Śuka’s Origin, Mastery of Śāstra, and Testing at Janaka’s Court

Verse 1

नारद उवाच । अनूचानप्रसंगेन वेदांगान्यखिलानि च । श्रुतानि त्वन्मुखांभोजात्समासव्यासयोगतः ॥ १ ॥

ナーラダは言った。「規律ある学修の折、私はあなたの蓮華の口より、ヴェーダの支分（ヴェーダーンガ）すべてを、要約と詳説の両様にて拝聴いたしました。」

Verse 2

शुकोत्पत्तिं समाचक्ष्व विस्तरेण महामते । सनंदन उवाच । मेरुश्रृङ्गे किल पुरा कर्णिकारवनायते ॥ २ ॥

「大賢よ、シュカの出生を詳しくお説きください。」サナンダナは語った。「その昔、メール山の峰に、カルニカーラの樹々の森があった。」

Verse 3

विजहार महोदेवो भौमैभूतगणैवृतः । शैलराजसुता चैव देवी तत्राभवत्पुरा ॥ ३ ॥

そこではマハーデーヴァが、地上の衆生の群れに囲まれて戯れておられた。さらに古の時、山の王の娘なる女神もまた、そこに在した。

Verse 4

तत्र दिव्यं तपस्तेपे कृष्णद्वैपायनः प्रभुः । योगेनात्मानमाविश्य योगधर्मपरायणः ॥ ४ ॥

そこにて尊きクリシュナ・ドヴァイパーヤナ（ヴィヤーサ）は、天上にも比すべき苦行を修した。ヨーガによって己がアートマンに入り、ヨーガの規律とダルマに全身全霊を捧げて住した。

Verse 5

धारयन्स तपस्तेपे पुत्रार्थं सुनिसंत्तमः । अग्नेर्भूमेस्तथा वायोरंतरिक्षस्य चाभितः ॥ ५ ॥

誓願を堅く保ちつつ、その最勝の人は子を得んがために苦行を修した。四方に向かい、アグニ（火）、ブーミ（地）、ヴァーユ（風）、そしてアンタリクシャ（中空界）を供養し、鎮め奉った。

Verse 6

वीर्येण संमतः पुत्रो मम भूयादिति स्म ह । संकल्पेनाथ सोऽनेन दुष्प्रापमकगृतात्मभिः ॥ ६ ॥

「勇力によって認められる子を、わが身に授けよ」—彼はそう宣した。しかもこのサンカルパ（聖なる決意）によって、自己を鍛えぬ者には得難いものを彼は成就した。

Verse 7

वरयामास देवेशमास्थितस्तप उत्तमम् । अतिष्टन्मारुताहारः शतं किल समाः प्रभुः ॥ ७ ॥

最上のタパス（苦行）を修して、彼は देवेश（神々の主）を求めた。風のみを糧として、その大いなる者は百年のあいだそのまま住したと伝えられる。

Verse 8

आराधयन्महादेवं बहुरूपमुमापतिम् । तत्र ब्रह्मर्षयश्चैव सर्वे देवर्षयस्तथा ॥ ८ ॥

彼らは多様な姿を現す、ウマーの主マハーデーヴァを礼拝した。そこにはすべてのブラフマリシ（梵仙）と、すべてのデーヴァリシ（天仙）もまた集っていた。

Verse 9

लोकपालाश्च साध्याश्च वसुभिश्चाष्टभिः सह । आदित्याश्चैव रुद्राश्च दिवाकरनिशाकरौ ॥ ९ ॥

世を護るローカパーラたち、サーディヤたちが八柱のヴァスとともに在り、またアーディティヤとルドラ、さらに太陽と月もまた列していた。

Verse 10

विश्वा वसुश्च गंधर्वः सिद्धाश्चाप्सरासांगणाः । तत्र रुद्रो महादेवः कर्णिकारमयीं शुभाम् ॥ १० ॥

ヴィシュヴァたち、ヴァスたち、ガンダルヴァたち、シッダたち、そしてアプサラスの群れがそこにあった。そこにルドラ—マハーデーヴァ—は、カर्णिकाराの花で成ったかのような吉祥の輝きをもって現れた。

