Adhyaya 5

Verse 1

शिवशर्मोवाच । तपसा दमशौचाभ्यांगुरुशुश्रूषया तथा । भक्त्याभावेन तुष्टोस्मि तवाद्य चसुपुत्रक

シヴァシャルマンは言った。「汝の苦行と自制と清浄、また師への献身的奉仕――バクティ（信愛）の心ゆえに、われは今日も汝を喜ぶ、愛しき善き子よ。」

Verse 2

त्यजामि वैकृतं रूपं मत्तः सुखमवाप्नुहि । एवमुक्वा सुतं विप्रो दर्शयामास तां तनुम्

「われはこの変じた不自然の姿を捨てる。われより安楽を得よ。」そう息子に告げて、ブラーフマナは彼にその（真の）身を示した。

Verse 3

यथापूर्वं स्थितौ तौ तु तथा स दृष्टवान्गुरू । दीप्तिमंतौ महात्मानौ सूर्यबिंबोपमावुभौ

二人の尊き者が以前のままに立つのを見て、彼は拝した――ともに光り輝く大いなる魂、太陽の円盤にも似て。

Verse 4

ननाम पादौ सद्भक्त्या उभयोस्तु महात्मनोः । ततः सुतं समामंत्र्य हर्षेण महतान्वितः

真実の信愛をもって、彼は両方の大いなる魂の御足に礼拝した。ついで息子を呼び寄せ、彼は大いなる歓喜に満たされた。

Verse 5

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे देवासुरे इंद्राभिषेकोनाम पंचमोऽध्यायः

ここに、『シュリー・パドマ・プラーナ』ブーミ・カンダの、デーヴァとアスラに関する部において、「インドラの灌頂（アビシェーカ）」と名づけられた第五章は終わる。

Verse 6

प्रविष्टो वैष्णवं धाम स मुनिर्दुर्लभं पदम् । नत्वन्यैः प्राप्यते पुण्यैस्तपोभिर्मुक्तिदं पदम्

その聖仙はヴァイシュナヴァの御住処に入った――稀有にして得難き境地である。解脱を授けるその位は、他の功徳や苦行だけでは得られない。

Verse 7

विष्णोस्तु चिंतनैर्न्यासध्यानज्ञानैः स्तवैस्तथा । न दानैस्तीर्थयात्राभिर्दृश्यते मधुसूदनः

マドゥスーダナ（ヴィシュヌ）は、ただ心の思惟、儀礼のニヤーサ、禅定、知、讃歌によって真に「見られる」のではない。布施や聖地ティールタへの巡礼によっても同様である。

Verse 8

समाधिज्ञानयोगेन दृश्यते परमं पदम् । महायोगैर्यथा विप्रः प्रविष्टो वैष्णवीं तनुम्

サマーディと真知のヨーガによって、至上の境地は観じられる。大いなるヨーガの力により、あるブラーフマナがヴァイシュナヴァの身へと入ったように。

Verse 9

सूत उवाच । ततस्तत्र तपस्तेपे सोमशर्मा महाद्युतिः । अश्मलोष्टसमं मेने कांचनंभूषणं पुनः

スータは語った。そこで大いなる光輝をもつソーマシャルマーは苦行を修し、黄金の装身具をも石や土塊と等しいものと見なした。

Verse 10

जिताहारः स धर्मात्मा निद्रया परिवर्जितः । स सर्वान्विषयांस्त्यक्त्वा एकांतमपि सेवते

その法なる魂の人は食を節し、眠りの耽溺を避ける。あらゆる感官の対象を捨て、ひとり静かな独住にさえ身を寄せる。

Verse 11

योगासनसमारूढो निराशो निःपरिग्रहः । तस्य वेला सुसंप्राप्ता मृत्युकालस्य वै तदा

ヨーガの坐法に堅く坐し、欲なく執着なくして、彼の定めの時が到来した――まことにそのとき、死の刻が彼に臨んだ。

Verse 12

आगता दानवा विप्रं सोमशर्माणमंतिके । मृत्युकाले तु संप्राप्ते प्राणयात्रा प्रवर्तिनः

ダーナヴァたちは婆羅門ソーマシャルマンのもとへ近づいた。まさに死が到来し、命の息が最後の旅路を始める時であった。

Verse 13

शालिग्रामे महाक्षेत्रे ऋषीणां मानवर्द्धने । केचिद्वदंति वै दैत्याः केचिद्वदंति दानवाः

シャーリグラーマという、聖仙と人々の霊的な高みを増し育てる大いなる聖域において――ある者は彼らをダイティヤと言い、またある者はダーナヴァと言う。

Verse 14

एवंविधो महाशब्दः कर्णरंध्रं गतस्तदा । तस्यैव विप्रवर्यस्य सुचिरात्सोमशर्मणः

そのとき、そのような大いなる響きが、久しく経たのち、まさにあの優れた婆羅門ソーマシャルマンの耳の奥へと入り込んだ。

Verse 15

ज्ञानध्यानविलग्नस्य प्रविष्टं दैत्यजं भयम् । तेन ध्यानेन तस्यापि दैत्यभीत्यैव वै तदा

