Adhyaya 68

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे धन्वन्तरिसंभवादिवर्णनं नाम सप्तषष्टितमो ऽध्यायः // ६७// ऋषय ऊचुः मरुतेन कथं कन्या राज्ञे दत्ता महात्मना / किंवीर्याश्च महात्मानो जाता मरुतकन्यया

かくして『聖ブラフマाण्ड・マハープラーナ』、ヴァーユが説く中篇・第三ウポッダータパーダ、「ダンヴァンタリ出現等の叙述」と名づける第六十七章。仙人たちは言った。「大いなる魂マルットは、いかにして娘を王に与えたのか。マルットの娘から、いかなる勇力ある大聖者たちが生まれたのか。」

Verse 2

सूत उवाच आहरत्स मरुत्सोममन्नकामः प्रजेश्वरः / मासिमासि महातेजाः षष्टिसंवत्सरान्नृप

スータは言った。「王よ。大いなる光輝をもつマルットは、衆生の主として食の供物を望み、月ごとにソーマを運び続けた――六十年のあいだ。」

Verse 3

तेन ते मरुतस्तस्य मरुत्सोमेन तोषिताः / अक्षय्यान्नं ददुः प्रीताः सर्वकामपरिच्छदम्

彼が捧げたマルト・ソーマに満足したマルト神たちは、喜びをもって、尽きることのない食を授けた――それはあらゆる願いを満たすものであった。

Verse 4

अन्नं तस्य सकृद्भुक्तमहोरात्रं न क्षीयते / कोटिशो दीय मानं च सूर्यस्योदयनादपि

その食は一度口にしても昼夜に減ることなく、日の出より幾千万と施してもなお尽きることがない。

Verse 5

मित्रज्योतेस्तु कन्याया मरितस्य च धीमतः / तस्माज्जाता महासत्त्वा धर्मज्ञा मोक्षदर्शिनः

ミトラジュヨーティの娘と賢者マリタから、偉大な徳を備え、ダルマを知り、モークシャを見通す者たちが生まれた。

Verse 6

संन्यस्य गृहधर्माणि वैराग्यं समुपस्थिताः / यतिधर्ममवाप्येह ब्रह्मभूयाय ते गताः

家住の務めを捨てて離欲が現れ、この世で遊行者（ヤティ）の法を得て、彼らはブラフマンの境地へと赴いた。

Verse 7

अनेनसः सुतो जातः क्षत्रधर्मः प्रतापवान् / क्षत्रधर्मसुतो जातः प्रतिपक्षो महातपाः

アネーナサの子として武威あるクシャトラダルマが生まれ、クシャトラダルマの子として大いなる苦行者プラティパクシャが生まれた。

Verse 8

प्रतिपक्षसुतश्चापि सृंजयो नाम विश्रुतः / सृंजयस्य जयः पुत्रो विजयस्तस्य जज्ञिवान्

またプラティパクシャにも、名高き子スリンジャヤがいた。スリンジャヤの子はジャヤ、そのジャヤよりヴィジャヤが生まれた。

Verse 9

विजयस्य जयः पुत्रस्तस्य हर्यश्वकः स्मृतः / इर्यश्वस्य सुतो राजा सहदेवः प्रतापवान्

ヴィジャヤの子はジャヤ、その子はハリヤシュヴァカと伝えられる。イリヤシュヴァの子は、武威ある王サハデーヴァであった。

Verse 10

सहदेवस्य धर्मात्मा अहीन इति विश्रुतः / अहीनस्य चयत्सेनस्तस्य पुत्रो ऽथ संकृतिः

サハデーヴァの法に篤き子はアヒーナとして名高い。アヒーナの子はチャヤツェーナ、そしてその子がサンクリティである。

Verse 11

संकृतेरपि धर्मात्मा कृतधर्मा महायशाः / इत्येते क्षत्रधर्माणो नहुषस्य निबोधत

サンクリティにも、法に篤く大いなる名声をもつクリタダルマーという子がいた。これらこそナフシャの、クシャトリヤの法を守る系譜であると知れ。

Verse 12

नहुषस्य तु दायादाः षडिन्द्रोपमतेजसः / यतिर्ययातिः संयातिरायतिर्वियतिः कृतिः

ナフシャの後継は六人、いずれもインドラに等しい威光を備えていた。ヤティ、ヤヤーティ、サンヤーティ、アーヤティ、ヴィヤティ、クリティである。

Verse 13

यतिर्ज्येष्ठस्तु तेषां वै ययातिस्तु ततो ऽवरः / काकुत्स्थकन्यां गां नाम लेभे पत्नीं यतिस्तदा

