Adhyaya 38

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे सप्तत्रिंशो ऽध्यायः सूत उवाच एषा पुण्यतमा देवी देवगन्धर्वसेविता / नर्मदा लोकविख्याता तीर्थानामुत्तमा नदी

かくして『シュリー・クールマ・プラーナ』六千頌のサンヒター、後分において第三十七章は終わる。スータは語った。「この女神（河）は最も浄める力に満ち、神々とガンダルヴァに仕えられ礼拝される。彼女こそ諸世界に名高きナルマダー—あらゆるティールタの中で最勝の河である。」

Verse 2

तस्याः शृणुध्वं माहात्म्यं मार्कण्डेयेन भाषितम् / युधिष्ठिराय तु शुभं सर्वपापप्रणाशनम्

マールカンデーヤが語ったとおり、彼女の聖なる偉大さ（マーハートミャ）を聞け――ユディシュティラのための吉祥なる物語であり、あらゆる罪を滅する。

Verse 3

युधिष्ठिर उवाच श्रुतास्तु विविधा धर्मास्त्वत्प्रसादान्महामुने / माहात्म्यं च प्रयागस्य तीर्थानि विविधानि च

ユディシュティラは言った。「大いなる聖仙よ、あなたの恩寵により、さまざまなダルマを聞きました。さらにプラヤーガの聖なる偉徳と、多くのティールタについても聞き及びました。」

Verse 4

नर्मदा सर्वतीर्थानां मुख्या हि भवतेरिता / तस्यास्त्विदानीं माहात्म्यं वक्तुमर्हसि सत्तम

あなたは、ナルマダーこそあらゆるティールタの中で第一であると宣言されました。ゆえに、徳ある者の最勝よ、今こそ彼女の偉徳を語ってください。

Verse 5

मार्कण्डेय उवाच नर्मदा सरितां श्रेष्ठा रुद्रदेहाद् विनिः सृता / तारयेत् सर्वभूतानि स्थावराणि चराणि च

マールカンデーヤは言った。「河川の中でナルマダーは最勝である。彼女はルドラの御身より流れ出た。彼女は一切の存在を渡らせる――不動のものも、動くものも。」

Verse 6

नर्मदायास्तु माहात्म्यं पुराणे यन्मया श्रुतम् / इदानीं तत्प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमनाः शुभम्

今、私はプラーナにおいて聞いたナルマダーの偉徳を宣べよう。吉祥なる者よ、一心に耳を傾けて聞きなさい。

Verse 7

पुण्या कनखले गङ्गा कुरुक्षेत्रे सरस्वती / ग्रामे वा यदि वारण्ये पुण्या सर्वत्र नर्मदा

カナカラではガンガーが最上に浄め、クルクシェートラではサラスヴァティーが浄める。だが村であれ森であれ、ナルマダーはあらゆる所で浄める。

Verse 8

त्रिभिः सारस्वतं तोयं सप्ताहेन तु यामुनम् / सद्यः पुनाति गाङ्गेयं दर्शनादेव नार्मदम्

サラスヴァティーの水は三日で浄め、ヤムナーの水は一週間で浄める。ガンガーの水はただちに浄め、ナルマダーは見るだけで浄める。

Verse 9

कलिङ्गदेशपश्चार्धे पर्वते ऽमरकण्टके / पुण्या च त्रिषु लोकेषु रमणीया मनोरमा

カリンガの国の西方、アマラカーンタカ山に、三界に名高い聖なるティールタがある――心を喜ばせ、魅了し、至上の美に満ちている。

Verse 10

सदेवासुरगन्धर्वा ऋषयश्च तपोधनाः / तपस्तप्त्वा तु राजेन्द्र सिद्धिं तु परमां गताः

王の中の王よ、苦行の力に富むリシたちは、デーヴァ、アスラ、ガンダルヴァと共にタパスを修し、ついに最高の成就（パラマー・シッディ）に到達した。

Verse 11

तत्र स्नात्वा नरो राजन् नियमस्थो जितेन्द्रियः / उपोष्य रजनीमेकां कुलानां तारयेच्छतम्

王よ、そこで沐浴し、ニヤマの戒に住して諸根を制し、一夜の断食を行う者は、自らの一族百代を救い渡す。

Verse 12

योजनानां शतं साग्रं श्रूयते सरिदुत्तमा / विस्तारेण तु राजेन्द्र योजनद्वयमायता

おお最上の王よ、その最勝の河は百ヨージャナをわずかに超えて延びると伝えられる。さらに、ラージェーンドラよ、その幅は二ヨージャナである。

Verse 13

षष्टितीर्थसहस्राणि षष्टिकोट्यस्तथैव च / पर्वतस्य समन्तात् तु तिष्ठन्त्यमरकण्टके

六万の聖なるティールタがあり、さらに同じく六十コーティも、アマラカンタカのその山の周囲四方に存している。

Verse 14

ब्रह्मचारी शुचिर्भूत्वा जितक्रोधो जितेन्द्रियः / सर्वहिंसानिवृत्तस्तु सर्वभूतहिते रतः