智慧（ジュニャーナ）と禅定（ディヤーナ）に没入する者に、ダイティヤに由来する恐れが入り込んだ。だがその同じ瞑想の力により、その恐れはただ魔類への恐れとなり、彼を圧することはなかった。

Verse 16

सत्वरं चैव तत्प्राणा गतास्तस्य महात्मनः । दैत्यभयेन संयुक्तः स हि मृत्युवशं गतः

そしてたちまち、その大いなる魂の者の命の息は去った。ダイティヤへの恐怖にとらわれ、まことに死の支配のもとへ落ちたのである。

Verse 17

तस्माद्दैत्यगृहे जातो हिरण्यकशिपोः सुतः । देवासुरे महायुद्धे निहतश्चक्रपाणिना

それゆえ、ダイティヤの家にヒラニヤカシプの子は生まれ、デーヴァとアスラの大戦において、円盤を持つ御方に討たれた。

Verse 18

युद्ध्यमानेन तेनापि प्रह्लादेन महात्मना । सुदृष्टं वासुदेवत्वं विश्वरूपसमन्वितम्

戦いのさなかでさえ、大いなる魂のプラフラーダは、宇宙の御姿を具えたヴァースデーヴァの境地を明らかに観じた。

Verse 19

योगाभ्यासेन पूर्वेण ज्ञानमासीन्महात्मनः । सस्मार पूर्वकं सर्वं चरितं शिवशर्मणः

以前のヨーガ修習によって、その大いなる魂に智慧が起こり、シヴァシャルマンの先の物語のすべてを余すところなく想起した。

Verse 20

प्रागहं सोमशर्माख्यः प्रविष्टो दानवीं तनुम् । अस्मात्कायात्कदा पुण्यं केवलं धाम उत्तमम्

かつて我はソーマシャルマンと呼ばれたが、ダーナヴァの身に入り込んだ。この身を離れて、いつ清浄にして無上の聖なる住処—ただその最高の界—に到達できようか。

Verse 21

प्रयास्यामि महापुण्यैर्ज्ञानाख्यैर्मोक्षदायकम् । समरे म्रियमाणेन प्रह्लादेन महात्मना

私は、解脱（モークシャ）を授ける「知」と名づけられた、最上の功徳に満ちた教えを説こう――それは、戦場で臨終のときに大魂プラフラーダが説いたものである。

Verse 22

एवं चिंता कृता पूर्वं श्रूयतां द्विजसत्तमाः । एवं तु च समाख्यातं सर्वसंदेहनाशनम्

このように前もって思惟をめぐらせたうえで――聞け、二度生まれし者たちの最勝よ。かくして説き明かされたのは、あらゆる疑いを滅するものである。

Verse 23

सूत उवाच । प्रह्लादे निहते संख्ये देवदेवेन चक्रिणा । रुरुदे कमला सा तु हतपुत्रा च कामिनी

スータは言った。神々の神、円盤を持つ御方によって戦場でプラフラーダが討たれたとき、カマラーは泣き崩れた――愛しき女は、子を失っていた。

Verse 24

प्रह्लादस्य तु या माता हिरण्यकशिपोः प्रिया । प्रह्लादस्य महाशोकैर्दिवारात्रौ प्रशोचति

しかしプラフラーダの母、ヒラニヤカシプの愛妃は、プラフラーダへの大いなる悲嘆に沈み、昼も夜も嘆き続けた。

Verse 25

पतिव्रता महाभागा कमला नाम तत्प्रिया । रोदमानां दिवारात्रौ नारदस्तामुवाच ह

その愛妻で、幸いに満ち、夫に貞節なるカマラーは昼夜泣き続けていた。するとナーラダが彼女に語りかけた。

Verse 26

मा शुचस्त्वं महाभागे पुत्रार्थं पुण्यभागिनि । निहतो वासुदेवेन तव पुत्रः समेष्यति

嘆くことはありません、尊き幸い多き御方よ、御子のために悲しまぬように。ヴァースデーヴァに討たれたとはいえ、あなたの御子は再びあなたのもとへ帰って来ます。

Verse 27

भूयः स्वलक्षणोपेतस्त्वत्सुतश्च महामतिः । प्रह्लादेति च वै नाम पुनरस्य भविष्यति

再びあなたの御子は、吉祥の相を備え、深い智慧をもって生まれます。そしてその名は、まことに再び「プラフラーダ」となるでしょう。

Verse 28

विहीनश्चासुरैर्भावैर्देवत्वेन समन्वितः । इंद्रत्वे मोदते भद्रे सर्वदेवैर्नमस्कृतः