Verse 11

धारयानः स्रजं भाति शारदीव निशाकरः । तस्निन् दिव्ये वने रम्ये देवदेवर्षिसंकुले ॥ ११ ॥

花鬘を身にまとい、彼は秋の月のごとく輝いた。神々と天の聖仙が群れ集う、その神妙にして麗しき森において、彼は燦然と現れた。

Verse 12

आस्थितः परमं योगं व्यासः पुत्रार्थमुद्यतः । न चास्य हीयते वर्णो न ग्लानिरुपजायते ॥ १२ ॥

ヴィヤーサは子を得んと志し、至上のヨーガの修行に入った。しかもその身の光彩は衰えず、倦怠も生じなかった。

Verse 13

त्रयाणामपिलोकानां तदद्भुतमिवाभवत् । जटाश्च तेजसा तस्य वैश्वानरशिखोपमाः ॥ १३ ॥

三界の者にはそれが驚異のごとく映った。彼の結髪（ジャター）は、その光威の力により、宇宙火ヴァイシュヴァーナラの燃え立つ炎のように見えた。

Verse 14

प्रज्वलंत्यः स्म दृश्यंते युक्तस्यामिततेजसः । एवं विधेन तपसा तस्य भक्त्या च नारद ॥ १४ ॥

無量の光威を具え、修行に調えられた者の周りには、燃え立つ光輝がまことに見える。かくして、ナーラダよ、このような苦行（タパス）と、彼へのバクティによって、この神妙なる輝きが生ずる。

Verse 15

महेश्वरः प्रसन्नात्मा चकार मनसा मतिम् । उवाच चैनं भगवांस्त्र्यंबकः प्रहसन्निव ॥ १५ ॥

マヘーシュヴァラは心安らかにして、内に決意を結んだ。すると、福徳具足のトリヤンバカは、微笑むかのように彼に語りかけた。

Verse 16

यथा ह्यग्नियथा वायुर्यथा भूमिर्यथा जलम् । यथा खे च तथा शुद्धो भविष्यति सुतस्तंव ॥ १६ ॥

火が清らかであるように、風のように、地のように、水のように、そして虚空のように—そのようにして、汝の子もまた清浄となる。

Verse 17

तद्भावभागी तद्बुद्धिस्तदात्मा तदुपाश्रयः । तेजसा तस्य लोकांस्त्रीन्यशः प्राप्स्यति केवलम् ॥ १७ ॥

御身の在りように与り、心を御方に定め、自己を御方と一つと観じ、ただ御方のみに帰依する者は—主の光輝の力により—三界を得て、分かたれぬ栄光に至る。

Verse 18

एवं लब्ध्वा वरं देवो व्यासः सत्यवतीसुतः । अरणिं त्वथ संगृह्य ममंथाग्निचिकीर्षया ॥ १८ ॥

かくして恩寵を得た神なるヴィヤーサ、サティヤヴァティーの子は、アラニ（火起こし木）を集め、聖火を起こさんとしてそれを揉み回した。

Verse 19

अथ रूपं परं विप्र बिभ्रतीं स्वेन तेजसा । घृताचीं नामाप्सरसं ददर्श भगवान्नृषिः ॥ १९ ॥

そのとき、婆羅門よ、福徳ある聖仙は、至上の美を具え自らの光輝に輝く、グリターチーという名のアプサラスを見た。

Verse 20

स तामप्सरसं दृष्ट्वा सहसा काममोहितः । अभवद्भगवान्व्यासो वने तस्मिन्मुनीश्वर ॥ २० ॥

そのアプサラスを見たとたん、あの森において尊きヴィヤーサは、たちまち欲望に惑わされ、迷いに沈んだ。おお、牟尼の主よ。

Verse 21

सा तु कृत्वा तदा व्यासं कामसंविग्नमानसम् । शुकीभूया महारम्या घृताची समुपागमत् ॥ २१ ॥

