Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

The Account of the Fruits of Bathing at Particular Sacred Places

Tīrtha-viśeṣa-snāna-phala

ज्येष्ठे मासि क्षितिसुतदिने शुक्लपक्षे दशम्यां हस्ते शैलादवतरदसौ जाह्नवी मर्त्यलोकम् । पापान्यस्यां हरति हि तिथौ सा दशैषाद्यगंगा पुण्यं दद्यादपि शतगुणं वाजिमेधक्रतोश्च ॥ २१ ॥

jyeṣṭhe māsi kṣitisutadine śuklapakṣe daśamyāṃ haste śailādavataradasau jāhnavī martyalokam | pāpānyasyāṃ harati hi tithau sā daśaiṣādyagaṃgā puṇyaṃ dadyādapi śataguṇaṃ vājimedhakratośca || 21 ||

ジェーシュタ月、地の子マンガラ(火曜)の日、白半月の第十日ダシャミー、月がハスタ宿にある時、ジャーフナヴィーたるガンガーは山より降りて人界に至った。まさにこのティティにおいて彼女は罪を除き去り、この「最初の」ガンガー・ダシャミーは、ヴァージメーダ供犠にも勝る功徳を百倍にして授ける。

ज्येष्ठेin (the month) Jyeṣṭha
ज्येष्ठे:
Adhikarana (अधिकरण/Time)
TypeNoun
Rootज्येष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; मासवाचक (in Jyeṣṭha)
मासिin the month
मासि:
Adhikarana (अधिकरण/Time)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
क्षिति-सुत-दिनेon Tuesday (day of Mars)
क्षिति-सुत-दिने:
Adhikarana (अधिकरण/Time)
TypeNoun
Rootक्षिति (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक) + दिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (क्षितेः सुतः = भौमः/मङ्गलः; तस्य दिनम्)
शुक्ल-पक्षेin the bright fortnight
शुक्ल-पक्षे:
Adhikarana (अधिकरण/Time)
TypeNoun
Rootशुक्ल (प्रातिपदिक) + पक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; कर्मधारयः (शुक्लः पक्षः)
दशम्याम्on the tenth lunar day
दशम्याम्:
Adhikarana (अधिकरण/Time)
TypeNoun
Rootदशमी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तिथिवाचक
हस्तेin (the nakṣatra) Hasta
हस्ते:
Adhikarana (अधिकरण/Time)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; नक्षत्रवाचक (in Hasta nakṣatra)
शैलात्from the mountain
शैलात्:
Apadana (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootशैल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
अवतारत्descended
अवतारत्:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootअव-तॄ (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
असौthat (she)
असौ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग/पुंलिङ्ग-प्रयोगानुसार, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
जाह्नवीJāhnavī (Ganga)
जाह्नवी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootजाह्नवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; गङ्गानाम
मर्त्य-लोकम्the mortal world
मर्त्य-लोकम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (मर्त्यानां लोकः)
पापानिsins
पापानि:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
अस्याम्on this (day/occasion)
अस्याम्:
Adhikarana (अधिकरण/Location-Time)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
हरतिremoves
हरति:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootहृ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिश्चय/हेतुवाचक-अव्ययम् (indeed/for)
तिथौon the lunar day
तिथौ:
Adhikarana (अधिकरण/Time)
TypeNoun
Rootतिथि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
साshe/that
सा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
दश-एषा-आद्य-गङ्गाthis prime Ganga of the tenth (tithi)
दश-एषा-आद्य-गङ्गा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदश (संख्या-प्रातिपदिक) + एषा (सर्वनाम) + आद्य (प्रातिपदिक) + गङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (दशम्यां एषा आद्या गङ्गा इति भावः; पाठभेदसम्भवः)
पुण्यम्merit
पुण्यम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
दद्यात्would give/bestow
दद्यात्:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
अपिeven
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/समुच्चयार्थक-अव्ययम् (also/even)
शत-गुणम्hundredfold
शत-गुणम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक/संख्या) + गुण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (शतसंख्यकं गुणम् = hundredfold)
वाजि-मेध-क्रतोःof the Aśvamedha sacrifice
वाजि-मेध-क्रतोः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootवाजि (प्रातिपदिक) + मेध (प्रातिपदिक) + क्रतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (वाजिमेधः = अश्वमेधः; तस्य क्रतुः)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)

Suta (narrating the Tirtha-mahatmya of Gaṅgā within Uttara-bhāga)

Vrata: Gaṅgā-daśamī

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

G
Gaṅgā
J
Jāhnavī
M
Maṅgala (Mars)
H
Hasta (Nakṣatra)

FAQs

It identifies Gaṅgā-daśamī in Jyeṣṭha (Śukla Daśamī, Hasta nakṣatra, Maṅgala-vāra) as the commemorative descent-time of Gaṅgā, declaring that bathing/observance on this tithi destroys sins and yields exceptionally high merit.

By glorifying Gaṅgā as a sin-removing sacred presence and prescribing reverent timing-based observance, it frames devotion as practical śraddhā expressed through tīrtha-sevā—honoring the divine through pilgrimage, remembrance, and ritual purity.

Jyotiṣa (Vedic astrology/calendar science): it specifies the month (Jyeṣṭha), pakṣa (Śukla), tithi (Daśamī), nakṣatra (Hasta), and weekday linked to Maṅgala—showing how dharma is coordinated with precise calendrical markers.