Adhyaya 18

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे किंपुरुषादिवर्षवर्णनं नाम सप्तदशो ऽध्यायः सूत उवाच मध्ये हिमवतः पृष्ठे कैलासो नाम पर्वतः / तस्मिन्निवसति श्रीमान्कुबेरः सह राक्षसैः

かくして『聖ブラフマाण्ड・マハープラーナ』、ヴァーユが説く前分・第二アヌシャṅガパーダ、「キンプルシャ等のヴァルシャの叙述」と名づく第十七章。スータは語った――ヒマヴァトの中ほどの背に、カイラーサと名づく山がある。そこに、福徳具わるクベーラが羅刹たちとともに住まう。

Verse 2

अप्सरोनुचरो राजा मोदते ह्यलकाधिपः / कैलासपादात्संभूतं पुण्यं शीतजलं शुभम्

アプサラスに随侍される王、アラカーの主は歓喜している。さらにカイラーサの麓より、功徳ある清らかな冷水が吉祥として湧き出る。

Verse 3

मदं नाम्ना कुमुद्वत्त्त्सरस्तूदधिसन्निभम् / तस्माद्दिव्यात्प्रभवति नदी मन्दाकिनी शुभा

「マダ」と名づく、クムダの花に満ちた湖は海のごとく見える。その神聖なる湖より、吉祥なるマンダーキニー川が生じる。

Verse 4

दिव्यं च नन्दनवनं तस्यास्तीरे महद्वनम् / प्रागुत्तरेम कैलासाद्दिव्यं सर्वौंषधि गिरिम्

その岸辺には天なるナンダナの林と大いなる森がある。カイラーサの北東には、あらゆる霊薬草に満ちた神妙なる山がそびえる。

Verse 5

रत्नधातुमयं चित्रं सबलं पर्वतं प्रति / चन्द्रप्रभो नाम गिरिः सुशुभ्रो रत्नसन्निभः

その山は宝石の鉱より成り、彩り豊かで力強い。名をチャンドラプラバ（月光）といい、きわめて白く、宝玉のごとく輝く。

Verse 6

तस्य पादे महाद्दिव्यं स्वच्छोदं नाम तत्सरः / तस्माद्दिव्यात्प्रभवति स्वच्छोदा नाम निम्नगा

その山の麓には「スヴァッチョダ」と名づけられた大いなる天なる湖がある。そこから「スヴァッチョダー」という川が湧き出る。

Verse 7

तस्यास्तीरे महद्दिव्यं वनं चैत्ररथं शुभम् / तस्मिन् गिरौ निवसति मणिभद्रः सहानुगः

その岸辺には「チャイトララタ」と呼ばれる大いなる天なる吉祥の森がある。その山には従者を伴いマニバドラが住まう。

Verse 8

यक्षसेनापतिः क्रूरो गुह्यकैः परिवारितः / पुण्या मन्दाकिनी चैव नदी स्वच्छोदका च या

その猛きヤクシャの軍将はグヒャカたちに囲まれている。そこには聖なるマンダーキニー川と、澄みわたる水のスヴァッチョダカー川が流れる。

Verse 9

महीमण्डलमध्येन प्रविष्टे ते महोदधिम् / कैलासाद्दक्षिणे प्राच्यां शिवसत्त्वौषधिं गिरिम्

彼らは地の輪の中央を進んで大海に入り、カイラーサの南東に、シヴァの本質を宿す霊薬草に満ちた山を見た。

Verse 10

मनः शिलामयं दिव्यं चित्राङ्गं पर्वतं प्रति / लोहितो हेमशृङ्गश्च गिरिः सूर्यप्रभो महान्

その山は心石（マナハシラー）のごとき霊妙さを帯び、彩り豊かな姿をしていた。『ローヒタ』『ヘーマシュリンガ』と呼ばれる大いなる山は、太陽の光のように輝いていた。

Verse 11

तस्य पादे महद्दिव्यं लोहितं नाम तत्सरः / तस्मात्पुण्यः प्रभवति लौहित्यः स नदो महान्