そのとき彼女は、欲（カーマ）によってヴィヤーサの心をかき乱し、きわめて麗しい雌の鸚鵡へと姿を変えた。かくして、比類なく艶やかな天女（アプサラス）グリターチーが彼に近づいた。

Verse 22

स तामप्सरसं दृष्ट्वा रूपेणान्येनसंवृताम् । स्मरराजेनानुगतः सर्वगात्रातिगेन ह ॥ २२ ॥

別の姿に身を隠したその天女を見たとき、彼は欲の王カーマ（スマラ）に追い立てられ、その力はたちまち全身の肢体に行き渡った。

Verse 23

स तु महता निगृह्णन् हृच्छयं मुनिः । न शशाक नियंतुं तं व्यासः प्रविसृतं मनः ॥ २३ ॥

しかしその聖仙は、胸の衝動を力強く抑えようとしても、ついに制し得なかった。ヴィヤーサは、溢れ出て外へとさまよう心を抑えきれなかったのである。

Verse 24

भावित्वाञ्चैव भाव्यस्य घृताच्या वपुषा । हृतम् यत्नान्नियच्छतश्चापि मुने एतञ्चिकीर्षया ॥ २४ ॥

おお聖者よ、この修行を成さんとの意図をもって力を尽くし心を抑えようとしても、未だ来たらぬものを先に思い描く心は、グリターチーの酥（ギー）のごとく甘美な、感官の快楽を誘う姿に奪われてしまう。

Verse 25

अरण्यामेव सहसा तस्य शुक्रमवापतत् । शुक्रे निर्मथ्यमानेऽस्यां शुको जज्ञे महातपाः ॥ २५ ॥

たちまち、その森のただ中で彼の精が落ちた。その精がその場でかき混ぜられるかのようにして、偉大なる苦行者シュカ（Śuka）が誕生した。

Verse 26

परमर्षिर्महायोगी अरणीगर्भसंभवः । यथैव हि समिद्धोऽग्निर्भाति हव्यमुपात्तवान् ॥ २६ ॥

その至上の聖仙にして大ヨーギーは、アラニ（火起こしの摩擦木）の胎より生じ、よく燃え立つ火が供物（ハヴィヤ）を受けていよいよ輝くように、燦然と光り出でた。

Verse 27

तथा रूपः शुको जज्ञे प्रज्वलन्निव तेजसा । बिभ्रञ्चित्रं च विप्रेंद्र रूपवर्णमनुत्तमम् ॥ २७ ॥

まさにその姿のままにシュカ（Śuka）は生まれ、テージャスの光明に燃え立つかのようであった。おお婆羅門の最勝者よ、彼は比類なき妙なる容姿と肌の輝きを具えていた。

Verse 28

तं गंगां सरितां श्रेष्ठां मेरुपृष्ठे स्वरूपिणीम् । अभ्येत्य स्नापयामास वारिणा स्वेन नारद ॥ २८ ॥

ナーラダ（Nārada）は、須弥山（Meru）の背に自らの姿を現した河川の最勝・ガンガー（Gaṅgā）に近づき、己が水をもって彼女を沐浴させた。

Verse 29

कृष्णाजिनं चांतरिक्षाच्छुकार्थे भुव्यवापतत् । जगीयंत च गंधर्वा ननृतुञ्चाप्सरोगणाः ॥ २९ ॥

また、シュカのために黒羚羊の皮（kṛṣṇājina）が虚空より地に降り落ちた。ガンダルヴァたちは歌い始め、アプサラスの群れは舞い踊った。

Verse 30

देवदुन्दुभयश्चैव प्रावाद्यंत महास्वनाः । विश्वावसुश्च गंधर्वस्तथा तुंबुरुनारदौ ॥ ३० ॥

そして天の太鼓デーヴァ・ドゥンドゥビは大音声をもって鳴り響いた。ガンダルヴァのヴィシュヴァーヴァス（Viśvāvasu）、またトゥンブル（Tumburu）とナーラダも、ともに天上の楽と讃嘆を始めた。

