Ādi Parva, Adhyāya 193 — Hastināpura Mantra: Duryodhana’s Proposals to Divide the Pāṇḍavas
राजा च राज्ञ: सचिवाश्न सर्वे पुत्राश्न॒ राज्ञ: सुहृदस्तथैव । प्रेष्याश्न सर्वे नेखिलेन राजन् हर्ष समापेतुरतीव तत्र
vaiśampāyana uvāca |
rājā ca rājñaḥ sacivāś ca sarve putrāś ca rājñaḥ suhṛdas tathaiva |
preṣyāś ca sarve nikhilena rājan harṣaṃ samāpetur atīva tatra ||
ヴァイシャンパーヤナは言った。「そこでは王と王の重臣すべて、王子たち、また善意の人々、そして従者に至るまで一人残らず、大いなる歓喜に満たされた。獅子のごとき風格と明らかな武威を備えたパーンダヴァたちを見て、ドルパダの周囲はことごとく喜びに沸いた。彼らの来臨は、正しき目的に結びつく力と、ダルマにかなう同盟への希望を告げるものだったからである。」
वैशम्पायन उवाच
The verse highlights a dharmic social ideal: when worthy and powerful guests arrive with rightful intent, a king’s entire polity—ministers, family, allies, and servants—responds with unified goodwill. Such collective joy reflects political ethics grounded in recognizing virtue and strengthening righteous alliances.
Vaiśampāyana narrates to King Janamejaya that Drupada and everyone around him—sons, ministers, friends, and attendants—became exceedingly delighted upon seeing the Pāṇḍavas. The surrounding prose context emphasizes the Pāṇḍavas’ heroic appearance, which heightens Drupada’s welcoming joy.