Adhyaya 113

Verse 1

रंभोवाच । तप एतत्परित्यज्य किंवा लोकयसे शुभे । तपसः क्षरणं स्याद्वै पुरुषस्यापि चिंतनात्

ランバーは言った。「吉祥なる御方よ、なぜこの苦行を捨てて彼の方を見つめるのですか。男を思うだけでも、まことにタパス（苦行）の力は衰えるのです。」

Verse 2

अशोकसुंदर्युवाच । तपसि मे मनो लीनं नहुषस्यापि काम्यया । न मां चालयितुं शक्ता देवासुरमहोरगाः

アショーカスンダリーは言った。「私の心はタパスに深く没しており、ナフシャが私を欲していても同じです。デーヴァもアスラも、まして大いなる蛇たちでさえ、私を揺るがすことはできません。」

Verse 3

एनं दृष्ट्वा महाभागे मे मनश्चलते भृशम् । रंतुमिच्छाम्यहं गत्वा एवमुत्सुकतां गतम्

「けれども、高貴なる御方よ、彼を見たとたん私の心は激しく揺れました。こうして切なる憧れに落ち、私は行って彼と戯れたいのです。」

Verse 4

एवं विपर्ययश्चासीन्मनसो मे वरावने । तन्मे त्वं कारणं ब्रूहि यद्यस्ति ज्ञानमुत्तमम्

「このように、森に住む者のうち最勝なる御方よ、私の心は乱れ、逆さまになりました。もしあなたが無上の智慧をお持ちなら、その原因を私にお告げください。」

Verse 5

आयुपुत्रस्य भार्याहं देवैः सृष्टा महात्मभिः । कस्मान्मे धावते चेत उत्सुकं रंतुमेव च

「私はアーユの子の妻であり、偉大なる心をもつデーヴァたちによって創られました。それなのに、なぜ私の心は落ち着かず走り回り、ただ快楽のみを切望するのでしょうか。」

Verse 6

रंभोवाच । सर्वेष्वेव महाभागे देहरूपेषु भामिनि । वसत्यात्मा स्वयं ब्रह्मज्ञानरूपः सनातनः

ランバーは言った。「最も幸いなる方よ、光り輝く淑女よ――あらゆる有身の形のうちにアートマン（真我）は自ら住し、永遠にして、みずからブラフマンであり、霊的知の本性そのものである。」

Verse 7

यद्यपि प्रक्रियाबद्धैरिंद्रियैरुपकारिभिः । मोहपाशमयैर्बद्धस्तथा सिद्धस्तु सर्वदा

たとえ彼が、働きにおいては助けとなるが世の営みに縛られた諸感官によって束縛され、また迷妄の縄に絡め取られているとしても、成就者はつねに成就のままにある。

Verse 8

प्रकृतिं नैव जानाति ज्ञानविज्ञानकीं कलाम् । अयं शुद्धश्च धर्मज्ञ आत्मा वेत्ति च सुंदरि

それはプラクリティ（Prakṛti）をまったく知らず、また知と証悟の分別から成る力をも知らない。このアートマンは、麗しき者よ、清浄にしてダルマを知る者であり、ただそれのみが真に知る。