阿修羅の性を離れ、神性を具えた彼は、めでたき御方よ、インドラの位にあって歓喜し、あらゆる神々に礼拝されます。

Verse 29

सुखीभवमहाभागेतेनपुत्रेणवैसदा । न प्रकाश्या त्वया देवि सुवार्तेयं च कस्यचित्

最も幸いなる御方よ、その御子によって常に安らぎを得なさい。女神よ、この吉報を決して誰にも明かしてはなりません。

Verse 30

कर्त्तव्यमज्ञानभावैः सुगोप्यं कुरु त्वं सदा । एवमुक्त्वा गतो विप्रो नारदो मुनिसत्तमः

「なすべきことをなし、無知の心をもつ者たちには、常にこれを固く秘しなさい。」そう告げて、バラモンのナーラダ、賢者の中の最勝者は去って行った。

Verse 31

कमलायाश्चोदरे तु जन्मा स्यानुत्तमं पुनः । प्रह्लादेति च वै नाम तस्याख्यानं महात्मनः

再びカマラーの胎内において、まことに最上の誕生が起こるであろう。その名は確かにプラフラーダ—これがその大いなる魂の物語である。

Verse 32

बाल्यं भावं गतो विप्राः कृष्णमेव व्यचिंतयत् । नरसिंहप्रसादेन देवराजो भवेद्दिवि

おおバラモンたちよ、彼は幼年に至ると、ただクリシュナのみを観想した。ナラシンハの恩寵により、天において神々の王となった。

Verse 33

देवत्वं लभ्य चैवासावैंद्रं पदमनुत्तमम् । मोक्षं यास्यति ज्ञानात्मा वैष्णवं धाम चोत्तमम्

神性を得て、彼はまことにインドラの無上の位に至る。しかも本質において智なる者として、解脱（モークシャ）へ、そしてヴィシュヌの至高の住処へと赴く。

Verse 34

असंख्याता महाभागाः सृष्टेर्भावा ह्यनेकशः । मोह एवं न कर्त्तव्यो ज्ञानवद्भिर्महात्मभिः

おお高貴なる者よ、創造のうちの諸々の状態と形相は数知れず、さまざまである。ゆえに、智慧を具えた大いなる魂は、このような迷妄に陥ってはならない。

Verse 35

एतद्वः सर्वमाख्यातं यथापृष्टं द्विजोत्तमाः । अन्यं पृच्छ महाभाग संदेहं ते भिनद्म्यहम्

おお最勝の二度生まれの者たちよ、汝らの問いのとおり、すべてを語り明かした。おお高貴なる者よ、さらに別のことを問え—汝の疑いを断ち切ろう。

Verse 36

विजयं देवतानां तु दानवानां महत्क्षयम् । कृतं हि देवदेवेन स्थापितं भुवनत्रयम्

まことに神々の神は、デーヴァたちに勝利をもたらし、ダーナヴァらを大いに滅ぼして、三界を安定して स्थापित（確立）された。

Verse 37

ऋषय ऊचुः । इन्द्रत्वं कस्य संजातं देवानां शब्दधारकम् । केन दत्तं त्वमाचक्ष्व विस्तराद्द्विजसत्तम

聖仙たちは言った。「いかなる方よりインドラの主権—神々の間でその名を担う位—は生じたのか。誰によって授けられたのか。おお最勝の二度生まれよ、詳しく語り給え。」

Verse 38

सूत उवाच । विस्तरेण प्रवक्ष्यामि इन्द्रत्वे येन सत्तमः । प्राप्त एष महाभागो यथा पुण्यतमेन च

スータは言った。「この最上にして光輝ある者が、いかにしてインドラの主権を得たのか—まことに最も功徳ある道によってそれを得た次第を—詳しく説こう。」

Verse 39

हतेषु तेषु दैत्येषु समस्तेषुमहाहवे । अतिनष्टेषु पापेषु गोविंदेन महात्मना

大いなる戦いにおいてそれらのダイティヤがことごとく討たれ、さらに大いなる御魂なるゴーヴィンダによって罪が完全に滅ぼされたとき、

Verse 40

ततो देवाः सगंधर्वा नागा विद्याधरास्तथा । संप्रोचुर्माधवं सर्वे बद्धप्रांजलयस्ततः

そのとき、神々はガンダルヴァ、ナーガ、ヴィディヤーダラとともにマーダヴァに申し上げた。皆、合掌して恭敬し、その場で御前に言葉を捧げた。

Verse 41

भगवन्देवदेवेश हृषीकेश नमोस्तु ते । विज्ञापयामहे त्वां वै तत्सर्वमवधार्यताम्

ああ福徳の主、神々の神、フリシーケーシャよ、あなたに敬礼いたします。いま願いを申し上げますゆえ、どうかそのすべてをお聞き取りになり、しかとお汲み取りください。

Verse 42

शास्ता गोप्ता च पुण्यात्मा अस्माकं कुरु केशव । राजानं पुण्यधर्माणं त्वमिंद्रं लोकशासनम्