彼らのうち、ヤティが長子であり、その後に年少のヤヤーティがいた。その時ヤティは、カクッツタの娘で「ガー」と名づけられた姫を妻として得た。

Verse 14

स यतिर्मोक्षमास्थाय ब्रह्मभूतो ऽभवन्मुनिः / तेषां मध्ये तु पञ्चानां ययातिः पृथिवीपतिः

そのヤティは解脱に帰依して、梵と一つとなった牟尼となった。そして五人の中で、ヤヤーティは大地の王であった。

Verse 15

देवयानीमुशनसः सुतां भार्यामवाप ह / शर्मिष्ठामासुरीं चैव तनयां वृषपर्वणः

彼はウシャナス（シュクラーチャールヤ）の娘デーヴァヤーニーを妻として迎え、さらにヴリシャパルヴァンの娘でアスラ族のシャルミシュターをも娶った。

Verse 16

यदुं च तुर्वसुं चैव देवयानो व्यजायत / द्रुह्युं चानुं च पूरुं च शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी

デーヴァヤーニーはヤドゥとトゥルヴァスを産み、ヴリシャパルヴァンの娘シャルミシュターはドルヒュ、アヌ、プールを産んだ。

Verse 17

अजीजनन्महावीर्यान्सुतान्देवसुतोपमान् / रथं तस्मै ददौ शक्रः प्रीतः परमभास्वरम्

彼らは天の子らにも比すべき大勇の子らをもうけた。喜んだシャクラ（インドラ）は、きわめて輝く戦車を彼に授けた。

Verse 18

असंगं काञ्चनं दिव्यमक्षयौ च महेषुधी / युक्तं मनोजवैरश्वैर्येन कन्यां समुद्वहत्

彼は、執着なき黄金の神妙なる優れた戦車に、尽きぬ大いなる矢筒を備え、思いの速さの馬を繋いで、乙女を乗せて進んだ。

Verse 19

स तेन रथमुख्येन जिगाय सततं महीम् / ययातिर्युधि दुर्द्धर्षो देवदानवमानवैः

その最上の戦車によって、彼は絶えず大地を征服した。戦場のヤヤーティは、神々・ダーナヴァ・人間にとっても抗し難い勇者であった。

Verse 20

पौरवाणां नृपाणां च सर्वेषां सो ऽभवद्रथी / यावत्सुदेशप्रभवः कौरवो जनमेजयः

パウラヴァの諸王をはじめ万王の中で、彼こそ大車戦士であった。スデーシャより生まれたクル族のジャナメージャヤが現れるまで。

Verse 21

कुरोः पौत्रस्य राज्ञरतु राज्ञः पारीक्षितस्य ह / जगाम सरथो नाशं शापाद्गार्ग्यस्य धीमतः

