Shloka 29

Adhyaya 84 — The Gods’ Hymn after the Slaying of Mahishasura and the Goddess’ Boon

Sanskrit

भक्त्या समस्तैस्त्रिदशार्दिव्यैर्धूपैस्तु धूपिता ।

प्राह प्रसादसुमुखी समस्तान् प्रणतान् सुरान् ॥

Transliteration

bhaktyā samastaistridaśārdivyairdhūpaistu dhūpitā / prāha prasādasumukhī samastān praṇatān surān

Translation

すべての神々に信愛をもって敬われ、天の香煙に薫じられた彼女は、恩寵により和やかな御顔をもって、平伏する神々すべてに語りかけた。

Word by Word

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (Feminine, Instr, Sg)

• समस्तैः: by all
• समस्तैः: विशेषण (Adjectival modifier)
• Type: Adjective
• Root: समस्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन (Masculine, Instr, Pl); विशेषणम् (त्रिदशैः)

• त्रिदशैः: by the gods
• त्रिदशैः: कर्ता (Agent in passive/कर्तृकरण)
• Type: Noun
• Root: त्रिदश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन (Masculine, Instr, Pl); द्विगु-समासः (त्रि + दश) = देवाः

• दिव्यैः: divine
• दिव्यैः: विशेषण (Adjectival modifier)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन (Masculine, Instr, Pl); विशेषणम् (त्रिदशैः)

• धूपैः: with incense
• धूपैः: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: धूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन (Masculine, Instr, Pl)

• तु: indeed
• तु: निपातार्थ (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण/विरोधार्थक निपात (particle: indeed/but)

• धूपिता: fumigated (incensed)
• धूपिता: विशेष्य-भाव (Predicate/Descriptive of देवी)
• Type: Verb
• Root: धूप् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Feminine, Nom, Sg)

• प्राह: said
• प्राह: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: प्र-आह्/अह् (धातु)
• Form: लिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन (Perfect, 3rd, Sg); परस्मैपदम्

• प्रसादसुमुखी: she of gracious countenance
• प्रसादसुमुखी: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Adjective
• Root: प्रसाद-सुमुखी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Feminine, Nom, Sg); कर्मधारयः (प्रसादेन सुमुखी = having a gracious/serene face)

• समस्तान्: all
• समस्तान्: विशेषण (Adjectival modifier)
• Type: Adjective
• Root: समस्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (Masculine, Acc, Pl); विशेषणम् (सुरान्)

• प्रणतान्: bowed down, prostrate
• प्रणतान्: विशेषण (Adjectival modifier)
• Type: Adjective
• Root: प्र-नम् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle, active sense here); पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (Masculine, Acc, Pl); विशेषणम् (सुरान्)

• सुरान्: the gods
• सुरान्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (Masculine, Acc, Pl)

Speakers

• Ṛṣi (narrator) describing Devi’s response

Verse Rasa

{ "primaryRasa": "bhakti", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Primary Deities

• Devi
• Devas (collectively)

Shakti Aspects

• Prasāda-sumukhī (graceful
• favor-bestowing aspect)

Key Themes

• Grace (prasāda)
• Devotion (bhakti)
• Pūjā protocol
• Divine-human (deva) relationship

FAQs

What is the philosophical or ethical takeaway?

Prasāda is portrayed as a relational reality: sincere devotion and humility open the devotee to divine response, emphasizing inner posture over mere transaction.

How does this fit the Pancalakshana (5 characteristics)?

Carita: narrative description of divine interaction following a cosmic event.

What is the esoteric significance?

Incense symbolizes subtle offering (prāṇa/intent). The ‘graceful face’ indicates the turning of the Absolute toward the finite in a knowable, compassionate mode.