Verse 31

हाहाहूहूश्च गंधर्वौ तुष्टुवुः शुकसंभवम् । तत्र शक्रपुरोगाश्च लोकपालाः समागताः ॥ ३१ ॥

ガンダルヴァの二柱、ハーハーとフーホーは、ヴィヤーサの子シュカを讃嘆した。そこにはまた、シャクラ（インドラ）を先頭とする世界の守護神たちも集い来た。

Verse 32

देवा देवर्षथयश्चटैव तथा ब्रह्मर्षयोऽपि च । दिव्यानि सर्वपुष्पाणि प्रववर्ष च मारुतः ॥ ३२ ॥

神々と天の聖仙（デーヴァリシ）、さらに梵仙（ブラフマリシ）までもが集い、ついで風神マールタが、あらゆる天上の花を雨のごとく降らせた。

Verse 33

जंगमं स्थावरं चैव प्रहृष्टमभवज्जगत् । तं महात्मा स्वयं प्रीत्या देव्या सह महाद्युतिः ॥ ३३ ॥

動くものも動かぬものも、世界のすべてが歓喜に満たされた。その大霊にして大いなる光輝をもつ御方は、慈愛ゆえに自ら、デーヴィーとともに近づき、彼を敬い讃えた。

Verse 34

जातमात्रं मुनेः पुत्रं विधिनोपानयत्तदा । तस्य देवेश्वरः शक्तो दिव्यमद्भुतदर्शनम् ॥ ३४ ॥

その時、牟尼の子は生まれたばかりでありながら、法に則ってウパナヤナの聖なる入門を授けられた。さらに神々の主は、全き力をもって、神聖にして驚異のヴィジョンを彼に与えた。

Verse 35

ददौ कमंडलुं प्रीत्या देवा वासांसि चाभितः । हंसाश्च शतपत्राश्च सारसाश्च सहस्रशः ॥ ३५ ॥

喜びに満ちて、彼は愛をもってカマンダル（聖なる水壺）を授け、周囲の神々は衣を捧げた。さらに白鳥、シャタパトラの鳥、そしてサーラサ（鶴）が幾千ともなく集い来た。

Verse 36

प्रदक्षिणमवर्तंत शुकाश्चाषाश्च नारद । आरणे यस्तदा दिव्यं प्राप्य जन्म महामुनिः ॥ ३६ ॥

おおナーラダよ、鸚鵡と九官鳥は敬虔に右繞して巡り始めた。かくして大牟尼は、その時森において神聖なる生を得て、そこに顕現した。

Verse 37

तत्रैवोवास मेधावी व्रतचारी समाहितः । उत्पन्नमात्रं तं वेदाः सरहस्याः ससंग्रहाः ॥ ३७ ॥

その場にて彼は住した——聡明にして誓戒（ヴラタ）を守り、心は完全に統一されていた。生じたその瞬間、ヴェーダは秘奥と綱要を伴って、彼に顕現した。

Verse 38

उपतस्थुर्मुनिश्रेष्टं यथास्य पितरं तथा । बृहस्पतिं स वव्रे च वेदवेदांगभाष्यवित् ॥ ३८ ॥

彼らはその最勝の牟尼に、まるで自らの父に仕えるように随侍した。彼はヴェーダとヴェーダーンガの註釈の教えに通じ、ブリハスパティを師として選んだ。

Verse 39

उपाध्यायं द्विजश्रेष्ट धर्ममेवानुचिंतयन् । सोऽधीत्य वेदानखिलान्सरहस्यान्ससंग्रहान् ॥ ३९ ॥

おお最勝の二度生まれよ、彼は師（ウパーディヤーヤ）を敬い、ただダルマのみを思惟しつつ、秘義と綱要を伴う一切のヴェーダを学び尽くした。

Verse 40

इतिहासं च कार्त्स्न्येन वेदशास्त्राणि चाभितः । गुरवे दक्षिणां दत्त्वा समावृत्तो महामुनिः ॥ ४० ॥