ケーシャヴァよ、われらの正しき統治者となり、守護者となりたまえ。彼を聖なるダルマに帰依する王とし、インドラのごとき主、諸世界を治める者となしたまえ。

Verse 43

त्रैलोक्यस्य प्रजा देव यमाश्रित्य सुखं लभेत् । वासुदेव उवाच । मम लोके महाभागा वैष्णवेन समन्वितः

神よ、三界の民はヤマに帰依して安寧を得る。ヴァースデーヴァは言った。「わが国においては、幸いなる者よ、ヴァイシュナヴァの信愛を具えて住する。」

Verse 44

तेजसा ब्राह्मणश्रेष्ठश्चिरकालं निवासितः । तस्य कालः प्रपूर्णश्च मम लोके महात्मनः

婆羅門の最勝者よ、彼は霊妙なる光輝によって久しくそこに住した。そしてその大いなる魂がわが世界に留まる定めの時は、ついに満ちて完了した。

Verse 45

वसतस्तस्य विप्रस्य मद्भक्तस्य सुरोत्तमाः । तेजसा वैष्णवेनैव भवतां पालको हि सः

神々の最勝者よ、かの婆羅門は、わが信徒としてそこに住し、そのヴァイシュナヴァの光輝そのものによって、まことに汝らすべての守護者である。

Verse 46

भविष्यति स धर्मात्मा स च धर्मानुरंजकः । पालको धारकश्चैव स च ब्राह्मणसत्तमः

彼は心において正しく、ダルマを弘める者となる。守護し支える者でもあり、まことにブラーフマナの中の最勝者である。

Verse 47

भविष्यति स धर्मात्मा भवतां त्राणकारणात् । अदित्यास्तनयश्चैव सुव्रताख्यो महामनाः

あなたがたが彼の救済の因となるゆえ、彼は正しき魂を備える者となる。またアディティの子として生まれ、名をスヴラタという大いなる心の者となる。

Verse 48

महाबलो महावीर्यः स व इंद्रो भविष्यति । सूत उवाच । एवं वरान्स देवेशो दत्वा देवेभ्य उत्तमम्

大いなる力と大いなる武勇を備え、彼はまさしくインドラとなる。スータは語った：かくして神々の主は、神々にこの最上の恩寵を授けて、さらに進まれた。

Verse 49

देवा विजयिनः सर्वे विष्णुना सह सत्तमाः । कश्यपं पितरं दृष्टुं मातरं च ततो गताः

それから、勝利を得た高貴なる諸神は、ヴィシュヌと共に、父カश्यパと母のもとへ拝しに赴いた。

Verse 50

प्रणेमुस्ते महात्मान उभावेतौ सुखासनौ । ऊचुः प्रांजलयः सर्वे हर्षेण महतान्विताः

一同は合掌し、大いなる歓喜に満たされて、安らかに座す二人の大いなる魂に礼拝し、そして言葉を述べた。

Verse 51

युवयोश्च प्रसादेन देवत्वं हि गता वयम् । हर्षेण महताविष्टो देवान्वाक्यमुवाच सः

「お二方の慈しみ深い御加護によって、まことに我らは神性の位に到りました。」大いなる歓喜に満たされ、彼はこの言葉をもって諸天に語りかけた。

Verse 52

कश्यप उवाच । यूयं वै सत्यधर्मेण वर्तमानाः सदैव हि । आवयोश्च प्रसादेन तपसश्च प्रभावतः

カश्यパは言った。「汝らはまことに常に真実のダルマに住し、また我ら二人の恩寵と苦行（タパス）の力によって、これが成就するのである。」

Verse 53

प्राप्तवंतो भवंतस्तु देवत्वं चाक्षयं पदम् । वरमेव ददाम्येषां बहुप्रीतिसमन्विताः

汝らはまことに神性の位と、朽ちることなき境地を得た。大いなる歓びをもって、彼らに確かに一つの恩寵（願いの成就）を授けよう。

Verse 54

अमरा निर्जराश्चैव अक्षयाश्च भविष्यथ । सर्वकामसमृद्धार्थाः सर्वसिद्धिसमन्विताः

汝らはアマラのごとく不死となり、老いず、滅びぬ者となる。あらゆる願いは満たされ、すべての目的において豊かに成就し、あらゆるシッディ（霊的成就）を具えるであろう。

Verse 55

देवा नागाश्च गंधर्वा मत्प्रसादान्महासुराः । विष्णुरुवाच । वरं वरय भद्रं ते देवमातर्यशस्विनि

