Home›Narada Purana›Purva Bhaga›First Quarter›Adhyaya 11›Shloka 184
←Previous Verse
Next Verse→

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 184

Vāmana’s Advent, Aditi’s Hymn, Bali’s Gift, and the Mahatmya of Bhū-dāna

Devanagari script

देव ऊचुः । नमः परेशाय परात्मरुपिणे परात्परायापररुपधारिणे । ब्रह्मात्मने ब्रह्मरतात्मबुद्धये नमोऽस्तु तेऽव्याहतकर्मशीलिने ॥ ८४ ॥

Transliteration

deva ūcuḥ | namaḥ pareśāya parātmarupiṇe parātparāyāpararupadhāriṇe | brahmātmane brahmaratātmabuddhaye namo'stu te'vyāhatakarmaśīline || 84 ||

Translation

諸天は言った。「至上主に帰命し奉る。御本性は至上我。さらに“彼岸の彼岸”をも超えつつ、なお顕現の御姿をも取られる御方に帰命し奉る。梵（ブラフマン）を本質とし、内なる覚知が梵に没入する御方に帰命し奉る。御業と御行がいかなる妨げにも触れぬ御方に帰命し奉る。」

Word by Word
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनिपात/अव्यय-प्रयोगः (salutatory indeclinable; governs dative)
परेशायto the Supreme Lord
परेशाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootपरेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान/dative), एकवचन
परात्म-रूपिणेto the one whose form is the Supreme Self
परात्म-रूपिणे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootपरात्मन् (प्रातिपदिक) + रूपिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (परात्मा एव रूपं यस्य)
परात्-परायto the one beyond the beyond
परात्-पराय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; तुलनार्थक-प्रयोगः (beyond the beyond)
अपर-रूप-धारिणेto the bearer of the manifest (lower) form
अपर-रूप-धारिणे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअपर (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक) + धारिन् (प्रातिपदिक; √धृ)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (अपरं रूपं धारयति इति)
ब्रह्म-आत्मनेto the one whose self is Brahman
ब्रह्म-आत्मने:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (ब्रह्म एव आत्मा यस्य)
ब्रह्म-रत-आत्म-बुद्धयेto him whose self-awareness is absorbed in Brahman
ब्रह्म-रत-आत्म-बुद्धये:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + रत (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक) + बुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (बुद्धि), चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (ब्रह्मणि रता आत्मबुद्धिः यस्य)
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनिपात/अव्यय-प्रयोगः (salutatory indeclinable)
अस्तुlet it be
अस्तु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति (dative), एकवचन; सर्वनाम
अव्याहत-कर्म-शीलिनेto the one whose actions/nature are unobstructed
अव्याहत-कर्म-शीलिने:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअव्याहत (प्रातिपदिक) + कर्मन् (प्रातिपदिक) + शीलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (अव्याहतं कर्म यस्य शीलम्/स्वभावः)
Speaker

Devas

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities
B
Brahman
P
Parameshvara (Supreme Lord)

FAQs

It unites two core Purāṇic teachings: the Lord is transcendent as Parātpara (beyond all) and also immanent as the one who takes manifest forms, making Him approachable through devotion while remaining identical with Brahman.

By repeatedly offering namaḥ (salutation), the Devas model stuti as bhakti-sādhana—humble surrender to the Supreme who can be worshipped in accessible forms yet is ultimately the Supreme Self.

No specific Vedāṅga technique is taught in this verse; it primarily presents a theological summary (Brahman/Parātpara) that supports mantra-based worship and stotra recitation used in ritual practice.

←Previous Verse
Next Verse→