Verse 9

गच्छंत्यपि मनस्तापमेनं दृष्ट्वा महामतिम् । पापमेवं परित्यज्य सत्यमेवं प्रधावति

たとえ去りゆく者であっても、この大いなる賢者を見れば心の熱悩は鎮まる。かくして罪を捨て、真実へと駆け寄るのである。

Verse 10

भर्तायमायुपुत्रस्ते एतत्सत्यं न संशयः । अन्यं दृष्ट्वा विशंकेत पुरुषं पापलक्षणम्

この人こそ汝の夫、アーユ（Āyu）の子である。これは真実であり疑いはない。ほかの男を見たなら、罪の徴を帯びた者かもしれぬゆえ、慎みて警戒せよ。

Verse 11

एवं विधिः कृतो देवैः सत्यपाशेन बंधितः । यदस्या आयुपुत्रोपि भर्तृत्वमुपयास्यति

かくして神々により法は定められ、真実の縄に結ばれた――すなわち、アーユ（Āyu）の子でさえ来たりて、彼女の夫たる位を担うであろう。

Verse 12

एवमाकर्णितं भद्रे आत्मना तं च सुंदरि । तद्भावसत्यसंबंधं परिगृह्य स्थितः स्वयम्

かくして、やさしき者よ、美しき女よ――それを己が内に聞き、彼は自ら揺るがずに立ち、そのあり方そのものとの真実の結びつきを抱き取った。

Verse 13

अन्यं भावं न जानाति आयुपुत्रं च विंदति । प्रकृतिर्नैव ते देवि पतिं जानाति चागतम्

彼女は他の心のありようを知らず、アーユ（Āyu）という名の子を産む。女神よ、その原初のプラクリティ（Prakṛti）は、来たりし夫を識別しない。

Verse 14

एवं ज्ञात्वा प्रधानात्मा तवाद्यैव प्रधावति । आत्मा सर्वं प्रजानाति आत्मा देवः सनातनः

かく知りて、至上の自己はまさに今日、汝のもとへ疾く赴く。自己は一切を知り、自己こそ永遠の神である。

Verse 15

अयमेष स वीरेंद्रो नहुषो नाम वीर्यवान् । तस्माद्गच्छति चेतस्ते सत्यं संबंधमिच्छते

「これぞまさしくその勇将の王、名をナフシャ（Nahuṣa）という、武勇にすぐれた者。ゆえに汝の心は彼へと向かい、真実の結びつきを願うのだ。」

Verse 16

ज्ञात्वा चायोः सुतं भद्रे अन्यं चैव न गच्छति । एतत्ते सर्वमाख्यातं शाश्वतं त्वन्मनोगतम्

吉祥なる御方よ、アヨー（Ayoḥ）の子を知ったのち、彼はもはや他の誰のもとへも赴かない。これらすべてを汝に説き明かした――永遠にして、汝の心に宿っていた事柄である。

Verse 17

हुंडं हत्वा महाघोरं समरे दानवाधमम् । त्वां नयिष्यति स्वस्थानमायोश्च गृहमुत्तमम्

戦いにおいて、きわめて恐るべきフンダ（Huṇḍa）—ダーナヴァ（Dānava）のうち最も卑しき者—を討ち果たしたのち、彼は汝を己が住処へ、またアーユ（Āyu）のすぐれた家へと導くであろう。

Verse 18

हृतो दैत्येन वीरेंद्रो निजपुण्येन शेषितः । बाल्यात्प्रभृति वीरेंद्रो वियुक्तः स्वजनेन वै

勇将インドラはダイティヤ（daitya）に奪い去られたが、己が功徳の余薫によって守られた。幼き時より、この英雄インドラはまことに身内の者らと離れていた。

Verse 19

पितृमातृविहीनस्तु गतो वृद्धिं महावने । यास्यत्येव पितुर्गेहं त्वयैव सह सांप्रतम्

父母を失い、彼は大いなる森で成長した。今まさに、汝と共に、父の家へと赴くであろう。

Verse 20

एवमाभाषितं श्रुत्वा रंभायाः शिवनंदिनी । हर्षेण महताविष्टा तामुवाच समुद्रजाम्

かく語られた言葉を聞き、シヴァ（Śiva）の福徳ある娘は大いなる歓喜に満たされ、海の娘ランバー（Rambhā）に向かって語りかけた。

Verse 21

अयमेव स सत्यात्मा मम भर्ता सुवीर्यवान् । मनो मे धावतेऽत्यर्थं शोकाकुलितविह्वलम्

まさに彼こそ真実の魂をもつ、武勇すぐれた我が夫。わが心は激しく駆け巡り、悲嘆に乱され、動揺し打ちひしがれている。

Verse 22

नास्ति चित्तसमो देवो जानाति सुविनिश्चितम् । सत्यमेतन्मया दृष्टं सुचित्रं चारुहासिनि