「我が恩寵により、諸天、ナーガ、ガンダルヴァ、さらには大いなるアスラさえも恵まれた。」ヴィシュヌは言った。「願いを選べ。幸いあれ、栄光ある神々の母よ。」

Verse 56

मनसा चेप्सितं सर्वं तत्ते दद्मि सुनिश्चितम् । अदितिरुवाच । पूर्वं पुत्रवती भूता प्रसादात्तव माधव

「汝が心に願ったすべてを、われは必ず授けよう。」アディティは言った。「かつて、マーダヴァよ、あなたの恩寵により、私は子を授かる福を得ました。」

Verse 57

अमरा निर्जराः सर्वे अक्षयाः पुण्यवत्सलाः । अमी पुत्रा मया लब्धाः श्रूयतां मधुसूदन

これらは皆、不死の者—老いず、滅びず、功徳を愛する者たちです。これらの子らを私は得ました。お聞きください、マドゥスーダナよ。

Verse 58

सुतरां त्वं च गोविंद सर्वकामसमृद्धिदः । मम गर्भे वसंश्चैव भवांश्च मम नंदनः

まことに、ゴーヴィンダよ、あなたはあらゆる願いを成就させる授与者。どうか我が胎内に住し、我が子となってください。

Verse 59

त्वया पुत्रेण नित्यं च यथा नंदामि केशव । एवं महोदयं नाथ पूरयस्व मनोरथम्

ケーシャヴァよ、あなたを我が子として常に喜ぶように、同じく大いなる恵みの主よ、我が願いを満たしてください。

Verse 60

वासुदेव उवाच । भवत्या देवकार्यार्थं गंतव्यं मानुषीं तनुम् । तदाहं तव गर्भे वै वासं यास्यामि निश्चितम्

ヴァースデーヴァは言った。「神々の御業のため、汝は赴きて人の身を取らねばならぬ。ゆえに、われは必ず汝の胎内に住まう。」

Verse 61

युगे द्वादशके प्राप्ते भूभारहरणाय वै । जमदग्निसुतो देवि रामो नाम द्विजोत्तमः

第十二の時代が到来し、大地の重荷を除くために、女神よ、ジャマダグニの子が現れた。名をラーマといい、二度生まれの者のうち最勝である。

Verse 62

प्रतापतेजसायुक्तः सर्वक्षत्रवधाय च । तव पुत्रो भविष्यामि सर्वशस्त्रभृतां वरः

威力と燃える光輝を具え、すべてのクシャトリヤを滅するために、われは汝の子となろう。武器を執る者の中で最勝の者として。

Verse 63

सप्तविंशतिके प्राप्ते त्रेताख्ये तु तथा युगे । रामो नाम भविष्यामि तव पुत्रः पतिव्रते

第二十七の輪が到来し、またトレーターと呼ばれるユガにおいて、われはラーマの名をもって汝の子として生まれよう、貞節なる妻よ。

Verse 64

पुनः पुत्रो भविष्यामि तवैव शृणु पुण्यधेः । अष्टाविंशतिके प्राप्ते द्वापरांते युगे तदा

再びわれは汝の子となろう。聞け、功徳の宝よ。第二十八の輪が到来し、ドヴァーパラ・ユガの終わりに至るその時…

Verse 65

सर्वदैत्यविनाशार्थे भूभारहरणाय च । वासुदेवाख्यस्ते पुत्रो भविष्यामि न संशयः

すべてのダイティヤを滅し、大地の重荷を除くために、われは汝の子となり、名をヴァースデーヴァと称されよう。疑いはない。

Verse 66

इदानीं कुरु कल्याणि मद्वाक्यं धर्मसंयुतम् । सर्वलक्षणसंपन्नं सत्यधर्मसमन्वितम्

いまこそ、吉祥なる者よ、ダルマにかなう我が言葉を行いなさい。あらゆる善き相を具え、真実と正法に基づくものとして。

Verse 67

सर्वज्ञं सर्वदे देवि पुत्रमुत्पाद्य सुंदरम् । इंद्रत्वं तस्य दास्यामि इंद्रः सोपि भविष्यति

女神よ、万物を授ける御方よ。全知にして麗しき पुत्रをもうけたなら、我は彼にインドラの位を授けよう。彼もまたインドラとなる。

Verse 68

एवं संभाषितं श्रुत्वा महाहर्षसमन्विता । देवदेवप्रसादेन इंद्रः पुत्रो भविष्यति

その言葉を聞いて、彼女は大いなる歓喜に満たされた。 देवदेव（神々の神）の恩寵により、インドラは彼女の पुत्रとして生まれるであろう。

Verse 69

एवमस्तु महाभाग तव वाक्यं करोम्यहम् । ततस्ता देवताः सर्वा जग्मुः स्वस्थानमेव हि

「そのとおりに、偉大なる方よ。あなたの御言葉のままに私は行います。」その後、すべての देवたちはまことに各々の住処へと去っていった。

Verse 70

हरिणा सह ते सर्वे निरातंका मुदान्विताः । सूत उवाच । अदितिः कश्यपं प्राह ऋतुं प्राप्य मनस्विनी