梵行者は梵行を守って清浄となり、怒りを克服し、諸根を制し、あらゆる害を離れて、すべての生きものの利益に喜びを見いだせ。

Verse 15

एवं सर्वसमाचारो यस्तु प्राणान् समुत्सृजेत् / तस्य पुण्यफलं राजन् शृणुष्वावहितो नृप

王よ、心して聞け。このように完全な正しい行いに安住し、命の息を捨てる者について、今その功徳の果報を語ろう。

Verse 16

शतवर्षसहस्राणि स्वर्गे मोदति पाण्डव / सप्सरोगणसंकीर्णो दिव्यस्त्रीपरिवारितः

パーンダヴァよ、彼は天界において千々万々の世紀のあいだ歓喜し、アプサラスの群れに満ち囲まれ、天女たちに侍される。

Verse 17

दिव्यगन्धानुलिप्तश्च दिव्यपुष्पोपशोभितः / क्रीडते देवलोके तु दैवतैः सह मोदते

天上の香を身に塗り、天華に飾られて、彼は神々の世界にて戯れ、諸天とともに歓喜する。

Verse 18

ततः स्वर्गात् परिभ्रष्टो राजा भवति धार्मिकः / गृहं तु लभते ऽसौ वै नानारत्नसमन्वितम्

その後、天界より落ち戻ったその王は地上において法にかなう者となり、まことに種々の宝玉を備えた住まいを得る。

Verse 19

स्तम्भैर्मणिमयैर्दिव्यैर्वज्रवैदूर्यभूषितम् / आलेख्यवाहनैः शुभ्रैर्दासीदाससमन्वितम्

それは宝珠より成る天なる柱に支えられ、金剛のごとき輝きとヴァイドゥーリヤ（猫目石）の宝で飾られ、白く麗しい装飾の乗り物を備え、侍女と僕たちが仕えていた。

Verse 20

राजराजेश्वरः श्रीमान् सर्वस्त्रीजनवल्लभः / जीवेद् वर्षशतं साग्रं तत्र भोगसमन्वितः

彼は王の中の王となり、吉祥に満ちて栄光あまねく、すべての女人に愛される。そこであらゆる享楽を具して、満百年、さらにそれ以上生きる。

Verse 21

अग्निप्रवेशे ऽथ जले अथवानशने कृते / अनिवर्तिका गतिस्तस्य पवनस्याम्बरे यथा

火に入ろうと、水に入ろうと、あるいは断食して死を遂げようと、その生命の息（プラーナ）の行路はもはや戻らぬ——虚空を行く風のように。

Verse 22

पश्चिमे पर्वततटे सर्वपापविनाशनः / ह्रदो जलेश्वरो नाम त्रिषु लोकेषु विश्रुतः

山の西の斜面には、あらゆる罪を滅する聖なる湖がある。名をジャレーシュヴァラ（Jaleśvara）といい、その名声は三界に遍く知られている。

Verse 23

तत्र पिण्डप्रदानेन संध्योपासनकर्मणा / दशवर्षाणि पितरस्तर्पिताः स्युर्न संशयः

そこにおいて、ピンダ（祖霊に供える飯団子）を捧げ、日々サンディヤー（晨昏の礼拝）を修するなら、祖先は十年のあいだ満ち足りる—疑いはない。

Verse 24

दक्षिणे नर्मदाकूले कपिलाख्या महानदी / सरलार्जुनसंच्छन्ना नातिदूरे व्यवस्थिता

ナルマダー河の南岸には、カピラーと名づけられた大河がある。遠からぬところで、サララとアルジュナの樹林の蔭に抱かれて流れている。

Verse 25

सा तु पुण्या महाभागा त्रिषु लोकेषु विश्रुता / तत्र कोटिशतं साग्रं तीर्थानां तु युधिष्ठिर

その聖地は清浄にして大いなる福徳を備え、三界に名高い。そこには、ユディシュティラよ、百コーティを超えるティールタ（巡礼の聖なる渡し場）がある。

Verse 26

तस्मिंस्तीर्थे तु ये वृक्षाः पतिताः कालपर्ययात् / नर्मदातोयसंस्पृष्टास्ते यान्ति परमां गतिम्

そのティールタにおいては、時の推移によって倒れた樹木でさえ、ナルマダーの水に触れられるなら、無上の境地へと至る。

Verse 27

द्वितीया तु महाभागा विशल्यकरणी शुभा / तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा विशल्यो भवति क्षणात्