やがて、クルの孫である王パリークシットのその戦車は、賢者ガールギャの呪詛によって、車ともども滅びに至った。

Verse 22

गार्ग्यस्य हि सुतं बालं स राजा जनमेजयः / दुर्बुद्धिर्हिंसया मास लोहगन्धी नराधिपः

王ジャナメージャヤは、ガールギャの幼い息子を害した。あの人間の支配者は悪しき心を抱き、暴虐に耽り、鉄の臭気を帯びていた。

Verse 23

स लोहगन्धी राजर्षिः परिधावन्नितस्ततः / पौरजानपदैस्त्यक्तो न लेभे शर्म कर्हिचित्

ローハガンディーという王仙はあちこちを駆け巡ったが、都の民と国の民に見捨てられ、ついに安らぎを得なかった。

Verse 24

ततः स दुःखसंतप्तो नालभत्संविदं क्वचित / स प्रायाच्छौनकमृषिं शरणं व्यथितस्तदा

その後、悲しみに焼かれてどこにも慰めを得られず、苦悩してシャウナカ仙のもとへ帰依しに赴いた。

Verse 25

इन्द्रोतोनाम विख्यातो यो ऽसौ मुनि रुदारधीः / योजयामास चैन्द्रोतः शौनको जनमेजयम्

「インドロタ」と名高く、堅固な知慧をもつその牟尼――シャウナカにしてインドロタと呼ばれる者が、ジャナメージャヤをその務めへと導いた。

Verse 26

अश्वमेधेन राजानं पावनार्थं द्विजोत्तमाः / स लोहगन्धो व्यनशत्त स्यावभृथमेत्य ह

最勝の二度生まれた者たちは王を清めるためにアシュヴァメーダを修した。ローハガンディーはアヴァブリタの沐浴に至り、その後姿を消した。

Verse 27

स वै दिव्यो रथस्तस्माद्वसोश्चेदिपतेस्तथा / दत्तः शक्रेन तुष्टेन लेभे तस्माद्बृहद्रथः

チェーディの主ヴァスの天なる戦車は、満悦したシャクラによって授けられた。かくしてブリハドラタはそれを得た。

Verse 28

ततो हत्वा जरासंधं भीमस्तं रथमुत्तमम् / प्रददौ वासुदेवाय प्रीत्या कौरवनन्दनः

かくしてジャラーサンダを討ち果たしたクル族の子ビーーマは、歓喜をもってその最上の戦車をヴァースデーヴァに捧げた。

Verse 29

स जरां प्राप्य राजर्षिर्ययातिर्नहुषात्मजः / पुत्रं श्रेष्टं वरिष्ठं च यदुमित्यब्रवीद्वचः

那胡沙の子である王仙ヤヤーティが老いに至ると、最も優れた長子に向かい「ヤドゥよ」と言葉をかけた。

Verse 30

जरावली च मां तात पलितानि च पर्ययुः / काव्यस्योशनसः शापान्न च तृप्तो ऽस्मि यौवने

わが子よ、老いの列と白髪がわたしを覆った。カーヴィヤ・ウシャナスの呪いにより、若き時でさえ満ち足りなかったのだ。

Verse 31

त्वं यदो प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह / जरां मे प्रतिगृह्णीष्व तं यदुः प्रत्युवाच ह

彼は言った。「ヤドゥよ、老いとともに罪垢をも引き受けよ。わが老いを受け取れ。」するとヤドゥは答えた。

Verse 32

अनिर्दिष्टा हि मे भिक्षा ब्राह्मणस्य प्रतिश्रुता / सा तु व्यायामसाध्या वै न ग्रहीष्यामि ते जराम्

わたしには、バラモンが約した施しがあるが、まだ定められていない。それは修行と努力によって成就するものゆえ、あなたの老いは受け取らない。

Verse 33

जरायां बहवो दोषाः पानभोजनकारिताः / तस्माज्जरां न ते राजन्ग्रहीतुमहमुत्सहे

老いには飲食から生じる多くの過失がある。ゆえに、王よ、私はあなたのジャラー（老衰）を引き受ける勇気がない。

Verse 34

सितश्मश्रुधरो दीनो जरया शिथिलीकृतः / वलीसंततगात्रश्च निराशो दुर्बलाकृतिः

白い髭と口髭をたくわえ、みすぼらしく、ジャラーにより弛緩し、皺に覆われた身体で、望みもなく弱々しい姿となる。

Verse 35

अशक्तः कार्यकरणे परिबूतस्तु यौवने / सहोपवीतिभिश्चैव तां जरां नाभिकामये

務めを果たす力もなく、若さのうちから侮られ、聖紐（ウパヴィータ）を帯びる者の中にあっても、そのようなジャラーは望まない。

Verse 36

संति ते बहवः पुत्रा मत्तः प्रियतरा नृप / प्रतिगृह्णन्तु धर्मज्ञ पुत्रमन्यं वृणीष्व वै

王よ、あなたには私よりも愛しい多くの子がいる。ダルマを知る方よ、彼らに受けさせ、まことに別の子を選びなさい。

Verse 37

स एवमुक्तो यदुना दीव्रकोपसमन्वितः / उवाच वदतां श्रेष्टो ज्येष्ठं तं गर्हयन्सुतम्

ヤドゥにそう言われると、彼は激しい怒りに満たされた。言葉に秀でたその父は、長子を叱責して語った。

Verse 38

आश्रमः कस्तवान्यो ऽस्ति को वा धर्मविधिस्तव / मामनादृत्य दुर्बुद्धे यदहं तव देशिकः