彼らは皆、ハリ（ヴィシュヌ）とともに、恐れなく喜びに満ちていた。スータは語った。時節が整うと、意志堅きアディティはカश्यパに告げた。

Verse 71

भगवन्दीयतां पुत्रः सुरेंद्रपदभोजकः । चिंतयित्वा क्षणं विप्रस्तामुवाच मनस्विनीम्

「ああ、尊き御婦人よ、御子が授けられますように――その子は神々の主スレンドラ（インドラ）の蓮華の御足に到り、これに与るであろう。」しばし思案して、婆羅門はその不屈の心の女にかく語った。

Verse 72

एवमस्तु महाभागे तव पुत्रो भविष्यति । त्रैलोक्यस्यापि कर्ता स यज्ञभोक्ता स एव च

「そのとおりになろう、幸い多き高貴なる御婦人よ。まことに汝には子が生まれる。彼は三界の造り手にして統べる者、また祭祀（ヤジュニャ）の享受者もただ彼のみである。」

Verse 73

तस्याः शिरसि सन्यस्य स्वहस्तं च द्विजोत्तमः । तपश्चचार तेजस्वी सत्यधर्मसमन्वितः

その頭上に自らの手を置き、最勝の二度生まれは、真実とダルマを具え光輝に満ちて、苦行（タパス）の修習に入った。

Verse 74

सुव्रतो नाम तेजस्वी विष्णुलोके वसेत्सदा । तस्य पुण्यक्षये जाते विष्णुलोकाद्द्विजोत्तमाः

光輝ある者スヴラタ（Suvrata）は常にヴィシュヌの界に住まう。だがその功徳の蓄えが尽きるとき、ああ最勝の婆羅門よ、彼はヴィシュヌの世界を去る……

Verse 75

पतनं कर्मवशतस्ततस्तस्य द्विजोत्तमाः । पुण्यगर्भं गतो विप्र अदित्यास्तु महातपाः

ああ最勝の二度生まれよ、彼の堕落はカルマの強制によって起こった。その後、婆羅門よ、大いなる修行者たるアーディティヤ（Āditya）たちは、プンニャガルバ（Puṇyagarbha）と名づけられる境地に到達した。

Verse 76

इंद्रत्वं भोक्तुकामार्थं सत्यपुण्येन कर्मणा । गर्भं दधार सा देवी पुण्येन तपसा किल

インドラの位を享受せんと願い、その女神は真実にして功徳ある行いにより、まことに聖なる苦行の徳力によって身ごもった。

Verse 77

तपस्तेपे निरालस्या वनवासं गता सती । दिव्यं वर्षशतं यातं तपंत्यां देवमातरि

怠ることなく、貞淑なる彼女は森に住して苦行を修した。かくして神々の母が行を続けるうちに、天上の百年が過ぎ去った。

Verse 78

तपंत्यथ तपस्तीव्रं दुष्करं देवतासुरैः । ततः सा तपसा तेन तेजसा च प्रभान्विता

やがて彼女は、神々やアスラにさえ困難な、激しい苦行を成就した。するとその行と霊妙なる光明によって、彼女は輝きに満たされた。

Verse 79

सूर्यतेजः प्रतीकाशा द्वितीय इव भास्करः । शुशुभे सा यथा दीप्ता परमं ध्यानमास्थिता

太陽の光輝に似て、まるで第二の太陽のごとく、彼女は燦然と輝き、最上の禅定に安住していた。

Verse 80

रूपेणाधिकतां याता तपसस्तेजसा तदा । तपोध्यानपरा सा च वायुभक्षा तपस्विनी

その時、苦行の光明の力によって、彼女の美しさはいよいよ増した。苦行と禅観に一心に専念するその女行者は、ただ風のみを糧として生きた。

Verse 81

अधिकं शुशुभे देवी दक्षस्य तनया तदा । सिद्धाश्च ऋषयः सर्वे देवाश्चापि महौजसः

そのとき女神――ダクシャの娘――はいよいよ輝きを増し、すべてのシッダとリシ、さらに大いなる光威を具えた諸神もまたそこに集っていた。

Verse 82

स्तुवंति तां महाभागां रक्षंति च सुतत्पराः । पूर्णे वर्षशते तस्या विष्णुस्तत्र समागतः

