Previous Verse
Next Verse

Shloka 56

कैलास-मन्दाकिनी-स्वच्छोदा-लौहित्य-सरयू-उद्गमवर्णनम्

Kailāsa and the Origins of Mandākinī, Svacchodā, Lauhitya, and Sarayū

ततस्तु पावनी चापि प्राचीमेव दिशं ययौ / सुपथान्पावयं तीह त्विन्द्रद्युम्नसरोपि च

tatastu pāvanī cāpi prācīmeva diśaṃ yayau / supathānpāvayaṃ tīha tvindradyumnasaropi ca

それからパーヴァニーは東方へ赴き、そこで善き道を清め、インドラデュムナの池をも浄めた。

tataḥthen/thereafter
tataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
FormAdverb (क्रम/अनन्तरवाचक अव्यय)
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (विरोध/अन्वयार्थक निपात)
pāvanīPāvanī (name of a river/stream)
pāvanī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpāvanī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormParticle (समुच्चय/अपि-कारक अव्यय)
prācīmeastern
prācīm:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootprācī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); agrees with diśam
evaindeed/only
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormEmphatic particle (अवधारणार्थक अव्यय)
diśamdirection
diśam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdiś (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
yayauwent
yayau:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootyā (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन); parasmaipada
su-pathāngood paths/roads
su-pathān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsu (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + patha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन); कर्मधारयः—'su' + 'patha' = good roads/paths
pāvayanpurifying
pāvayan:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootpū (धातु) → pāvaya (णिजन्त) + śatṛ (कृदन्त)
FormPresent active participle (शतृ), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); causative (णिजन्त) 'causing to be purified'
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात)
ihahere
iha:
Adhikarana (अधिकरण—place)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
FormAdverb (देशवाचक अव्यय)
tuand/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात)
indradyumna-saraḥIndradyumna lake
indradyumna-saraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootindradyumna (प्रातिपदिक) + saras (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); षष्ठी-तत्पुरुषः—'Indradyumnasya saraḥ' (lake of Indradyumna)
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormParticle (समुच्चयार्थक अव्यय)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)