Adhyaya 89

Verse 1

विष्णुरुवाच । कुंजलस्तु सुतं वाक्यं समुज्ज्वलमथाब्रवीत् । भवान्कथय भोः पुत्र किमपूर्वं तु दृष्टवान्

ヴィシュヌは言った。するとクンジャラは、輝く言葉で息子に語った。「申してみよ、わが子よ――いかなる稀有の出来事を見たのか。」

Verse 2

तन्मे कथय सुप्रीतः श्रोतुकामोऽस्मि सांप्रतम् । एवमादिश्य तं पुत्रं विरराम स कुंजलः

「それを我に語れ。わたしは喜び、いまこそ聞きたいのだ。」こうして子に言い聞かせると、クンジャラは口を閉ざした。

Verse 3

पितरं प्रत्युवाचाथ विनयावनतस्सुतः । समुज्ज्वल उवाच । हिमवंतं नगश्रेष्ठं देववृंदसमन्वितम्

そのとき子は、へりくだって父に答えた。サムッジュヴァラは言った。「（われは赴く）ヒマヴァーン、山々の王にして、神々の群れに随伴されしところへ。」

Verse 4

आहारार्थं प्रगच्छामि भवतश्चात्मनः पितः । पश्यामि कौतुकं तत्र न दृष्टं न श्रुतं पुरा

食を求めて、汝の父のもとへ、そして我が父のもとへ赴く。そこで、いまだ見られず聞かれもしなかった奇瑞を目の当たりにしよう。

Verse 5

प्रदेशमृषिगणाकीर्णमप्सरोभिः प्रशोभितम् । बहुकौतुकशोभाढ्यं मंगल्यं मंगलैर्युतम्

その地はリシたちの群れで満ち、天のアプサラスによって荘厳されていた。数多の不思議な祝祭の美にあふれ、吉祥にして、吉祥の儀礼と瑞相に満ちていた。

Verse 6

बहुपुण्यफलोपेतैर्वनैर्नानाविधैस्ततः । अनेककौतुकभरैर्मनसः परिमोहनम्

さらに、さまざまな森があり、豊かな功徳の果として実りに満ち、数えきれぬ不思議があって心をすっかり魅了した。

Verse 7

तत्र दृष्टं मया तात अपूर्वं मानसांतिके । बहुहंसैः समाकीर्णो हंस एकः समागतः

そこにて、いとしき父よ、マーナサのほとりで私は未曾有の光景を見た。多くの白鳥の中へ、一羽の白鳥が来て、群れに囲まれていた。

Verse 8

एवं कृष्णा महाभाग अन्ये तत्र समागताः । सितेतरैश्चंचुपादैरन्यतः शुक्लविग्रहाः

このように、幸いなる者よ、そこには黒みを帯びたものたちも集まっていた。別の所には、身は白く、くちばしと足が淡色と濃色の入り混じったものもいた。

Verse 9

तादृशास्ते च नीला वै अन्ये शुभ्रा महामते । चतस्रस्तत्र वै नार्यो रौद्राकारा विभीषणाः

あるものはそのように濃い青黒で、またあるものは白かった、偉大なる心の人よ。さらにそこには、四人の女がいて、姿は猛々しく、形は恐ろしかった。

Verse 10

दंष्ट्राकरालसंक्रूरा ऊर्ध्वकेश्यो भयानकाः । पश्चात्तास्तु समायातास्तस्मिन्सरसि मानसे

恐ろしくこの上なく残忍で、牙をむき出しにし髪を逆立てた彼女らは、そののち「マーナサ」と呼ばれる湖へと来た。

Verse 11

कृष्णा हंसास्तु संस्नाता मानसे तात मत्पुरः । विभ्रांताः परितश्चान्ये न स्नातास्तत्र मानसे

いとしき者よ、黒き白鳥たちはまことに我が都の前なるマーナサローヴァラで沐浴した。だが他の白鳥は四方をさまよい、そのマーナサの湖では沐浴しなかった。

Verse 12

जहसुस्ताः स्त्रियस्तात हास्यैरट्टाट्टदारुणैः । तस्मात्सराद्विनिष्क्रांतो हंस एको महातनुः

その女たちは、いとしき者よ、荒々しく恐ろしい哄笑を放った。するとその湖から、巨体の白鳥が一羽現れ出た。

Verse 13

पश्चात्त्रयो विनिष्क्रांतास्तैश्चाहं समुपेक्षितः । याता आकाशमार्गेण विवदंतः परस्परम्