人々はその大いなる幸運の御方を讃え、ひたすらに守護した。彼女の百年が満ちたとき、ヴィシュヌがそこへ来臨した。

Verse 83

तामुवाच महाभागामदितिं तपसान्विताम् । देवि गर्भः सुसंपूर्णः सूतिकालः प्रवर्तते

彼は苦行（タパス）を具えた大いなる幸運のアディティに告げた。「女神よ、胎はすでに円満に満ちた。いままさに出産の時が始まる。」

Verse 84

तवैव तपसा पुष्टस्तेजसा च प्रवर्द्धितः । अद्यैव गर्भमेतं त्वं मुंच मुंच यशस्विनि

それはまさしく汝の苦行により養われ、汝の光輝の力により増し育った。今この胎を放て、放てよ、誉れ高き御方よ。

Verse 85

एवमाभाष्य देवेशः स जगाम स्वकं गृहम् । असूत पुत्रं सा देवी काले प्राप्ते महोदये

このように告げて、神々の主は自らの住処へと帰った。やがて時が満ち、吉祥の刻が到来すると、その女神は一人の男児を産んだ。

Verse 86

सा पुत्रं दीप्तिसंयुक्तं द्वितीयमिव भास्करम् । सुभगं चारुसर्वांगं सर्वलक्षणसंयुतम्

彼女はわが子を見た。光輝に満ち、まるで第二の太陽のように輝き、容姿は麗しく、四肢は美しく、あらゆる吉祥の相を具えていた。

Verse 87

चतुर्बाहुं महाकायं लोकपालं सुरेश्वरम् । तेजोज्वालासमाकीर्णं चक्रपद्मसुहस्तकम्

四臂にして巨躯、世界の護り手にして神々の主。燃え立つ光明に包まれ、手にはチャクラと蓮華を携えていた。

Verse 88

चंद्रबिंबानुकारेण वदनेन महामतिः । राजमानं महाप्राज्ञं तेजसा वैष्णवेन च

月輪に似た面貌をもつ大いなる心の者は、深い智慧を備え、ヴァイシュナヴァの光輝によって燦然と輝いた。

Verse 89

अन्यैश्च लक्षणैर्दिव्यैर्दिव्यभावैरलंकृतम् । सर्वलक्षणसंपूर्णं चंद्रास्यं कमलेक्षणम्

さらに他の神聖な相と高貴な徳によって荘厳され、あらゆる吉祥の徴を具え、月のごとき顔、蓮華のごとき眼をしていた。

Verse 90

आजग्मुस्ते त्रयो देवा ऋषयो वेदपारगाः । गंधर्वाश्च ततो नागाः सिद्धाविद्याधरास्तथा

そのとき三柱の神々が来臨し、ヴェーダに通暁した聖仙たちも伴った。さらに後にはガンダルヴァ、ナーガ、そしてシッダやヴィディヤーダラも到来した。

Verse 91

ऋषयः सप्त ते दिव्याः पूर्वापरमहौजसः । अन्ये च मुनयः पुण्याः पुण्यमंगलदायिनः

その七人のリシ（聖仙）は神聖にして、前の時代にも後の時代にも無上の威力を具え、また功徳と吉祥を授ける清らかなムニたちも他にいる。

Verse 92

आजग्मुस्ते महात्मानो हर्षनिर्भरमानसाः । तस्मिञ्जाते महाभागे भगवंतो महौजसि

その大いなる魂たちは、喜びに満ちあふれる心のままに来臨した。きわめて幸いにして大威光を放つ主が誕生した、その時に。

Verse 93

आजग्मुर्देवताः सर्वे पर्वतास्तु तपस्विनः । क्षीराद्याः सागराः सर्वे नद्यश्चैव तथामलाः

あらゆる神々が来臨し、苦行する山々もまた集った。乳海をはじめとするすべての海、そして清らかな河川も同様に訪れた。

Verse 94

प्रीतिमंतस्ततः सर्वे ये चान्ये हि चराचराः । मंगलैस्तु महोत्साहं चक्रुः सर्वे सुरेश्वराः

そのとき皆が歓喜に満たされた。動くものも動かぬものも、あらゆる存在がそうであった。諸天の主たちは吉祥の儀礼を行い、盛大な祝祭の気概と決意を高めた。

Verse 95

ननृतुश्चाप्सराः संघा गंधर्वा ललितं जगुः । वेदमंत्रैस्ततो देवा ब्राह्मणा वेदपारगाः

アプサラスの群れは舞い、ガンダルヴァたちは優美に歌った。ついで神々と、ヴェーダに通暁するブラーフマナたちが、ヴェーダのマントラを誦した。

Verse 96

स्तुवंति तं महात्मानं सुतं वै कश्यपस्य च । ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च वेदाश्चैव समागताः

彼らはその大いなる魂（マハートマン）、カश्यパの子を讃えた。そこにはブラフマー、ヴィシュヌ、ルドラ、そしてヴェーダまでもが集っていた。

Verse 97

सांगोपांगैश्च संयुक्तास्तस्मिञ्जाते महौजसि । त्रैलोक्ये यानि सत्वानि पुण्ययुक्तानि सत्तम