お前に他のアーシュラマがあるのか。お前のダルマの規定者は誰だ。愚かな者よ、私が汝のデーシカ（師）であるのに、なぜ私を侮るのか。

Verse 39

एवमुक्त्वा यदुं राजा शशापैनं स मन्युमान् / यस्त्वं मे त्दृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि

そう言い終えると、怒りに満ちた王はヤドゥを呪った。「我が心より生まれながら、汝は自らの若さを我に与えぬ。」

Verse 40

तस्मान्न राज्यभाङ्मूढ प्रजा ते वै भविष्यति / तुर्वसो प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह

ゆえに、愚か者よ、汝は王権の分け前を得ず、民もまた汝のものとはならぬ。トゥルヴァスよ、老いとともに罪を受けよ。

Verse 41

तुर्वसुरुवाच न कामये जरां तात कामभोगप्रणाशिनीम् / जरायां बहवो दोषाः पानभोजन कारिताः

トゥルヴァスは言った。「父よ、欲楽（カーマ）の享受を滅ぼす老いは望みません。老いには飲食により生じる多くの過ちがあります。」

Verse 42

तस्माज्जरां न ते राजन्ग्रहीतुमहमुत्सहे / ययातिरुवाच यस्त्वं मे त्दृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि

ゆえに、王よ、あなたの老いを引き受ける勇気はありません。ヤヤーティは言った。「我が心より生まれながら、汝は自らの若さを我に与えぬ。」

Verse 43

तस्मात्प्रजानु विच्छेदं तुर्वसो तव यास्यति / संकीर्णेषु च धर्मेण प्रतिलोमनरेषु च

それゆえ、トゥルヴァスよ、汝の民は離散し断絶するであろう。ダルマが混濁し、プラティローマ（逆順の人々）が現れる時に。

Verse 44

पिशिताशिषु चान्येषु मूढ राजा भविष्यसि / गुरुदारप्रसक्तेषु तिर्यग्योनिगतेषु वा / वासस्ते पाप म्लेच्छेषु भविष्यति न संशयः

愚か者よ、汝は肉を食らう者や他の不義の者たちの中で王となる。師の妻に執着する者の中、あるいは畜生の胎に堕ちた者の中でも。罪ある者よ、汝の住処はミレッチャの中となる—疑いない。

Verse 45

सूत उवाच एवं तु तुर्वसुंशप्त्वा ययातिः सुतमात्मनः

スータは語った――このようにトゥルヴァスを呪ったのち、ヤヤーティは自らの子に告げた。

Verse 46

शर्मिष्ठायाः सुतं द्रुह्युमिदं वचनमब्रवीत् / द्रुह्यो त्वं प्रतिपद्यस्व वर्णरूपविनाशिनीम्

ついで彼は、シャルミシュターの子ドルヒュにこう告げた。「ドルヒュよ、ヴァルナと姿を滅ぼす境遇を受けよ。」

Verse 47

जरा वर्षसहस्रंवै यौवनं स्वं ददस्व मे / पूर्णे वर्षसहस्रे ते प्रतिदास्यामि यौवनम्

汝のジャラー（老い）を千年のあいだ我に与え、汝の若さを差し出せ。汝の千年が満ちたなら、我は若さを汝に返そう。

Verse 48

स्वं चादास्यामि भूयो ऽहं पाप्मानं जरया सह / द्रुह्युरुवाच नारोहेत रथं नाश्वं जीर्णो भुङ्क्ते न च स्त्रियम् / न सुखं चास्य भवति न जरां तेन कामये

われは再び、わが罪と老いとを合わせて汝に与えよう。ドルヒュは言った――老いた者は戦車にも馬にも乗れず、女の歓びも味わえぬ。彼には安楽がない。ゆえに我は老いを望まぬ。

Verse 49

ययातिरुवाच यस्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि

ヤヤーティは言った――わが心より生まれし者よ、なぜ汝は自らの若さを我に与えぬのか。

Verse 50

तस्माद्द्रुह्यो प्रियः कामो न ते संपत्स्यते क्वचित् / नौप्लवोत्तरसंचारस्तव नित्यं भविष्यति