その山の麓には『ローヒタ』という大いなる霊なる湖があり、そこから功徳をもたらす大河『ラウヒティヤ』が湧き出る。

Verse 12

देवारण्यं विशोकं च तस्य तीरे महद्वनम् / तस्मिन्गिरौ निवसति यक्षो मणिधरो वशी

その岸辺には『デーヴァーラニヤ』『ヴィショーカ』と呼ばれる大いなる森があり、その山には自制のヤクシャ、マニダラが住む。

Verse 13

सौम्यैः मुधार्मिकैश्चैव गुह्यके परिवारितः / कैलासाद्दक्षिणे पार्श्वे क्रूरसत्त्वौषधिर्गिरिः

彼は温和で中庸の法を守るグヒヤカたちに囲まれている。カイラーサの南の側には『クルーラサットヴァウシャディ』と名づけられた山がある。

Verse 14

वृत्रकायात्किलोत्पन्नमञ्जनं त्रिककुं प्रति / सर्वधातुमयस्तत्र सुमहान्वैद्युतो गिरिः

ヴリトラの身より生じたアンジャナはトリカクへ向かった。そこには万金属より成る、稲妻のごとく輝く巨大な山がある。

Verse 15

तस्य पादे कलः पुण्यं मानसं सिद्धसेवितम् / तस्मात्प्रभवेते पुण्या सरयूर्लोकविश्रुता

その麓には「カラ」と名づけられた聖なるマーナサ湖があり、シッダたちに仕えられる。そこから世に名高い清浄なるサラユー川が湧き出る。

Verse 16

तस्यास्तीरे वन दिव्यं वैभ्राजं नाम विश्रुतम् / कुबेरा नुचरस्तत्र प्रहेतितनयो वशी

（サラユーの）岸辺には「ヴァイブラージャ」と名高い神聖な森がある。そこにクベーラの従者で、プラヘーティの子ヴァシーが住まう。

Verse 17

ब्रह्मपितो निवसति राक्षसो ऽनन्तविक्रमः / अतरिक्षचरैर्घोरैर्यातुधानशतैर्वृतः

そこにはブラフマピターの子、無尽の武威をもつ羅刹が住む。彼は虚空を行く恐るべきヤートゥダーナの百の群れに囲まれている。

Verse 18

अपरेण तु कैलासात्पुण्यसत्त्वौषधिर्गिरिः / अरुणः पर्वतश्रेष्ठो रुक्मधातुमयः शुभः

カイラーサの彼方には、功徳の気と霊薬に満ちた「アルナ」という吉祥なる山がある。山々の中で最勝にして、ルクマの金属（黄金のごとき）より成る。

Verse 19

भवस्य दयितः श्रीमान्पर्वतो मेघसन्निभः / शातकैंभमयैः शुभ्रैः शिलाजालैः समावृतः

バヴァに愛されるこの吉祥なる霊峰は雲のごとく輝き、シャータクンバの黄金で成る清らかな白き岩の網に覆われている。

Verse 20

शातसंख्यैस्तापनीयैः शृङ्गैर्दिवमिवोल्लिखन् / मुञ्जवास्तु महादिव्यो दुर्गः शैलो हिमाचितः

純金の峰が幾百もそびえ、天をも掻き裂くかのよう。『ムンジャヴァーストゥ』と名づく神聖なる難攻の霊山は雪に覆われている。

Verse 21

तस्मिन्गिरौ निवसति गिरीशो धूम्रलोचनः / तस्या पादात्प्रभवति शैलोदं नाम तत्सरः

その山には煙のごとき眼をもつギリーシャが住まい、彼の御足より『シャイローダ』と名づく湖が湧き出る。

Verse 22

तस्मात्प्रभवते पुण्या शिलोदा नाम निम्रगा / सा चक्षुः सीतयोर्मध्ये प्रविष्टा लवणोदधिम्

そこから『シローダー』という聖なる河が生まれ、チャクシュとシーターの間を流れて塩の大海へと注ぐ。

Verse 23

तस्यास्तीरे वनं दिव्यं विश्रुतं सुरभीति वै / सव्योत्तरेण कैलासाच्छिवः सत्त्वौषधिर्गिरिः

