Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 44, Shloka 14

सुमित्रोपदेशः

Sumitra’s Consolation to Kausalya

या श्री श्शौर्यं च रामस्य या च कल्याणसत्वता।निवृत्तारण्यवास स्स क्षिप्रं राज्यमवाप्स्यति।।।।

yā śrīḥ śauryaṃ ca rāmasya yā ca kalyāṇasatvatā | nivṛttāraṇyavāsaḥ sa kṣipraṃ rājyam avāpsyati ||

ラーマの光輝と武勇、そして吉祥なる内なる力により、森での住まいが終われば、彼は速やかに王国を得るであろう。

याwhich/that (the)
या:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्ध/निर्देश (relative pronoun)
श्रीःsplendour/prosperity
श्रीः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शौर्यम्valour
शौर्यम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootशौर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
रामस्यof Rama
रामस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
याwhich/that (the)
या:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्ध/निर्देश
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
कल्याणसत्त्वताauspicious strength/virtue
कल्याणसत्त्वता:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकल्याण + सत्त्वता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः: कल्याणं सत्त्वं यस्याः सा (auspicious strength/virtue)
निवृत्तारण्यवासःreturned from forest-dwelling
निवृत्तारण्यवासः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootनि-वृत् (धातु) + अरण्य + वास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कृदन्त-समास: निवृत्तः (क्त) + अरण्यवासः; षष्ठी-तत्पुरुषः: अरण्यवासात् निवृत्तः
सःhe (Rama)
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्रम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अवाप्स्यतिwill obtain/regain
अवाप्स्यति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअव-आप् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन

On return from his sojourn in the forest, Rama, endowed with splendour, valour and a strength that brings well-being will quickly regain his kingdom.

R
Rāma
K
kingdom (rājya)

FAQs

Dharma ultimately restores rightful order: virtue and truthfulness may be tested, but they lead back to legitimate authority and welfare.

Sumitrā comforts Kausalyā by predicting Rāma’s return and reinstatement after the exile period.

Rāma’s kalyāṇa-satva—beneficial moral strength that sustains him and ensures rightful success.