それゆえドルヒュよ、汝の愛する欲願はどこでも成就せぬ。汝には常に舟と筏による渡りが定められよう。

Verse 51

अराजा राजवंशस्त्वं तत्र नित्यं वसिष्यसि / अनो त्वं प्रतिपाद्यस्व पाप्मानं जरया सह

汝は王家の血を引けど王とはならず、そこに常住するであろう。いま罪と老いとを合わせて受け取れ。

Verse 52

एवं वर्षसहस्रं तु चरेयं यौवनेन ते / अनुरुवाच जीर्णः शिशुरिवाशक्तो जरया ह्यशुचिः सदा / न जुहोति स काले ऽग्निं तां जरां नाभिकामये

汝の若さによって、われはこのように千年を歩まん。アヌは言った――老いにより朽ち、幼子のごとく無力で、常に不浄である。時にかなって火に供物を捧げることすらできぬ。そのような老いを我は望まぬ。

Verse 53

ययातिरूवाच / यस्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि

ヤヤーティは言った。「我が心より生まれし子よ、なぜ汝は自らの若さを我に授けぬのか。」

Verse 54

जरादोष स्त्वयोक्तो ऽयं तस्मात्त्वं प्रतिपत्स्यसे / प्रजा च यौवनं प्राप्ता विनशिष्यत्यनो तव

汝が語った老いの दोषは汝に返ろう。さらに汝の民は若さを得て、汝の家系をも滅ぼすであろう。

Verse 55

अग्निप्रस्कन्दनपरास्त्वं वाप्येवं भविष्यसि / पूरो त्वं प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह

汝は火中へ跳び込むほどに追い詰められよう—それが汝の未来だ。プールよ、老いと共にこの罪を引き受けよ。

Verse 56

जरावली च मां तात पलितानि च पर्ययुः / काव्यस्योशनसः शापान्न च तृप्तो ऽस्मियौवने

子よ、老いの輪と白髪が我を取り巻いた。カーヴ்ய・ウシャナスの呪いにより、若さの中にあっても我は満たされぬ。

Verse 57

कञ्चित्कालं चरेयं वै विषयान्वयसा तव / पूर्णे वर्षसहस्रे ते प्रतिदास्यामि यौवनम्

しばしの間、汝の若さによって世の享楽を味わおう。汝の千年が満ちたなら、若さを汝に返そう。

Verse 58

स्वं चैव प्रतिपत्स्ये ऽहं पाप्मानं जरया सह / सूत उवाच एवमुक्तः प्रत्युवाच पुत्रः पितरमञ्जसा

「私はあなたの罪と老いを引き受けます。」スータは言った。このように言われて、息子は直ちに父に答えた。

Verse 59

यथा तु मन्यसे तात करिष्यामि तथैव च / प्रतिपत्स्ये च ते राजन्पाप्मानं जरया सह

父よ、あなたが思う通りに、私は行います。王よ、私はあなたの罪と老いを引き受けます。

Verse 60

गृहाण यौवनं मत्तश्चर कामान्यथेप्सितान् / जरयाहं प्रतिच्छन्नो वयोरूपधरस्तव

私から若さを受け取り、望むままに欲望を楽しんでください。老いに覆われ、私はあなたの年齢と姿を身にまといましょう。

Verse 61

यौवनं भवते दत्त्वा चरिष्यामि यथार्थवत् / ययातिरुवाच पूरो प्रीतो ऽस्मि भद्रं ते प्रीतश्चेदं ददामि ते

あなたに若さを捧げ、私はそのように生きましょう。ヤヤーティは言った。「おおプルよ、私は満足だ。汝に幸あれ。満足して、私はこれを汝に授ける。」

Verse 62

सर्वकामसमृद्धा ते प्रजा राज्ये भविष्यति / सूत उवाच पूरोरनुमतो राजा ययातिः स्वजरां ततः