そののち三者は去り、私は彼らに顧みられなかった。彼らは空の道を行き、互いに言い争っていた。

Verse 14

तास्तु स्त्रियो महाभीमाः समंतात्परिबभ्रमुः । विंध्यस्य शिखरे पुण्ये वृक्षच्छायासुपक्षिणः

その女たちはきわめて恐ろしく、ヴィンディヤの聖なる峰のあたりを四方にさまよい、木陰に憩う鳥たちの間を行き来した。

Verse 15

निषण्णास्तत्र ते सर्वे दग्धा दुःखैः सुदारुणैः । तेषां सुवीक्षमाणानां भिल्ल एकः समागतः

そこで彼らは皆座し、きわめて恐ろしい悲苦に焼かれていた。見守るうちに、森に住むビッラの一人がそこへ来た。

Verse 16

मृगान्स पीडयित्वा तु बाणपाणिर्धनुर्द्धरः । शिलातलं समाश्रित्य निषसाद सुखेन वै

鹿を苦しめたのち、弓を携え矢を手にした射手は、岩の平らな石に身を寄せ、そこで安らかに座した。

Verse 17

पश्चाद्भिल्ली समायाता अन्नमादाय सोदकम् । स्वं प्रियं वीक्षते राज्ञा मुदितैर्लक्षणैर्युतम्

その後ビッリーが食と水を携えて来て、王より授けられた喜ばしき瑞相を備えた愛し人を見つめた。

Verse 18

अन्यादृशं समावीक्ष्य स्वकांतं तेजसावृतम् । दिव्यतेजः समाक्रांतं यथा सूर्यं दिविस्थितम्

以前とは異なる姿の愛し人を見て、己が光に包まれ、天なる輝きに満ちたそのさまは、天に鎮まる太陽のごとくであった。

Verse 19

नरमन्यं परिज्ञाय तं परित्यज्य सा ययौ । व्याध उवाच । एह्येहि त्वं प्रिये चात्र कस्मान्मां त्वं न पश्यसि

彼が別の男であると悟ると、彼女は捨てて去った。狩人は言った。「来い、来い、愛しき人よ。なぜここで私を見ないのだ？」

Verse 20

क्षुधया पीड्यमानोहं त्वामहं चावलोकये । तस्य वाक्यं समाकर्ण्य शीघ्रं व्याधी समागता

飢えに苦しみつつ、私はあなたを見つめた。彼の言葉を聞くや、病がたちまち我が身に迫った。

Verse 21

भर्तुः पार्श्वं समासाद्य विस्मिता साभवत्तदा । कोयं तेजः समाचारो देवोयं मां समाह्वयेत्

夫の傍らに寄ると、彼女は驚嘆して言った。「この輝く気配と振る舞いは何でしょう。私を呼ぶのは、いかなる神なのでしょうか。」

Verse 22

तमुवाच ततो व्याधी भर्तारं दीप्ततेजसम् । अत्र किं ते कृतं वीर भवान्को दिव्यलक्षणः

すると狩人の妻は、光り輝く夫に言った。「勇士よ、ここで何をなされたのですか。あなたは誰で、神の徴を帯びておられるのですか。」

Verse 23

सूत उवाच । एवमाभाषितो व्याध्या व्याधः प्रियामभाषत । अहं ते वल्लभः कांते भवती च मम प्रिया

スータは語った。狩人の妻にそう問われて、狩人は愛しい人に言った。「愛しき者よ、私はあなたの愛する者、あなたは私の愛する者だ。」

Verse 24

कस्मात्त्वं मां न जानासि कथं शंका प्रवर्तते । क्षुधया पीड्यमानेन पयश्चान्नं प्रतीक्ष्यते

なぜ私が分からぬのか。どうして疑いが起こるのだ。飢えに責められる者は、乳と食を求め待つものだ。

Verse 25

व्याध्युवाच । बर्बरः कृष्णवर्णश्च रक्ताक्षः कृष्णकंचुकः । ईदृशश्चास्ति मे भर्ता सर्वसत्वभयंकरः

狩人は言った。「わが夫は野蛮なる者――肌は黒く、眼は赤く、黒衣をまとい、かくのごとく一切の生きとし生けるものを恐れさせる者です。」

Verse 26

भवान्को दिव्यदेहस्तु प्रियेत्युक्त्वा समाह्वयेत् । एष मे संशयो जातो वद सत्यं ममाग्रतः

「そなたは誰だ、神妙なる身を具える者よ。『愛しき者よ』と言って我を呼び寄せる。わが心に疑いが生じた――ここ、我が前で真実を語れ。」

Verse 27

कुलं नाम स्वकं ग्रामं क्रीडां लिगं सुतं सुताम् । समाचष्ट प्रियाग्रे तु तस्याः प्रत्यय हेतवे