心に等しい神はない——これを確定の理として知りなさい。これは真実である。わたし自身が見たのだ、麗しき微笑のスチトラーよ。

Verse 23

मनोभवसमानं तु पुरुषं दिव्यलक्षणम् । न धावति महाचेत एनं दृष्ट्वा यथा सखि

しかし、神々しい徴を備え、マノーバヴァ（愛神）に等しいその男を見ても、大いなる心の者は、友を見たときのように彼へ駆け寄らなかった、愛しき人よ。

Verse 24

तथा न धावते भद्रे पुंसमन्यं न मन्यते । एनं गंतव्यमावाभ्यां सखीभिर्गृहमेव हि

「同じく、いとしき者よ、彼女は誰の後も追わず、他の男を自分のものとは思わない。ゆえに、友らと共に、まさに彼の家へ行くべきだ。」

Verse 25

एवमाभाष्य सा रंभा गमनायोपचक्रमे । गमनायोत्सुकां ज्ञात्वा नहुषस्यांतिकं प्रति

かく語り終えると、ランバーは出立の支度を始めた。彼女が行くことを切に望むと知り、ナフシャの御前へと向かった。

Verse 26

तामुवाच ततो रंभा कस्माद्देवि न गम्यते । सूत उवाच । सख्या च रंभया सार्द्धं नहुषं वीरलक्षणम्

するとランバーは彼女に言った。「女神よ、なぜ行かれぬのですか。」スータは語った。友なる女はランバーと共に、勇者の相を備えたナフシャのもとへ近づいた。

Verse 27

तस्यांतिकं सुसंप्राप्य प्रेषयामास तां सखीम् । एनं गच्छ महाभागे नहुषं देवरूपिणम्

彼のすぐ近くに至ると、彼女は連れの友を使者として遣わし言った。「行きなさい、幸いなる淑女よ——神々の姿を帯びるナフシャのもとへ。」

Verse 28

कथयस्व कथामेतां तवार्थे आगता यतः । रंभोवाच । एवं सखि करिष्यामि सुप्रियं तव सुव्रते

「この由来を語りなさい。あなたのためにこそ、わたしはここへ来たのです。」ランバーは言った。「そのとおりに、友よ。あなたに最も喜ばれることをいたしましょう、清き誓いの女性よ。」

Verse 29

एवमुक्त्वा गता रंभा नहुषं राजनंदनम् । चापबाणधरं वीरं द्वितीयमिव वासवम्

そう言ってランバーは、王の御子ナフシャのもとへ赴いた。弓矢を携える勇士であり、まるで第二のヴァーサヴァ（インドラ）のようであった。

Verse 30

प्रत्युवाच गता रंभा सख्या वचनमुत्तमम् । आयुपुत्र महाभाग रंभाहंसमुपागता

ランバーは到着すると、友のすぐれた言葉を伝えた。「アーユの高貴なる御子よ、白鳥はランバーのもとへ参りました。」

Verse 31

शिवस्य कन्यया वीर तयाहं परिप्रेषिता । तवार्थं देवदेवेन देव्या देवेन वै पुरा

勇士よ、私はシヴァの娘によって遣わされた。かつて汝のために、神々の神は女神とともに私を遣わした。

Verse 32

भार्यारूपं वरं श्रेष्ठं सृष्टं लोकेषु दुर्लभम् । दुष्प्राप्यं तु नरश्रेष्ठैर्देवै सेंद्रैस्तपोधनैः

妻というもの—この最上にして卓越した授けもの—は諸世界において稀なるものとして創られた。まことに、人の中の最勝者にも、インドラを伴う神々にも、苦行に富む修行者にも得難い。

Verse 33

गंधर्वैः पन्नगैः सिद्धैश्चारणैः पुण्यलक्षणैः । स्वयमेव समायातं तवार्थे शृणु सांप्रतम्

ガンダルヴァ、ナーガ、シッダ、チャーラナという吉祥の相を具えた者たちに伴われ、（それ／彼）は汝のために自らここへ来た。いま、続く言葉を聞け。

Verse 34

स्त्रीरत्नं तन्महाप्राज्ञ संपूर्णं पुण्यनिर्मितम् । अशोकसुंदरी नाम तवार्थं तपसि स्थिता

大いなる賢者よ、あの女人の宝珠—功徳によって成り、円満なる者—はアショーカスンダリーと名づけられる。汝のために、彼女は苦行に住している。

Verse 35

अत्यर्थं तु तपस्तप्तं भवंतमिच्छते सदा । एवं ज्ञात्वा महाभाग भजमानां भजस्व हि

まことに、彼女は甚だしい苦行を修め、常に汝を慕い求めている。これを知るなら、幸いなる者よ、汝を礼拝する者にこそ、しかと報いよ。

Verse 36

त्वामृते सा वरारोहा पुरुषं नैव याचते । नहुषेण तयोक्तं तु श्रुत्वावधारितं वचः

あなたをおいては、その麗しき腰の女は、いかなる男にも助けを乞わぬ。だがナフシャは、彼らの言葉を聞き、そのまま心に刻んだ。

Verse 37

प्रत्युत्तरं ददौ चाथ रंभे मे श्रूयतां वचः । तत्तु सर्वं विजानामि यत्त्वयोक्तं ममाग्रतः