汝の王国の民は、あらゆる願いが満たされ豊かになるであろう。スータは言った。こうしてプルに受け入れられ、ヤヤーティ王は自らの老いを[移した]。

Verse 63

संक्रामयामास तदा प्रासादद्भार्गवस्य तु / गौरवेणाथ वयसा ययातिर्नहुषात्मजः

その時、ナフシャの子ヤヤーティは、威厳と年齢の重みをもって、バールガヴァの宮殿へと入った。

Verse 64

प्रीतियुक्तो नरश्रेष्ठश्चचार विषयान्स्वकान् / यथाकामं यथोत्साहं यथाकालं यथासुखम्

歓喜に満ちたその人の中の最上者は、望むままに、励みのままに、時にかなって、安楽のうちに自らの領分を巡った。

Verse 65

धर्माविरोधी राजेन्द्रो यथाशक्ति स एव हि / देवानतर्पयद्यज्ञैः पितॄञ्श्राद्धैस्तथैव च

ダルマに背かぬその王は、力の及ぶかぎり、ヤジュニャによって神々を満たし、またシュラーダによって祖霊をも慰めた。

Verse 66

दाराननुग्रहैरिष्टैः कामैश्च द्विजसत्तमान् / अतिथीनन्नपानैश्च वैश्यंश्च परिपालनैः

彼は最上のドヴィジャたちを愛すべき施しと望みの成就で喜ばせ、客人を飲食でもてなし、ヴァイシャを保護と統治で支えた。

Verse 67

आनृशंस्येन शूद्रांश्च दस्यून्संनिग्रहेण च / धर्मेण च प्रजाः सर्वा यथावदनुरञ्जयत्

彼はシュードラを慈しみで慰め、盗賊を厳正な抑止で制し、すべての民をダルマによって正しく満ち足らせた。

Verse 68

ययातिः पालयामास साक्षादिन्द्र इवापरः / स राजा सिंहविक्रान्तो युवा विषयगोचरः

ヤヤーティは、まさにインドラそのもののように民を守り治めた。その王は獅子のごとき武勇を備え、若くして諸欲の境に向かっていた。

Verse 69

अविरोधेन धर्मस्य चचार सुखमुत्तमम् / स मार्गमाणः कामानामतद्दोषनिदर्शनात्

彼はダルマに背くことなく最上の安楽を味わった。欲望を求めつつも、その過失を見いだせなかった。

Verse 70

विश्वाच्या सहितो रेमे वैब्राजे नन्दने वने / अपश्यत्स यदा तान्वै वर्द्धमानान्नृपस्तदा

彼はヴィシュヴァーチーと共に、光り輝くナンダナの森（ヴァイブラージャ）で遊楽した。王がそれらが増し高まるのを見たとき、そこで…

Verse 71

गत्वा पूरोः सकाशं वै स्वां जरां प्रत्यपद्यत / संप्राप्य स तु तान्कामांस्तृप्तः खिन्नश्च पार्थिवः

彼はプールのもとへ赴き、自らの老いを再び受け入れた。かの欲望を満たしたのち、王は満足しつつも疲れ果てていた。

Verse 72

कालं वर्षसहस्रं वै सस्मार मनुजाधिपः / परिसंख्याय काले च कलाः काष्ठास्तथैव च

人々の主は千年の時を思い起こした。さらに時を数え、カラーやカーシュターといった微細な刻みまでも算定した。

Verse 73

पूर्णं मत्वा ततः कालं पूरुं पुत्रमुवाच ह / यथा सुखं यथोत्साहं यथाकालमरिन्दम

そして、時が満ちたと考えて、彼は息子のプルに言った。「敵を征服する者よ、喜び、熱意、そして時に応じて……」

Verse 74

सेविता विषयः पुत्र यौवनेन मया तव / पूरो प्रीतो ऽस्मि भद्रं ते गृहाण त्वं स्वयौवनम्

「息子よ、私はお前の若さで感覚の対象を楽しんだ。おおプルよ、私は満足だ。お前に幸あれ。お前自身の若さを取り戻しなさい。」

Verse 75

राज्यं च त्वं गृहाणेदं त्वं हि मे प्रियकृत्सुतः / प्रतिपेदे जरां राजा ययातिर्नहुषात्मजः

「そしてこの王国も受け取りなさい。お前こそが私に喜びをもたらした息子だからだ。」ナフシャの息子であるヤヤーティ王は、こうして老いを取り戻した。

Verse 76

यौवनं प्रतिपेदे च पूरुः स्वं पुनरात्मनः / अभिषेक्तुकामं च नृपं पूरुं पुत्रं कनीयसम्