その大いなる威光をもつ者が誕生したとき、三界のあらゆる生きとし生けるものは—肢体とその付随する部分を具えて—功徳と結び合わされた、善き者の中の最上よ。

Verse 98

समागतानि तत्रैव तस्मिञ्जाते महौजसि । मंगलं चक्रिरे सर्वे गीतपुण्यैर्महोत्सवैः

まさにその場に皆が集い、威光あふれるその者が誕生すると、誰もが吉祥の儀礼を行い、聖なる歌によって清められた大祭をもって祝った。

Verse 99

हर्षेण निर्भराः सर्वे पूजयंतो महौजसः । ब्रह्माद्याश्च त्रयो देवाः कश्यपोथ बृहस्पतिः

皆は歓喜に満ちあふれ、威光あるその者を礼拝していた—ブラフマーをはじめとする三神、さらにカश्यパとブリハスパティもまた。

Verse 100

चक्रिरे नामकर्माणि तस्यैव हि महात्मनः । वसुदत्तेति विख्यातो वसुदेति पुनस्तव

彼らはその高貴なる魂のために命名の儀（ナーマカルマ）を行った。彼は「ヴァスダッタ」として名高くなり、また改めて「ヴァスデーヴァ」とも呼ばれた、汝よ。

Verse 101

आखंडलेति तन्नाम मरुत्वान्नाम ते पुनः । मघवांश्च बिडौजास्त्वं पाकशासन इत्यपि

「汝の名は『Ākhaṇḍala』、また『Marutvān』とも呼ばれる。さらに『Maghavān』『Biḍaujās』、そして同じく『Pākaśāsana』でもある。」

Verse 102

शक्रश्चैव हि विख्यात इंद्रश्चैवेति ते सुतः । इत्येतानि च नामानि तस्यैव च महात्मनः

彼はまことに『Śakra』として名高く、また『Indra』とも呼ばれる、子よ。これらこそ、その大いなる魂の御名である。

Verse 103

चक्रुश्च देवताः सर्वाः संतुष्टा हृष्टमानसाः । स्नानं तु कारयामासुः संस्काराणि महासुरः

すべての神々は満ち足り、心喜んで諸儀礼を執り行った。ついで大いなるアスラは、沐浴の儀と諸サンスカーラ（聖礼）を行わせた。

Verse 104

विश्वकर्माणमाहूय ददुराभरणानि च । तानि पुण्यानि दिव्यानि तस्मै ते तु महात्मने

ヴィシュヴァカルマン（Viśvakarman）を招き、彼らはまた装身具を授けた。功徳に満ちた天上の聖なる飾りを、その大いなる魂に。

Verse 105

जाते तस्मिन्महाभागे देवराजे महात्मनि । एवं मुदं ततः प्रापुः सर्वे देवा महौजसः

その幸いなる者、偉大なる魂の神々の王が誕生すると、威光あるすべての神々は歓喜に満たされた。

Verse 106

पुण्ये तिथौ तथा ऋक्षे सुमुहूर्ते महात्मभिः । इंद्रत्वे स्थापितो देवैरभिषिक्तः सुमंगलैः

吉祥なるティティ（月日）と好ましき星宿のもと、最上の吉時に、大いなる魂の者たちは彼をインドラの位に据え、神々はこの上なく瑞祥の灌頂の儀で彼に塗油した。

Verse 107

प्राप्तमैंद्रपदं तेन प्रसादात्तस्य चक्रिणः । तपश्चकार तेजस्वी वसुदत्तः सुरेश्वरः

円盤を携えるその主の恩寵により、彼はインドラの位を得た。しかして光輝あるヴァスダッタは、神々の中の主として苦行（タパス）に入った。

Verse 108

उग्रेण तेजसा युक्तो वज्रपाशांकुशायुधः

猛き光威を具え、彼は武器として金剛杵（ヴァジュラ）、縄（パーシャ）、鉤（アンクシャ）を帯びていた。

Verse 109

सूत उवाच । उग्रं समस्तं तपसः प्रभावं विलोक्य शुक्रो निजगाद गाथाम् । लोकेषु कोन्यो न भविष्यतीति यथा हि चायं च सुदर्शनीयः

スータは語った。あの苦行の猛々しくも完全なる威力を見て、シュクラは詩句を唱えた。「諸世界に、これほどの者が他にあろうか。まことに彼は、見る者を魅了するほどに麗しい。」

Verse 110

विष्णोः प्रसादान्न परो महात्मा संप्राप्तमैश्वर्यमिहैव दिव्यम्

ヴィシュヌの恩寵により、この大いなる魂に勝る者はない。まさにこの世において、彼は神聖なる主権を得る。

Verse 111

अनेन तुल्यो न भविष्यतीति लोकेषु चान्यस्तपसोग्रवीर्यः

諸世界において、彼の激烈なる苦行の威力に等しい者は、ほかに現れないであろう。