その岸辺には『スラビー』と名高い天なる森があり、カイラーサの左北には『シヴァ』と呼ばれる、清浄なる霊薬草に満ちた山がそびえる。

Verse 24

गौरं नाम गिरिश्रेष्ठं हरितालमयं प्रति / हिरण्यशृङ्गः सुमहान् दिव्यो मणिमयो गिरिः

「ガウラ」と名づけられた最勝の山はハリターラの色に染まり、黄金の峰を戴く、きわめて大いなる、宝玉のごとき神聖な山であった。

Verse 25

तस्या पादे महाद्दिव्यं शुभं काञ्चनवालुकम् / रम्यं बिन्दुसरो नाम यत्र राजा भगीरथः

その山の麓には、吉祥なる黄金の砂をたたえた大いなる聖地があり、「ビンドゥサラ」と名づけられた麗しい湖があって、そこに王バギーラタが住した。

Verse 26

गङ्गनिमित्तं राजर्षिरुवास बहुलाः समाः / दिवं यास्यन्ति ते बुर्वे गङ्गतोयपरिप्लुताः

ガンガーのために王仙は幾年もそこに住した。わたしは告げる――ガンガーの水に潤される者は天界へ赴く。

Verse 27

मदीय इति निश्चित्य समाहितमनाः शिवे / तत्र त्रिपयगा देवी प्रथमं तु प्रतिष्ठिता / सोमपादात्प्रसूता सा सप्तधा प्रतिपद्यते

「これは我がもの」と定め、心をシヴァに統一して、そこに三道を行く女神（トリパタガー、ガンガー）はまず安住した。ソーマの足より生まれ、彼女は七つの流れとなって現れる。

Verse 28

यूपा मणिमयास्तत्र वितताश्च हिरण्मयाः / तत्रेष्ट्वा तु गतः सिद्धिं शक्रः सर्वैः सुरैः सह

そこには宝玉で作られたユーパ（供犠の柱）が広く立ち並び、黄金にも輝いていた。そこで祭祀を行い、シャクラ（インドラ）は諸天とともに成就を得た。

Verse 29

दिवि च्छायापथो यस्तु अनुनक्षत्रमण्डलः / दृश्यते भास्वरो रात्रौ देवी त्रिपथगा तु सा

天において星々の輪に沿う影の道は、夜に輝いて見える；それこそ女神トリパタガーである。

Verse 30

अन्तरिक्षं दिवञ्चैव भावयन्ती सुरापगा / भवोत्तमाङ्गे पतिता संरूद्धा यौगमायया

中空と天界を清めつつ、スラーパガーはバヴァ（シヴァ）の頂に落ち、ヨーガマーायाによって留められた。

Verse 31

तस्या ये बिन्दवः केचित् क्रुद्धायाः पतिता भुवि / कृतं तु तैर्बिदुसरस्ततो बिन्दुसरः स्मृतम्

怒れる女神のいくつかの雫が地に落ち、それらによって「ビドゥサラ」の池が生じたゆえ、「ビンドゥサラ」と称えられる。

Verse 32

ततो निरूद्धा सा देवी भवेन स्मयता किल / चिन्तयामास मनसा शङ्करक्षेपमं प्रति

それから微笑むバヴァ（シヴァ）によって女神は抑えられ、心のうちにシャンカラを振り落とす策を思い巡らした。

Verse 33

भित्त्वा विशामि पातालं स्रोतसागृह्य शङ्करम् / ज्ञात्वा तम्या अभिप्रायं क्रूरं देव्याश्चिकीर्षितम्

「パーターラを破って入り、我が流れでシャンカラを捕らえて連れ去ろう」—女神のその苛烈な企てを知って。

Verse 34

तिरोभावयितुं बुद्धिरासीदङ्गेषु तां नदीम् / तस्यावलेपं ज्ञात्वा तु नद्याःक्रुद्धस्तुशङ्करः

彼はその河を自らの肢体のうちに隠し去ろうと思い立った。河の驕りを知るや、シャンカラは怒りに燃えた。

Verse 35

न्यरुपाच्च शिरस्येनां वेगेन पततीं भुवि / एतस्मिन्नेव काले तु दृष्ट्वा राजानमग्रतः

勢いよく地に落ちようとするその河を、彼は自らの頭上に受け止めて留めた。その時まさに、前方に王の姿を見て。

Verse 36

धमनीसंततं क्षीणं क्षुधया व्याकुलेन्द्रियम् / अनेन तोषितश्चाहं नद्यर्थं पूर्वमेव तु