第二のティールタは、吉祥にして大いなる福徳を具えるヴィシャリヤカラニーである。その聖なる渡しで沐浴する者は、たちまち「矢なき者」となり、害・痛み・苦悩より解き放たれる。

Verse 28

कपिला च विशल्या च श्रूयते राजसत्तम / ईश्वरेण पुरा प्रोक्ता लोकानां हितकाम्यया

王の中の最勝者よ、（この教えは）「カピラー」と「ヴィシャリヤー」と呼ばれると伝え聞く。太古に主イーシュヴァラが、あらゆる世界の利益を願って説き示されたのである。

Verse 29

अनाशकं तु यः कुर्यात् तस्मिंस्तीर्थे नराधिप / सर्वपापविशुद्धात्मा रुद्रलोकं स गच्छति

王よ、そのティールタにおいて断食（不食）を行う者は、あらゆる罪より清められ、ルドラの世界へと赴く。

Verse 30

तत्र स्नात्वा नरो राजन्नश्वमेधफलं लभेत् / ये वसन्त्युत्तरे कूले रुद्रलोके वसन्ति ते

王よ、そこで沐浴する者はアシュヴァメーダ祭の果報を得る。北岸に住まう者たちは、まことにルドラの世界に住まうのである。

Verse 31

सरस्वत्यां च गङ्गायां नर्मदायां युधिष्ठिर / समं स्नानं च दानं च यथा मे शङ्करो ऽब्रवीत्

ユディシュティラよ、サラスヴァティー、ガンガー、ナルマダーにおいては、沐浴と布施の功徳は等しい――かつてシャンカラが私に語ったとおりである。

Verse 32

परित्यजति यः प्रणान् पर्वते ऽमरकण्टके / वर्षकोटिशतं साग्रं रुद्रलोके महीयते

アマラカンタカ山にて命を捨てる者は、ルドラの世界において、満ちた百倶胝年、さらにそれ以上にわたり尊崇される。

Verse 33

नर्मदायां जलं पुण्यं फेनोर्मिसमलङ्कृतम् / पवित्रं शिरसा वन्द्य सर्वपापैः प्रमुच्यते

ナルマダーの水は聖なるもの、泡と波に飾られている。浄めの力をもち、頭を垂れて礼拝すべき清浄水である。これを敬う者は一切の罪より解き放たれる。

Verse 34

नर्मदा सर्वतः पुण्या ब्रह्महत्यापहारिणी / अहोरात्रोपवासेन मुच्यते ब्रह्महत्यया

ナルマダーはあらゆるところで聖にして、婆羅門殺しの罪をも除き去る。昼夜一日、断食の誓戒を守れば、その罪科より解放される。

Verse 35

जालेश्वरं तीर्थवरं सर्वपापविनाशनम् / तत्र गत्वा नियमवान् सर्वकामांल्लभेन्नरः

ジャーレーシュヴァラは最勝のティールタにして、一切の罪を滅する。そこへ赴き、戒めと規律（ニヤマ）を守って修する者は、望むところのすべてを成就する。

Verse 36

चन्द्रसूर्योपरागे तु गत्वा ह्यमरकण्टकम् / अश्वमेधाद् दशगुणं पुण्यमाप्नोति मानवः

しかし月食または日食の時にアマラカンタカへ赴くなら、人はアシュヴァメーダ祭に勝る十倍の功徳を得る。

Verse 37

एष पुण्यो गिरिवरो देवगन्धर्वसेवितः / नानाद्रुमलताकीर्णो नानापुष्पोपशोभितः

これは聖なる最勝の山であり、神々とガンダルヴァたちがしばしば来て奉仕する。さまざまな樹木と蔓草に満ち、多種多様な花の美によって輝いている。

Verse 38

तत्र संनिहितो राजन् देव्या सह महेश्वरः / ब्रह्मा विष्णुस्तथा चेन्द्रो विद्याधरगणैः सह

そこにて、王よ、女神とともにマヘーシュヴァラが顕現して住まわれる。さらにブラフマー、ヴィシュヌ、インドラも、ヴィディヤーダラの群れとともにその地に उपस्थितしている。

Verse 39

प्रदक्षिणं तु यः कुर्यात् पर्वतं ह्यमरकण्टकम् / पौण्डरीकस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानः

アマラカンタカ山をプラダクシナー（右繞の礼拝）して巡る者は、パウンダリーカ祭の果報に等しい功徳を得る。

Verse 40

कावेरी नाम विपुला नदी कल्पषनाशिनी / तत्र स्नात्वा महादेवमर्चयेद् वृषभध्वजम् / संगमे नर्मदायास्तु रुद्रलोके महीयते

カーヴェリーという広大な河があり、劫を重ねて積もった罪を滅する。そこで沐浴したのち、牛旗の主たるマハーデーヴァを礼拝すべきである。さらにナルマダーとの合流点では、ルドラの世界において尊ばれる。