プルは再び自らの若さを取り戻した。そして、王が末の息子プルを王位に就けようと望んでいるのを見て……

Verse 77

ब्राह्मणप्रमुखा वर्णा इदं वचनमब्रुवन् / कथं शुक्रस्य नप्तारं देवयान्याः सुतं प्रभो

バラモンを筆頭とする身分の者たちは、次のような言葉を述べた。「主よ、シュクラの孫であり、デーヴァヤーニーの息子である方を差し置いて、いかにして……」

Verse 78

ज्येष्ठं यदुमतिक्रम्य राज्यं दास्यसि पूरवे / यदुर्ज्येष्ठस्तव सुतो जातस्तमनुदतुर्वसुः

汝は長子ヤドゥを越えて王権をプルに授けるであろう。ヤドゥは汝の長子でありながら、トゥルヴァスの後に生まれたからである。

Verse 79

शर्मिष्ठायाः सुतो द्रुह्युस्ततो ऽनुः पूरुरेव च / कथं ज्येष्ठानतिक्रम्य कनीयान्राज्यमर्हति / सुतः संबोधयामस्त्वां धर्मं समनुपालय

シャルミシュターの子はドルヒュ、次いでアヌ、そしてプルである。長子たちを越えずして、末子がいかに王国にふさわしかろうか。子よ、われらは汝に諭す—ダルマを正しく守れ。

Verse 80

ययातिरुवाच ब्राह्मणप्रमुखा वर्णाः सर्वे शृण्वन्तु मे वचः

ヤヤーティは言った。「ブラーフマナを先頭に、すべてのヴァルナよ、わが言葉を聞け。」

Verse 81

ज्येष्ठं प्रति यथा राज्यं न देयं मे कथञ्चन / मातापित्रोर्वचनकृद्वीरः पुत्रः प्रशस्यते

いかなる場合も、長子に王国を与えるべきではない。父母の言葉を成し遂げる勇なる子こそ称賛される。

Verse 82

मम ज्येष्ठेन यदुना नियोगो नानुपालितः / प्रतिकूलः पितुर्यश्च न स पुत्रः सतांमतः

我が長子ヤドゥは、わが命を守らなかった。父に逆らう者は、善き人々の見解では子とは言えぬ。

Verse 83

स पुत्रः पुत्रवद्यश्च वर्त्तते पितृमातृषु / यदुनाहमवज्ञातस्तथा तुर्वसुनापि च

彼は父母に対して真の子のように振る舞う。だがヤドゥは我を侮り、トゥルヴァスもまた同様であった。

Verse 84

द्रुह्युना चानुना चैव मय्यवज्ञा कृता भृशम् / पूरुणा तु कृतं वाक्यं मानितश्च विशेषतः

ドルヒュとアヌもまた我を甚だしく侮った。だがプールは我が言葉を成し遂げ、とりわけ我を敬った。

Verse 85

कनीयान्मम दायादो जरा येन धृता मम / सर्वे कामा मम कृताः पूरुणा पुण्यकारिणा

我が最年少の継承者は、我がジャラー（老い）を引き受けた者である。功徳をなすプールは我が願いをすべて成就した。

Verse 86

शुक्रेण च वरो दत्तः काव्येनोशनसा स्वयम् / पुत्रो यस्त्वानुवर्त्तेत स राजा तु महामते

カーヴィヤ・ウシャナス（シュクラ）自らこの恩寵を授けた。大賢よ、汝に従う子こそ王となる。

Verse 87

प्रजा ऊचुः भवतो ऽनुमतो ऽप्येवं पूरू राज्ये ऽभिषिच्यताम् / यः पुत्रो गुणसंपन्नो मातापित्रोर्हितः सदा

民は言った。「あなたのご承認のもと、プールを王位に灌頂せよ。彼こそ徳を具え、常に父母の益を願う子である。」

Verse 88

सर्वमर्हति कल्याणं कनीयानपि स प्रभुः / अर्हे ऽस्य पूरू राज्यस्य यः प्रियः प्रियकृत्तव

その主は、たとえ末子であっても、あらゆる吉祥にふさわしい。彼はプールの王国に相応しく、愛され、愛すべき行いをなす者である。

Verse 89

वरदानेन शुक्रस्य न शक्यं वक्तुमुत्तरम् / पौरजान पदैस्तुष्टैरित्युक्ते नाहुषस्तदा

シュクラの授けた恩寵ゆえ、返答を述べることはできなかった。市民が満ち足りた言葉を口にすると、その時ナーフシャは沈黙した。

Verse 90

अभिषिच्य ततः पूरुं स राज्ये सुतमात्मनः / दिशि दक्षिणपूर्वस्यां तुर्वसुं तु न्यवेशयत्