飢えに乱れる感官、脈々に至るまで衰えた身—それによって我は満たされた。河のためのことなら、我は以前よりすでに許していた。

Verse 37

बुद्धास्य वरदानं च कोपं नियतवांस्तु सः / ब्रह्मणो वचनं श्रुत्वा धारय स्वर्णदीमिति

ブッダに授けた恩寵を思い起こし、彼は怒りを抑えた。ブラフマーの言葉「スヴァルナディーを受け留めよ」を聞いて、そのとおりにした。

Verse 38

ततो विसर्जयामास संरुद्धां स्वेन तेजसा / नदीं भगीरथस्यार्थे तपसोग्रेण तोषितः

それから彼は、自らの威光で抑え込んでいたその河を解き放った。バギーラタのため、激しい苦行に満足したゆえである。

Verse 39

ततो विसृज्यमानायाः स्रोत स्तत्सप्तधा गतम् / तिस्रः प्ताचीमिमुखं प्रतीचीं तिस्र एव तु

そのとき放たれた川の流れは七つに分かれ、三つは東へ向かい、また三つは西へと流れた。

Verse 40

नद्याः स्रोतस्तु गङ्गायाः प्रत्यपद्यत सप्तधा / नलिनी ह्लादिनी चैव पावनी चैव प्राच्यगाः

ガンガーの流れは七つに分かれ、ナリニー、フラーディニー、パーヴァニーという三つの流れは東へと向かった。

Verse 41

सीता चक्षुश्च सिन्धुश्च प्रतीचीन्दिशमास्थिताः / सप्तमी त्वन्वगात्तासां दक्षिणेन भगीरथम्

シーター、チャクシュ、シンドゥの流れは西方に定まり、第七の流れはそれらの南を通ってバギーラタに従った。

Verse 42

तस्माद्भागीरथी या सा प्रविष्टा लवणोदधिम् / सप्तैता भावयन्तीदं हिमाह्वं वर्षमेव तु

それゆえ塩の大海へ入ったバギーラティーの流れとともに、この七つの流れは「ヒマ」と呼ばれるこのヴァルシャの地を潤し、清め養う。

Verse 43

प्रसूताः सप्त नद्यस्ताः शुभा बिन्दु सरोद्भवाः / नानादेशान्प्लावयन्त्यो मलेच्छप्रायास्तु सर्वशः

その七つの吉祥なる河はビンドゥの湖より生まれ、さまざまな国々を潤し満たしつつ、四方に広がって、ムレッチャの多い地にまで及んだ。

Verse 44

उपगच्छन्ति ताः सर्वा यतो वर्षति वासवः / शिलीन्ध्रान्कुन्त लांश्चीनान्बर्बरान्यवनाध्रकान्

ヴァーサヴァ（インドラ）が雨を降らせるところへ、彼女らは皆そこに赴く――シリーンドラ、クンタラ、中国、バルバラ、ヤヴァナ＝アードラカの国々を潤しつつ。

Verse 45

पुष्कराश्च कुलिन्दांश्च अचोंलद्विचराश्च ये / कृत्वा त्रिधा सिंहवन्तं सीतागात्पश्चिमोद धिम्

プシュカラ、クリンダ、そしてアチョーラ＝ドヴィチャラと呼ばれる者たちの地を経て――シーターはシンハヴァンタ山を三つの流れに分かち、西の大海へと赴いた。

Verse 46

अथ चीनमरूंश्चैव तालांश्च मसमूलिकान् / भद्रास्तुषारांल्लाम्याकान्बाह्लवान्पारटान्खशान्

ついで中国とマル、またターラとマサムーリカ、さらにバドラ、トゥシャーラ、ラーミヤカ、バーフラヴァ、パーラタ、カシャの地へと及んだ。

Verse 47

एताञ्जनपदां श्चक्षुः प्रावयन्ती गतोदधिम् / दरदांश्च सकाश्मीरान् गान्धरान् रौरसान् कुहान्

これらの国々をまなざしのように潤しつつ、ついに大海へ至った――さらにダラダ、カシミール、ガンダーラ、ラウラサ、クハの地をも通り過ぎた。

Verse 48

शिवशैलानिन्द्रपदान्वसतीश्च विसर्जमान् / सैन्धवान्रन्ध्रकरकाञ्छमठाभीररोहकान्

シヴァシャイラとインドラパダ、そして人々の住まう地を後にして――サインダヴァ、ランドラカラカ、チャマタ、アービーラ、ローハカの国々にも至った。

Verse 49

शुनासुखांश्चोर्द्धमरून्सिन्धुरेतान्निषेवते / गन्धर्वकिन्नरान्यक्षान्रक्षोविद्याधरोरगान्