そこで彼は答えた。「ランバーよ、わが言葉を聞け。そなたが我が前で語ったことは、すべて余が知っている。」

Verse 38

ममाग्रे कथितं पूर्वं वशिष्ठेन महात्मना । सर्वमेव विजानामि अस्यास्तु तप उत्तमम्

これは以前、大徳ヴァシシュタが我に語ったことだ。余はすべてを知る。彼女の苦行がまことに最上であらんことを。

Verse 39

श्रूयतां कारणं भद्रे यथासौख्यं भविष्यति । अहत्वा दानवं हुंडं न गच्छामि वरांगनाम्

貴き女よ、安楽なる成就のため、その理由を聞け。魔なるフンダを討たぬかぎり、余はあの勝れた女のもとへは行かぬ。

Verse 40

सर्वमेतत्सुवृत्तांतमहं जाने तथैव हि । ममार्थे तव संभूतिस्तपश्च चरितं त्वया

この真実の次第は、余がことごとく知っている。そなたは余のために生まれ、また苦行をも修してきた。

Verse 41

मम भार्या न संदेहो भवती विधिना कृता । ममार्थे निश्चयं कृत्वा तप आचरितं त्वया

疑いなく、運命によってあなたは私の妻と定められました。私のために決意し、あなたは苦行を行いました。

Verse 42

हृता तस्मात्सुपापेन भवती नियमान्विता । सूतिगृहादहं तेन दानवेनाधमेन वै

それゆえ、正しい誓いと規律に身を捧げていたにもかかわらず、あなたはその極めて罪深く卑劣なダーナヴァによって略奪され、私もまた産屋から彼によって連れ去られました。

Verse 43

बालभावस्थितो देवि पितृमातृविना कृतः । तस्मात्तं तु हनिष्यामि हुंडं वै दानवाधमम्

女神よ、私は父も母もなく、幼子として残されました。それゆえ、私はダーナヴァの中で最も卑劣なフンダを必ずや討ち果たします。

Verse 44

पश्चात्त्वामुपनेष्येऽहं वशिष्ठस्याश्रमं प्रति । एवं कथय भद्रं ते रंभे मत्प्रियकारिणीम्

その後、私はあなたをヴァシシュタの庵へと導きましょう。さあ、このように伝えてください――ランバーよ、あなたに幸あれ――私を喜ばせる言葉を。

Verse 45

एवं विसर्जिता तेन सत्वरं सा गता पुनः । अशोकसुंदरीं देवीं कथयामास तस्य च

かくして彼に送り出され、彼女は急いで戻り、女神アショーカスンダリーにも彼のことについて話しました。

Verse 46

समासेन तथा सर्वं रंभा सा द्विजसत्तम । अशोकसुंदरी सा तु अवधार्य सुभाषितम्

かくして、要（かなめ）をもってランバーはすべてを語った、ああ最勝の二度生まれよ。アショーカスンダリーは、その善き言葉を心に納め、静かに思い巡らした。

Verse 47

नहुषस्य सुवीरस्य हर्षेण च समन्विता । तस्थौ तत्र तया सार्द्धं सुसख्या रंभया तदा

そのとき彼女は、勇士ナフシャのゆえに歓喜に満たされ、親しき友ランバーとともにそこにとどまった。

Verse 48

भर्तुश्च कीदृशं वीर्यमिति पश्यामि वै सदा

「そして私は常に、わが夫がいかなる勇力（ヴィールヤ）を具えているかを見定める。」

Verse 113

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नहुषाख्याने त्रयोदशाधिकशततमोऽध्यायः

ここに『シュリー・パドマ・プラーナ』第二巻ブーミ・カーンダ、ヴェーナ物語中の「グル・ティールタの功徳」、チヤヴァナの事跡ならびにナフシャの章を含む、第百十三章は終わる。