Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 79

Bhāgīratha’s Bringing of the Gaṅgā

Devanagari script

जगद्रू पमजं नित्यं सर्गस्थित्यन्तकारणम् । विश्वरूपं विरूपाक्षं प्रणतोऽस्म्युग्ररेतसम् ॥ ७९ ॥

Transliteration

jagadrū pamajaṃ nityaṃ sargasthityantakāraṇam | viśvarūpaṃ virūpākṣaṃ praṇato'smyugraretasam || 79 ||

Translation

我は礼拝する。生まれざる常住の御方、宇宙そのものの姿にして、創造・維持・滅尽の因なる御方に。万有の形を具え、異なる眼をもつ主、その畏るべき強大な創造の精力を有する御方に。

Word by Word

• जगत्-रूपम्: having the form of the universe
• जगत्-रूपम्: विशेषण (Viśeṣaṇa/विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जगतः रूपम्)

• अजम्: unborn
• अजम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• नित्यम्: eternal
• नित्यम्: विशेषण (Viśeṣaṇa/विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (अजम् इति विशेषणम्)

• सर्ग-स्थिति-अन्त-कारणम्: the cause of creation, maintenance, and dissolution
• सर्ग-स्थिति-अन्त-कारणम्: विशेषण (Viśeṣaṇa/विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सर्ग (प्रातिपदिक) + स्थिति (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक) + कारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समाहार-द्वन्द्वपूर्वक-तत्पुरुषः (सर्गस्य स्थितेः अन्तस्य कारणम्)

• विश्व-रूपम्: of universal form
• विश्व-रूपम्: विशेषण (Viśeṣaṇa/विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (विश्वस्य रूपम्)

• वि-रूप-अक्षम्: the one with unusual/terrible eyes (Virūpākṣa)
• वि-रूप-अक्षम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: वि (उपसर्ग) + रूप (प्रातिपदिक) + अक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; बहुव्रीहिः (विरूपे अक्षिणी यस्य सः)

• प्रणतः: bowed down
• प्रणतः: कर्ता (Kartā/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्र-√नम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तरि प्रयोगः—‘प्रणतः’ = bowed

• अस्मि: I am
• अस्मि: क्रिया (Kriyā/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष? (न), उत्तमपुरुष (1st person/उत्तम), एकवचन; परस्मैपदम्

• उग्र-रेतसम्: the fierce-semened one (Ugraretas; epithet of Śiva)
• उग्र-रेतसम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उग्र (प्रातिपदिक) + रेतस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारयः (उग्रं रेतो यस्य) / बहुव्रीह्यर्थे उपाधि-नाम

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Shiva (Rudra)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames the deity as the unborn, eternal ground of the cosmos—both immanent as the universe (jagadrūpa) and transcendent as its causal source for creation, sustenance, and dissolution—inviting surrender through praise.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is expressed as praṇāma (reverent surrender): recognizing the Lord’s cosmic sovereignty (sarga-sthiti-anta-kāraṇa) and responding with humble obeisance rather than mere intellectual description.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedāṅga practice is taught in this verse; its practical takeaway is mantra-style stotra usage—epithets (nāma/guṇa) arranged for devotional recitation and contemplation.