イティハーサを余すところなく、またヴェーダの諸シャーストラをあらゆる面で究めたのち、大牟尼は師にダクシナーを捧げ、学徒の身を終えて帰還した。

Verse 41

उग्रं तपः समारेभे ब्रह्मचारी समाहिताः । देवतानामृषीणां च बाल्येऽपि सुमहातपाः ॥ ४१ ॥

戒律を守るブラフマチャーリンとして心をよく収め、彼は激しい苦行（タパス）を始めた。幼少にしてすでに大修行者となり、諸天とリシたちに敬われた。

Verse 42

संमत्रणीयो जन्यश्च ज्ञानेन तपसा तथा । न त्वस्य रमते बुद्धिराश्रमेषु मुनीश्वर ॥ ४२ ॥

彼は助言に値し、良き家に生まれ、智慧と苦行にも恵まれている。だが、ああ牟尼の主よ、彼の心はアーシュラマ（四住期）の規範に喜びを見いださない。

Verse 43

त्रिषु गार्हस्थ्यमूलेषु मोक्षधर्मानुदर्शिनः । स मोक्षमनुचिंत्यैव शुकः पितरमभ्यगात् ॥ ४३ ॥

家住の三つの基盤に根ざす解脱の法（モークシャ・ダルマ）を観じ終えると、シュカはただモークシャのみを念じて父のもとへ赴いた。

Verse 44

प्राहाभिवाद्य च तदा श्रेयोऽर्थी विनयान्वितः । मोक्षधर्मेषु कुशलो भगवान् प्रब्रवीतु मे ॥ ४४ ॥

そのとき彼は恭しく礼拝し、最高善を求める者として謙虚に言った。「解脱の法（モークシャ・ダルマ）に通暁するバガヴァーンよ、どうか私にお説きください。」

Verse 45

यथैव मनसः शांतिः परमा संभवेन्मुने । श्रृत्वा पुत्रस्य वचनं परमर्षिरुवाच तम् ॥ ४५ ॥

「おお牟尼よ、いかにして心の至上の寂静は生じるのか。」—息子の言葉を聞き終えると、大リシは彼に向かって語りかけた。

Verse 46

अधीष्व मोक्षशास्त्रं वै धर्मांश्च विविधानपि । पितुर्निदेशाज्जग्राह शुको ब्रह्मविदां वरः ॥ ४६ ॥

「まことに解脱の聖典（モークシャ・シャーストラ）を学び、また多様なるダルマをも学べ。」父の命により、ブラフマンを知る者の中で最勝のシュカは、その教えを受け入れ修学した。

Verse 47

योगशास्त्रं च निखिलं कापिलं चैव नारद । शतं ब्राह्म्या श्रिया युक्तं ब्रह्मतुल्यपराक्रमम् ॥ ४७ ॥

おおナーラダよ、（彼は）ヨーガの全学を説き、またカピラの教え（サーンキヤ）をも説いた――百の（論・教説）であり、ブラフマンの光輝に飾られ、その威力はブラフマンに等しい。

Verse 48

मेने पुत्रं यथा व्यासो मोक्षशास्त्रविशारदम् । उवाच गच्छेति तदा जनकं मिथिलेश्वरम् ॥ ४८ ॥

ヴィヤーサは彼を我が子のように思い、解脱の聖典に通暁する者と認めて、その時こう告げた。「ミティラーの主、ジャナカのもとへ行け。」

Verse 49

स ते वक्ष्यति मोक्षार्थं निखिलेन नराधिपः । पितुर्नियोगादगमज्जनकं मेथखिलं नृपम् ॥ ४९ ॥

その王は、解脱のための道を余すところなく汝に説くだろう。父の命により、彼はミティラー王ジャナカのもとへ赴いた。

Verse 50

प्रष्टुं धर्मस्य निष्टां वै मोक्षस्य च परायणम् । उक्तश्च मानुषेण त्वं तथा गच्छेत्यविस्मितः ॥ ५० ॥

ダルマの確かな究竟と、最高の帰依処たるモークシャを問わんとして、汝は一人の人間に「行け」と告げられた。しかも驚くことなく、「然らば—行こう」と言ってそのまま進んだ。