彼は彼女の信を得るため、愛しき者の前で、自らの家系と名、故郷の村、遊戯とたわむれ、身を識別する印、そして息子と娘のことを語り明かした。

Verse 28

प्रत्युवाच स्वभर्तारं सा व्याधी हृष्टमानसा । कस्मात्ते ईदृशः कायः श्वेतकंचुकधारकः

心に歓び満ちて、女は夫に答えた。「なぜあなたの身はこのようで、白き衣をまとっているのですか。」

Verse 29

कथं जातः समाचक्ष्व ममाश्चर्यं प्रवर्तते । एवं संपृच्छमानस्तु भार्यया मृगघातकः

「いかにしてそうなったのか語ってください。わが驚きは起こりました。」妻にこのように問われて、鹿を狩る者（狩人）は語り始めた。

Verse 30

सूत उवाच । प्रत्युवाच ततः श्रुत्वा तां प्रियां प्रश्रयान्विताम् । नर्मदा उत्तरे कूले संगमश्चास्ति सुव्रते

スータは語った。謙遜と敬意をもって語る愛しき婦人の言葉を聞き終えると、彼は答えた。「徳高き方よ、ナルマダー河の北岸に聖なるサンガマ（合流の聖地）がある。」

Verse 31

आतपेनाकुलो जीवो मम जातोति सुप्रिये । अस्मिन्वै संगमे कांते श्रमश्रांतो हि सत्वरः

「愛しき人よ、灼熱のためにわが命は乱され苦しんでいる。このサンガマにて、いとしき者よ、私はたちまち労苦に疲れ果ててしまった。」

Verse 32

गतः स्नात्वा जलं पीत्वा पश्चाच्चाहं समागतः । तदाप्रभृति मे काय ईदृशस्तेजसावृतः

「私はそこへ赴き、沐浴して水を飲み、その後に戻って来た。それ以来、わが身はこのように—光輝に包まれている。」

Verse 33

संजातो वस्त्रसंयुक्तः कंचुकः शुभ्रतां गतः । पूर्वोक्तलिंगसंस्थानैः कुलैः स्थानेन वै तथा

「それは衣をまとって現れ、カンチュカ（上衣）は清らかな白さとなった。先に説かれたとおり、示相・身体の形・家系・ふさわしい位処に相応してである。」

Verse 34

स्वप्रियं लक्षयित्वा तु ज्ञात्वा पुण्यस्य संभवम् । प्रत्युवाचाथ भर्तारं संगमं मम दर्शय

そこで彼女は、夫の愛するものを見て取り、功徳の生ずる由を悟り、夫に答えた。「そのサンガマを、私にお見せください。」

Verse 35

तव पश्चात्प्रदास्यामि भोजनं पानसंयुतम् । इत्युक्तः प्रियया व्याधः सत्वरेण जगाम ह

「あなたの後に、飲み物を添えて食事を差し上げましょう。」愛しき妻にそう告げられ、猟師は急ぎ足で出立した。

Verse 36

संगमो दर्शितस्तेन ततोग्रे पापनाशनः । समुड्डीना महाभाग पक्षिणो लघुविक्रमाः

彼は合流の地を示し、さらに前方には罪を滅する霊地があった。すると、尊き方よ、身軽で素早い鳥たちは一斉に飛び立った。

Verse 37

तया सार्द्धं ययुः सर्वे रेवासंगममुत्तमम् । तेषां तु वीक्षमाणानां पक्षिणां मम पश्यतः

彼女と共に、皆は最上のレーヴァーの合流聖地へ赴いた。かの鳥たちが見守り、私もまた見ているその時に、これが起こった。

Verse 38

तया हि स्नापितो भर्ता पुनः स्नाता हि सा स्वयम् । दिव्यदेहधरौ चोभौ दिव्यकांतिसमन्वितौ