聖なるガンガーは、シュナースカ、ウールドヴァ・マル、シンドゥなどの国々を巡り、さらにガンダルヴァ、キンナラ、ヤクシャ、ラークシャサ、ヴィディヤーダラ、ナーガの住処をも清めて流れる。

Verse 50

कलापग्रामकांश्चैव पारदांस्तद्गणान् खशान् / किरातांश्चपुलिन्दांश्च कुरून् सभरतानपि

また彼女は、カラーパ・グラーマカ、パーラダとその一族、カシャ、キラータ、プーリンダ、さらにクル族とバラタ族をも清める。

Verse 51

पञ्चालान्काशिमत्स्यां श्च मगधाङ्गांस्तथैव च / सुह्मोत्तरांश्च वङ्गांश्च ताम्रलिप्तांस्तथैव च

彼女はパンチャーラ、カーシー、マツヤ、マガダ、アンガを、またスフモッタラ、ヴァンガ、タームラリプターをも清める。

Verse 52

एताञ्जनपदान्मान्यान्गङ्गा भावयते शुभान् / ततः प्रतिहता विन्ध्यात्प्रविष्टा लवणोदधिम्

ガンガーはこれら尊ぶべき国々を吉祥にして清め、やがてヴィンディヤ山に阻まれて、塩の大海（ラヴァノーダディ）へと注ぎ入った。

Verse 53

ततश्च ह्लादिनी पुण्य प्राचीमभिमुखा ययौ / प्रावयन्त्युपभागांश्च नैषधांश्च त्रिगर्त कान्

そののち功徳に満ちたフラーディニーは東へ向かい、ウパバーガ、ナイシャダ、トリガルタの国々をも清めつつ流れ去った。

Verse 54

धीवरानृषिकांश्चैव तथा नीलमुखानपि / केकरानौष्टकर्णांश्च किरातानपि चैव हि

彼はまた、ディーヴァラ族とリシカ族、青き顔の者たちを見、さらにケカラ族、オーシュタカルナ族、キラータ族をも見た。

Verse 55

कालोदरान्विवर्णाश्च कुमारान्स्वर्णभूमिकान् / आमण्डलं समुद्रस्य तिरोभूतांश्च पूर्वतः

彼はカーローダラ族と色の薄い者たち、黄金の地のクマーラたちを見、さらに海の環が東方に隠れ去ったのを見た。

Verse 56

ततस्तु पावनी चापि प्राचीमेव दिशं ययौ / सुपथान्पावयं तीह त्विन्द्रद्युम्नसरोपि च

それからパーヴァニーは東方へ赴き、そこで善き道を清め、インドラデュムナの池をも浄めた。

Verse 57

तथा खरपथांश्चैव वेत्रशङ्कुपथानपि / मध्यतोजानकिमथो कुथप्रावरणान्ययौ

彼女はまたカラパタとヴェートラシャンクパタの道を浄め、ついで中央の地、ジャーナキーとクタプラーヴァラナの国々へ赴いた。

Verse 58

इन्द्रद्वीप समुद्रं तु प्रविष्टां लवणोदधिम् / ततस्तु नलिनी प्रायात् प्राचीमाशां जवेन तु

彼女はインドラドヴィーパの海へ入り、ラヴァノーダディ（塩の大海）に至った。するとナリニーは速やかに東方へと進んだ。

Verse 59

तोमरान्भावयन्तीह हंसमार्गान्सहैहयान् / पूर्वन्देशांश्च सेवन्ती भित्त्वा सा बहुधागिरीन्