Verse 51

न प्रभावेण गंतव्यमंतरिक्षचरेण वै । आर्जवेनैव गंतव्यं न सुखाय क्षणात्त्वया ॥ ५१ ॥

力を誇示して、あたかも虚空を行く者のように進んではならぬ。まっすぐな誠の道によってのみ進むべきである。刹那の快楽のために清廉を捨ててはならない。

Verse 52

न द्रष्टव्या विशेषा हि विशेषा हि प्रसंगिनः । अहंकारो न कर्तव्यो याज्ये तस्मिन्नराधिपे ॥ ५२ ॥

特別な待遇を求めたり固執したりしてはならない。そうした差別はただ執着と縛りを生むのみである。その王がヤジャマーナ（祭主）として仕えられるとき、我慢を起こしてはならぬ。

Verse 53

स्थातव्यं वसथे तस्य स ते छेत्स्यति संशयम् । स धर्मकुशलो राजा मोक्षशास्त्रविशारदः ॥ ५३ ॥

彼の住まいに留まれ。彼は必ずや汝の疑いを断ち切るであろう。その王はダルマに巧みで、解脱の教え（モークシャ・シャーストラ）に通達している。

Verse 54

यथा यथा च ते ब्रूयात्तत्कार्यमविशंकया । एवमुक्तः स धर्मात्मा जगाम मिथिलां मुनिः ॥ ५४ ॥

「いかなるご指示も、疑いなくそのまま行います。」こう告げて、その法心の聖仙はミティラーへと旅立った。

Verse 55

पभ्द्यां शक्तोंतरिक्षेण क्रांतुं भूमिं ससागराम् । सगिरीं श्चाप्यतिक्रम्य भारतं वर्षमासदत् ॥ ५५ ॥

虚空を通って大地を渡る力を得て、彼は海に囲まれた世界を—山々をも越えて—渡り、バラタ・ヴァルシャの地に到達した。

Verse 56

स देशान्विविधान्स्फीतानतिक्रम्य महामुनिः । विदेहान्वै समासाद्य जनकेन समागमत् ॥ ५६ ॥

大聖仙は、繁栄し多様な諸国を越えてヴィデーハの地に至り、そこでジャナカ王と相まみえた。

Verse 57

राजद्वारं समासाद्य द्वारपालैर्निवारितः । तस्थौ तत्र महायोगी क्षुत्पिपासादिवर्जितः ॥ ५७ ॥

王の門に至ると門衛に制止されたが、その大ヨーギーは飢えや渇きなどを離れ、なおそこに立ち続けた。

Verse 58

आतपे ग्लानिरहितो ध्यानयुक्तश्च नारद । तेषां तु द्वारपालानामेकस्तत्र व्यवस्थितः ॥ ५८ ॥

おおナーラダよ、炎暑の中にあっても彼は倦まず、禅定に結ばれていた。門衛たちのうち一人がそこに持ち場として立っていた。

Verse 59

मध्यंगतमिवादित्यं दृष्ट्वा शुकमवस्थितम् । जूजयित्वा यथान्यायमभिवाद्य कृताञ्जलिः ॥ ५९ ॥

正午の太陽のごとくそこに立つシュカを見て、彼は法にかなって敬い、恭しく礼拝し、合掌して立った。

Verse 60

प्रावेशयत्ततः कक्षां द्वितीयां राजवेश्मनः । तत्रांतःपुरसंबद्धं महच्चैत्रग्थोपमम् ॥ ६० ॥

それから彼は（彼を）王宮の第二の間へと導いた。そこには奥宮に通じる広大な大広間があり、チャイトラの天の車にも比すべき輝きを放っていた。

Verse 61

सुविभक्तजलाक्रीडं रम्यं पुष्पितपादपम् । दर्शयित्वासने स्थाप्य राजानं च व्यजिज्ञपत् ॥ ६१ ॥

水遊びがよく整えられ、花咲く樹々の美しい楽園を示したのち、王を御座にお据えし、ついで恭しく申し上げた。

Verse 62

श्रुत्वा राजा शुकं प्राप्तं वारस्त्रीः स न्ययुंक्त च । सेवायै तस्य भावस्य ज्ञानाय मुनिसतम ॥ ६२ ॥

