Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 39

The Greatness of the Gaṅgā

Gaṅgāmāhātmya

काशीस्मरणजं पुण्यं भुक्त्वा स्वर्गे तदन्ततः । पृथिव्यामेकराड् भूत्वा काशीं प्राप्य च मुक्तिभाक् ॥ ३९ ॥

kāśīsmaraṇajaṃ puṇyaṃ bhuktvā svarge tadantataḥ | pṛthivyāmekarāḍ bhūtvā kāśīṃ prāpya ca muktibhāk || 39 ||

カーシーを憶念することより生じた功徳を天にて享受し、やがてその功徳が尽きると、地上に独りの王として生まれる。さらに再びカーシーに至れば、解脱(ムクティ)の分を得る者となる。

काशीस्मरणजम्born from remembering Kāśī
काशीस्मरणजम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकाशी + स्मरण + ज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः तत्पुरुषः (काश्याः स्मरणात् जातम्)
पुण्यम्merit
पुण्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
भुक्त्वाhaving enjoyed
भुक्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formकृदन्तः; क्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund), धातुः: भुज् (to enjoy/consume)
स्वर्गेin heaven
स्वर्गे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
तत्that (merit/result)
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
अन्ततःfinally
अन्ततः:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअन्ततः (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषण (adverb: finally/at the end)
पृथिव्याम्on earth
पृथिव्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
एकराट्a sole king
एकराट्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएक + राज्/राट् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः कर्मधारयः (एकः राट् = sole king)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formकृदन्तः; क्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund), धातुः: भू (to become)
काशीम्Kāśī
काशीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
प्राप्यhaving reached
प्राप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formकृदन्तः; ल्यप्-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund), धातुः: आप् (to obtain) उपसर्गः: प्र
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction/and)
मुक्तिभाक्partaking of liberation / liberated
मुक्तिभाक्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमुक्ति + भज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः उपपद-तत्पुरुषः (मुक्तिं भजते/भाक् = partaker)

Narada

Vrata: none

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhakti

K
Kashi (Varanasi)
S
Svarga
P
Prithivi
M
Moksha

FAQs

It teaches that even mere remembrance of Kāśī generates great puṇya that yields heavenly enjoyment, worldly sovereignty, and ultimately culminates in mokṣa upon attaining Kāśī again—highlighting Kāśī as a liberation-conferring tīrtha.

The verse elevates smaraṇa (devotional remembrance) as a potent bhakti-aṅga: contemplating a sacred abode like Kāśī is itself a devotional act that ripens into spiritual destiny and, when aligned with reaching Kāśī, supports liberation.

No specific Vedāṅga technique is taught in this verse; the practical takeaway is tīrtha-smaraṇa and tīrtha-yātrā as dharmic practice—remembering and reaching Kāśī as a sādhanā linked to puṇya and mokṣa.