彼女によって夫は沐浴させられ、彼女自身もまた改めて沐浴した。二人はともに神妙なる身を得て、天上の光輝を帯びた。

Verse 39

संजातौ पक्षिणां श्रेष्ठ दिव्यवस्त्रानुलेपनौ । दिव्यमालांबरधरौ दिव्यगंधानुलेपनौ

おお鳥の中の最勝者よ、二人は神なる衣と香油に飾られて生まれ、天上の花鬘と装いをまとい、霊妙なる香りを身に塗られていた。

Verse 40

वैष्णवं यानमासाद्य मुनिगंधर्वपूजितौ । गतौ तौ वैष्णवं लोकं वैष्णवैः परिपूजितौ

仙人とガンダルヴァに礼拝されるヴァイシュナヴァの天の乗り物に至り、二人はヴァイシュナヴァの世界へ赴き、そこでヴィシュヌの帰依者たちによりことごとく敬われた。

Verse 41

स्तूयमानौ महात्मानौ दंपती दृष्टवानहम् । व्रजंतौ स्वर्गमार्गेण कूजंते पक्षिणस्तथा

私は、その高徳なる夫婦が讃歌に称えられつつ天への道を進むのを見た。鳥たちもまた、甘やかにさえずっていた。

Verse 42

तीर्थराजं परं दृष्ट्वा हर्षव्यक्ताक्षरैस्तदा । चत्वारः कृष्णहंसास्ते संगमे पापनाशने

そのとき、至上の「ティールタの王」を見て、四羽の黒き白鳥は歓喜に言葉も明らかとなり、罪を滅する合流の地へと至った。

Verse 43

स्नात्वा वै भावशुद्धास्ते प्राप्ता उज्ज्वलतां पुनः । स्नात्वा पीत्वा जलं ते तु पुनर्बहिर्विनिर्गताः

沐浴すると、彼らはまことに心の汚れが清まり、再び輝く境地を得た。沐浴し水を飲んでから、彼らはまた外へ出て来た。

Verse 44

तावत्यस्ताः स्त्रियः कृष्णा मृतास्तत्स्नानमात्रतः । क्रंदमाना विचेष्टंत्यो हाहाकार विकंपिताः

まさにその時、黒き肌の女たちはその沐浴だけによって死んだ。泣き叫び身もだえ、「ああ、ああ」との叫びに震えおののいた。

Verse 45

यमलोकं गतास्तास्तु तात दृष्टा मया तदा । उड्डीनास्तु ततो हंसाः स्वस्थानं प्रतिजग्मिरे

そのとき、いとしき子よ、彼女らがヤマの国へ赴くのを私は見た。やがて白鳥たちは飛び立ち、自らの住処へと帰っていった。

Verse 46

एवं तात मया दृष्टं प्रत्यक्षं कथितं तव । कृष्णपक्षा महाकाया धार्तराष्ट्रास्तु ताः स्त्रियः

このように、いとしき子よ、私は自ら直に見たことを汝に語った。あの女たちはドリタラーシュトラの者で、黒みを帯び、巨体であった。

Verse 47

कथयस्व प्रसादेन के भविष्यंति वै पितः । निर्गतान्मानसान्मध्याद्धार्तराष्ट्रान्वदस्व मे

父よ、どうか御慈悲によりお告げください。（あなたの）心のただ中から現れ出たあのダールタラーシュトラたちは、いったい誰となるのでしょうか。彼らのことを私に語ってください。

Verse 48

के भविष्यंति ते तात कथय त्वं तु सांप्रतम् । कस्मात्सुकृष्णतां प्राप्ता हंसाः शुद्धाश्च ते पुनः

「父よ、彼らは誰となるのでしょうか。今ここでお語りください。しかも、あの白鳥たちは再び深い黒色を得ながら、なお清らかなままなのはなぜでしょうか。」

Verse 49

संजातास्तत्क्षणात्तात कस्मान्मृतास्तु ताः स्त्रियः । एवं मे संशयस्तात संजातो दारुणो हृदि

いとしき子よ、彼女らはその瞬間に生じたのに、なぜあの女たちは死んだのか。かくして、いとしき子よ、恐ろしい疑いが我が胸に起こった。

Verse 50

छेत्तुमर्हसि अद्यैव भवाञ्ज्ञानविचक्षणः । प्रसादसुमुखो भूत्वा प्रणतस्य सदैव मे

智慧に明らかなあなたは、まさに今日ただちにそれを取り除くべきです。慈しみの心を起こし、和やかな御顔となって、常にあなたの御前に伏して礼拝するこの私に、いつも御恩寵をお授けください。

Verse 51

एवं संभाष्य पितरं विरराम समुज्ज्वलः । ततः प्रवक्तुमारेभे स शुकः कुंजलाभिधः

このように父に語りかけて、光り輝く者は沈黙した。すると、クンジャラと名づけられたその鸚鵡が語り始めた。

Verse 89

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थवर्णने च्यवनचरित्रे एकोननवतितमोऽध्यायः

かくして『シュリー・パドマ・プラーナ』ブーミ・カーンダにおける、ヴェーナの物語、グル・ティールタの描写、ならびにチャヤヴァナの事績を説く第八十九章は終わる。