Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

Kārttikeya-Abhiṣecana: Mātṛgaṇa-Nāma Saṃkīrtana and Skanda’s Commission

उच्चै:श्रवा हयश्रेष्ठो नागराजश्न वासुकि: । अरुणो गरुडश्जैव वृक्षाश्नौषधिभि: सह

vaiśampāyana uvāca | uccaiḥśravā hayaśreṣṭho nāgarājaś ca vāsukiḥ | aruṇo garuḍaś caiva vṛkṣāś cauṣadhibhiḥ saha | rudrair vasubhir ādityair aśvibhyāṃ ca vṛtaḥ prabhuḥ |

ヴァイシャンパーヤナは語った。そこには、馬の中の最勝ウッチャイフシュラヴァ、ナーガの王ヴァースキ、アルナ、そしてガルダが集い、さらに樹々と薬草までもが伴っていた。ルドラ、ヴァス、アーディティヤ、そして双子のアシュヴィンに囲まれた大いなる主は、これら神威の輪に包まれて立っていた。これは宇宙的な会合の相である。神々から自然の霊威に至るまで、あらゆる存在の階梯が、至上の総司令を讃え侍するために合流し、ダルマにかなう正当な権威と神意が世界全体を一つの秩序へと整列させることを示していた。

उच्चैःश्रवाःUccaiḥśravas (the divine horse)
उच्चैःश्रवाः:
Karta
TypeNoun
Rootउच्चैःश्रवस्
FormMasculine, Nominative, Singular
हयश्रेष्ठःthe best of horses
हयश्रेष्ठः:
Karta
TypeNoun
Rootहय-श्रेष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
नागराजःking of serpents
नागराजः:
Karta
TypeNoun
Rootनाग-राज
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
वासुकिःVāsuki
वासुकिः:
Karta
TypeNoun
Rootवासुकि
FormMasculine, Nominative, Singular
अरुणःAruṇa
अरुणः:
Karta
TypeNoun
Rootअरुण
FormMasculine, Nominative, Singular
गरुडःGaruḍa
गरुडः:
Karta
TypeNoun
Rootगरुड
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
वृक्षाःtrees
वृक्षाः:
Karta
TypeNoun
Rootवृक्ष
FormMasculine, Nominative, Plural
औषधिभिःwith herbs/medicinal plants
औषधिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootऔषधि
FormFeminine, Instrumental, Plural
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
रुद्रैःwith the Rudras
रुद्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootरुद्र
FormMasculine, Instrumental, Plural
वसुभिःwith the Vasus
वसुभिः:
Karana
TypeNoun
Rootवसु
FormMasculine, Instrumental, Plural
आदित्यैःwith the Ādityas
आदित्यैः:
Karana
TypeNoun
Rootआदित्य
FormMasculine, Instrumental, Plural
अश्विभ्याम्with the two Aśvins
अश्विभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootअश्विन्
FormMasculine, Instrumental, Dual
and
:
TypeIndeclinable
Root
वृतःsurrounded/encircled
वृतः:
TypeAdjective
Rootवृत
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रभुःthe lord/master
प्रभुः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रभु
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
U
Uccaiḥśravā
V
Vāsuki
A
Aruṇa
G
Garuḍa
R
Rudras
V
Vasus
Ā
Ādityas
A
Aśvinau (Aśvins)
T
Trees (vṛkṣāḥ)
M
Medicinal herbs (auṣadhayaḥ)

Educational Q&A

The verse emphasizes cosmic concord: when rightful power and purpose are present, all classes of beings—gods, celestial creatures, and even nature (trees and herbs)—align in attendance. Ethically, it suggests that dharmic authority attracts support and harmonizes the world’s forces.

A grand, ceremonial gathering is being described. Celestial beings and divine groups (Rudras, Vasus, Ādityas, Aśvins), along with famed mythic figures (Uccaiḥśravā, Vāsuki, Aruṇa, Garuḍa) and elements of nature, stand surrounding a ‘prabhu’ (lord), marking a moment of heightened, cosmic significance within the war-epic’s events.