彼女はここで槍を携える者たちを奮い立たせ、ハイハヤ族とともに「白鳥の道」をたどり、東方の国々へ向かい、多くの山々を切り開いて進んだ。

Verse 60

कर्णप्रावरणान्प्राप्य संगत्या श्वमुखानपि / सिकतापर्वतमरुं गत्वा विद्याधरान्ययौ

カルṇプラーヴァラṇaの地に至り、同行のうちに犬面の者たちさえ伴って、シカター山の砂漠へ赴き、ヴィディヤーダラのもとへ到った。

Verse 61

नगमण्डलमध्येन प्रविष्टा लवणोदधिम् / तासां नद्युपनद्यश्च शतशो ऽथ सहस्रशः

山々の環のただ中を通って、彼女らは塩の大海へと入り込んだ。彼女らの河川と支流は、百にも、さらに千にも及んだ。

Verse 62

उपगच्छन्ति ताः सर्वा यतो वर्षति वासवः / वक्वौकसायास्तीरे तु वनं सुरभि विश्रुतम्

それらは皆、ヴァーサヴァ（インドラ）が雨を降らせるところへと赴く。ヴァクヴァウカサー川の岸には、香り高く名高い「スラビー」の森がある。

Verse 63

हिरण्यशृङ्गे वसति विद्वान्कौबेरको वशी / यज्ञोपेतश्च सुमहानमितौजाः सुविक्रमः

ヒラニヤシュリンガには、学識あり自制するカウベーラカが住まう。彼はヤジュニャに具わり、きわめて偉大で、量り知れぬ威光と優れた武勇を備える。

Verse 64

तत्रत्यैस्तैः परिवृतौ विद्वद्भिर्ब्रह्मराक्षसैः / कुबेरानुचरा ह्येते चत्वारस्तु समाः स्मृताः

そこでは博識なるブラフマ・ラークシャサたちに囲まれていた。彼らはクベーラの従者であり、四者は等しいと伝えられる。

Verse 65

एवमेव तु विज्ञेया ऋद्धिः पर्वतवासिनाम् / परस्परेण द्विगुणा धर्मतः कामतोर्ऽथतः

このように山に住む者たちの繁栄は知られるべきである。繁栄は互いに、ダルマ・カーマ・アルタに従って二倍となる。

Verse 66

हेमकूटस्य पृष्ठे तु वर्चोवन्नामतः सरः / मनस्विनीप्रभवति तस्माज्ज्योतिष्मती च या

ヘーマクூタ山の背には「ヴァルチョーヴァン」と名づけられた湖がある。そこからマナスヴィニーが生じ、同じくそこよりジョーティシュマティーも現れる。

Verse 67

अवगाढे ह्युभयतः समुद्रौ पूर्वपश्चिमौ / सरो विष्णुपदं नाम निषधे पर्वतोत्तमे

東西の両側には深い大海がある。最勝のニシャダ山には「ヴィシュヌパダ」と名づけられた湖がある。

Verse 68

तस्माद्द्वयं प्रभवति गान्धर्वी नाकुली च तैः / मेरोः पार्श्वात्प्रभवति ह्रदश्चन्द्रप्रभो महान्

そこから二つの流れ、ガーンドゥルヴィーとナークリ―が生じる。またメール山の側より「チャンドラプラバ」と名づけられた大いなる湖が現れる。

Verse 69

तत्र जंबूनदी पुण्या यस्या जांबूनदं स्मृतम् / पयोदं तु सरो नीले सुशुभ्रं पुण्डरीकवत्

そこには聖なるジャンブーナディー川があり、その黄金は「ジャーンブーナダ」と称えられる。ニीलの国には「パヨーダ」という湖があり、白蓮プンダリーカのごとく清らかに輝く。

Verse 70

पुण्डरीका पयोदा य तस्मान्नद्यौ विनिर्गते / श्वेतात्प्रवर्त्तते पुण्यं सरयूर्मानसाद्ध्रुवम्

「プンダリーカー」と「パヨーダー」の二つの川は、その湖から流れ出る。白き湖（シュヴェータ）からは、マーナサに源をもつ聖なるサラユーが必ず流れ出る。

Verse 71

ज्योत्स्ना च मृगाकामा च तस्माद्द्वे संबभूवतुः / सरः कुरुषु विख्यातं पद्ममीनद्विजाकुलम्

そこから「ジョーツナー」と「ムリガーカーマー」という二つの川が生じた。クルの国には名高い湖があり、蓮華と魚と鳥とで満ちている。

Verse 72

रुद्रकान्तमिति ख्यातं निर्मितं तद्भवेन तु / अन्ये चाप्यत्र विख्याताः पद्मामीनद्विजाकुलाः

