयीKaikeyi
कैकेयी:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकैकेयी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
विस्मयान्विताfilled with astonishment
विस्मयान्विता:
विशेषण (Qualifier of ‘कैकेयी’)
TypeAdjective
Rootविस्मय + अन्वित (प्रातिपदिक/कृदन्त; समास)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘endowed’; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषः: विस्मयेन अन्विता = filled with astonishment
एकम्one
एकम्:
विशेषण (Qualifier of ‘आभरणम्’)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; संख्याविशेषण
आभरणम्ornament
आभरणम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआभरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Acc/कर्म) एकवचन
तस्यैto her
तस्यै:
सम्प्रदान (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (Dat/सम्प्रदान) एकवचन
कुब्जायैto the hunchback woman
कुब्जायै:
सम्प्रदान (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootकुब्जा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (Dat) एकवचन
प्रददौgave
प्रददौ:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-दा (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शुभम्beautiful/auspicious
शुभम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; विशेषण (agreeing with आभरणम्)

Filled with immense joy and wonder (at the news), Kaikeyi gifted a beauthful ornament to that hunchback.

K
Kaikeyī
M
Mantharā (kubjā)

FAQs

It cautions that rewards should follow righteous counsel; gifting in response to manipulative advice can entrench adharma by incentivizing harmful speech.

Kaikeyī, pleased by what she has heard, immediately rewards Mantharā, strengthening their conspiratorial bond.

Generosity appears outwardly, but the episode underscores misplaced generosity—giving without discerning the moral quality of the act being rewarded.