Adhyaya 22 — Kuvalayashva’s Death through Daitya-Deceit and Madalasa’s Self-Immolation
अर्थिनां मित्रवर्गस्य विद्विषाञ्च पराङ्मुखः ।
यो न याति पिता तेन पुत्री माता च वीरसूः ॥
arthināṃ mitravargasya vidviṣāñ ca parāṅmukhaḥ | yo na yāti pitā tena putrī mātā ca vīrasūḥ ||
願う者にも、友の輪にも、敵にも背を向けて「出で立たぬ」父——その者にとっては、娘があろうとも、英雄を産む母があろうとも、目的を失ったかのように、恥ずべき未成就として失われたも同然である。
{ "primaryRasa": "vira", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
A householder/king’s worth is measured by responsiveness: aiding seekers, standing with allies, and facing enemies. Avoidance is portrayed as a failure that negates familial and social honor.
Ākhyāna with dharma-nīti (ethical policy teaching) embedded in a lineage story.
Turning away from ‘petitioners, friends, enemies’ symbolizes refusal to meet life’s legitimate claims—needs, bonds, and challenges. The ‘father’ archetype is the executive faculty; when it fails, even noble potentials (vīrasū motherhood) do not manifest.