王はシュカ（Śuka）の来臨を聞くや、宮廷の女たちを任じて彼に仕えさせ、その内なる心のありさまをうかがい、最上の牟尼の御心を知ろうとした。

Verse 63

तं चारुकेश्यः शुश्रेण्यस्तरुण्यः प्रियदर्शनाः । सूक्ष्मरक्तांबरधरास्तप्तकांचनभूषणाः ॥ ६३ ॥

麗しい髪を持ち、育ちも良く、目に喜ばしい若い女たちが彼に仕え、薄く細やかな深紅の衣をまとい、輝く黄金の飾りを身に着けていた。

Verse 64

संलापालापकुशाला भावज्ञाः सर्वकोविदाः । परं पंचाशतस्तस्य पाद्यादीनि व्यकल्पयन् ॥ ६४ ॥

雅やかな対話と巧みな言葉に通じ、内なる「バーヴァ（bhāva）」—意向と情感—を察し、あらゆる芸に長けた彼女らは、洗足の水パーディヤ（pādya）をはじめ、五十種を超えるもてなしの供えを整えた。

Verse 65

देश कालोपपन्नेन साध्वन्नेनाप्यतर्पयन् । तस्य भुक्तवतस्तात तास्ततः पुरकाननम् ॥ ६५ ॥

土地と時節にかなった滋養ある食を供されても、なお彼は満ち足りなかった。食事を終えると、いとし子よ、彼女らは都の園林の森へと退いていった。

Verse 66

सुरम्यं दर्शयामासुरेकैकत्वेन नारद । क्रीडंत्यश्च हसंत्यश्च गायंत्यश्चैव ताः शुकम् ॥ ६६ ॥

おおナーラダよ、彼女ら乙女は、鸚鵡に向かってこの上なく麗しい光景を一人ずつ示し、戯れ、笑い、歌いながらそうした。

Verse 67

उदारसत्वं सत्वज्ञास्सर्वाः पर्य्यचरंस्तदा । आरणेयस्तु शुद्धात्मा जितक्रोधो जितेंद्रियः ॥ ६७ ॥

そのとき、サットヴァの本性を知る者たちは皆、心高きその御方に仕えた。アーラネーヤは清らかな魂をもち、怒りを克服し、諸感官を制御していた。

Verse 68

ध्यानस्थ एव सततं न हृष्यति न कुप्यति । पादशौचं तु कृत्वा वै शुकः संध्यामुपास्य च ॥ ६८ ॥

常に禅定に安住し、歓喜に浮かぶことも怒りに染まることもない。足を洗い清めたのち、シュカはサンディヤー（暁・黄昏の祈り）をも礼拝した。

Verse 69

निषसादासने पुण्ये तमेवार्थं व्यचिंतयत् । पूर्वरात्रे तु तत्रासौ भूत्वा ध्यानपरायणः ॥ ६९ ॥

彼は聖なる座に坐し、その目的ただ一つを思惟した。夜の前半、そこに留まり、ひたすら禅定に帰依していた。

Verse 70

मध्यरात्रे यथान्याय्यं निद्रामाहारयत्प्रभुः । ततः प्रातः समुत्थाय कृत्वा शौचमनंतरम् ॥ ७० ॥

真夜中に、主は法にかなって静かに休まれた。やがて暁に起き上がり、ただちに清めの作法を行われた。

Verse 71

स्त्रीभिः परिवृत्तो धीमान्ध्यानमेवान्वपद्यत । अनेन विधिना तत्र तदहःशेषमप्युत ॥ ७१ ॥

多くの女たちに囲まれていても、賢者はただディヤーナ（禅定）にのみ帰依した。かくして同じ法により、その日の残りの時もまたそこで過ごした。

Verse 72

तां च रात्रिं नृपकुले वर्तयामास नारद ॥ ७२ ॥

そしてナーラダは、その夜を王家の邸にて過ごした。