その湖は「ルドラカーンタ」として名高く、その由来によって造り出されたという。ここには他にも名高い湖があり、蓮華と魚と鳥で満ちている。

Verse 73

नाम्ना ह्रदा जया नाम द्वादशोदधिसन्निभाः / तेभ्यः शान्ता य माध्वी च द्वे नद्यौ संबभूवतुः

「ジャヤー」と名づけられた湖が十二あり、海のように広大である。そこから「シャーンター」と「マードヴィー」という二つの川が生じた。

Verse 74

यानि किंपुरुषाद्यानि तेषु देवो न वर्षति / उद्भिदान्युदकान्यत्र प्रवहन्ति सरिद्वराः

キンプルシャなどの国々では、神（雲）は雨を降らせない。そこでは草木より生じた水が流れ、すぐれた河川が奔り続ける。

Verse 75

ऋषभो दुन्दुभिश्चैव धूम्नश्च सुमहागिरिः / पूर्वायता महापर्वा निमग्ना लवणाभसि

リシャバ、ドゥンドゥビ、ドゥームナという大いなる山々は、東へと長く延び、塩の海に沈み入った。

Verse 76

चन्द्रः काकस्तथा द्रोणः सुमहान्तः शिलोच्चयाः / उदग्याता उदीच्यान्ता अवगाढा महोदधिम्

チャンドラ、カー カ、ドローナという巨大な岩山は、北へと延びて大海に深く沈み入った。

Verse 77

सोमकश्च वराहश्च नारदश्च महीधरः / प्रतीच्यामायतास्ते वै प्रविष्टा लवणोदधिम

ソーマカ、ヴァラーハ、ナーラダの山々は、西へと長く延び、塩の海へと入り込んだ。

Verse 78

चक्रो बलाहकश्चैव मैनाको यश्च पर्वतः / आयतास्ते महाशैलाः समुद्रं दक्षिणं प्रति

チャクラ、バラーハカ、マイナーカの大山は、南の海へ向かって長く延び広がった。

Verse 79

चक्रमैनाकयोर्मध्य विदिशं दक्षिणां प्रति / तत्र संवर्त्तको नाम सो ऽग्निः पिबति तज्जलम्

チャクラとマイナーかの間、南の方角に向かうところで、『サンヴァルッタカ』と名づく聖なる火がその水を飲み尽くす。

Verse 80

नाम्ना समुद्रवासस्तु और्वःस वडवामुखः / द्वादशैते प्रविष्टा हि पर्वता लवणोदधिम्

『サムドラヴァーサ（海に住む者）』と呼ばれるのはアウルヴァサ・ヴァダヴァームカであり、この十二の山々は塩の大海へと入り込んだ。

Verse 81

महेन्द्रभयवित्रस्ताः पक्षच्छे दभयात्पुरा / यदेतद्दृश्यते चन्द्रे श्वेते कृष्णशशाकृति

昔、マヘーンドラを恐れ、翼を断たれることを怖れたために、白き月の中に黒い兎の姿が見えるのである。

Verse 82

भारतस्य तु वर्षस्य भेदास्ते नव कीर्त्तिताः / इहोदितस्य दृश्यन्ते यथान्ये ऽन्यत्र चोदिते

バーラタヴァルシャの九つの区分はすでに説き示された。ここで述べられたことは、他所で説かれる他の区分と同様に見いだされる。

Verse 83

उत्तरोत्तरमेतेषां वर्षमुद्दिश्यते गुणैः / आरोग्यायुः प्रमाणानां धर्मतः कामतोर्ऽथतः

これらのヴァルシャは、次第にいっそう優れた徳によって示される――無病の健やかさ、寿命の量り、そしてダルマ・カーマ・アルタの成就において。

Verse 84

समन्वितानि भूतानि पुण्यैरेतैस्तु भागशः / वसंति नानाजातीनि तेषु वर्षेषु तानि वै / इत्येषा धारयन्तीदं पृथ्वी विश्वं जगत्स्थितम्

これらの功徳の分により調和して成り立つ一切の生類は、各々の分に応じてそれらのヴァルシャ（諸域）に住し、そこには多くの種族が居る。かくして大地は、この存立する世界と宇宙を支えている。