それから彼は自らの子プールを王位に灌頂して即位させ、南東の方角にはトゥルヴァスを据えた。

Verse 91

दक्षिणापरतो राजा यदुं ज्येष्ठं न्यवेशयत् / प्रतीच्यामुत्तरस्यां च द्रुह्युं चानुं च तावुभौ

王は南西の方角に長子ヤドゥを据え、西北の方角にはドルヒュとアヌ、その二人を置いた。

Verse 92

सप्तद्वीपां ययातिस्तु जित्वा पृथ्वीं ससागराम् / व्यभजत्पञ्चधा राजा पुत्रेभ्यो नाहुषस्तदा

ヤヤーティが海を伴う七大洲の大地を征服すると、その時ナーフシャ王はそれを五つに分け、息子たちに授けた。

Verse 93

तैरियं पृथिवी सर्वा सप्तद्वीपा सपत्तना / यथाप्रदेशं धर्मज्ञैर्धर्मेण प्रतिपान्यते

彼らによって、この全大地は七つのドヴィーパと民とともに、地ごとにダルマを知る者たちがダルマによって守り治める。

Verse 94

एवं विभज्य पृथिवीं पुत्रेभ्यो नाहुषस्तदा / पुत्रसंक्रामितश्रीस्तु प्रीतिमा नभवन्नृपः

かくしてナフシャは大地を息子たちに分け与え、王の栄光が子らへ移ると、その王は喜びに満たされた。

Verse 95

धनुर्न्यस्य पृषत्कांश्च राज्यं चैव सुतेषु तु / प्रीतिमानभवद्राजा भारमावेश्य बन्धुषु

弓矢を置き、国を息子たちに託し、重荷を親族に委ねて、その王は喜びに満ちた。

Verse 96

अत्र गाथा महाराज्ञा पुरा गीता ययातिना / याभिः प्रत्याहरेत्कामात्कूर्मौंऽगानीव सर्वशः

ここに、古に大王ヤヤーティが歌ったガーターがある。これによって人は欲望から感官を、亀が四肢をことごとく引き込めるように、引き戻すべきである。

Verse 97

न जातु कामः कामानमुपभोगेन शाम्यति / हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्द्धते

欲望は欲しいものを味わっても決して鎮まらない。供物のギーで火がいよいよ燃え盛るように、さらに増大する。

Verse 98

यत्पृथिव्यां व्रीहियवं हिरण्यं पशवः स्त्रियः / नालमेकस्य तत्सर्वमिति पश्यन्न मुह्यति

地上には米と大麦、黄金、家畜、そして女がある。だがそれらすべては一人には足りない。そう見抜く者は迷いに沈まない。

Verse 99

यदा न कुरुते भावं सर्वभूतेष्वमङ्गलम् / कर्मणा मनसा वाचा ब्रह्म संपद्यते तदा

行い・心・言葉によって、あらゆる生きものに不吉や害意を起こさぬとき、そのとき彼はブラフマンに到達する。

Verse 100

यदा परान्न बिभेति यदान्यस्मान्न बिभ्यति / यदा नेच्छति न द्वेष्टि ब्रह्म संपद्यते तदा

他者を恐れず、また他者も彼を恐れぬとき。欲せず、憎まずあるとき、そのとき彼はブラフマンに至る。

Verse 101

या दुस्त्यजा दुर्मतिभिर्या न जीर्यति जीर्यतः / यैषा प्राणान्तिको रोगस्तां तृष्णां त्यजतः सुखम्

邪な心の者には捨てがたい渇愛、身が老いても老いぬもの。命を奪う病であるその渇きを捨てる者に安楽がある。

Verse 102

जीर्यन्ति जीर्यतः केशा दन्ता जीर्यन्ति जीर्यतः / जीविताशा धनाशा च जीर्यतो ऽपि न जीर्यति

老いれば髪は衰え、歯も衰える。だが生への望みと財への望みは、老いてなお老いない。

Verse 103

यच्च कामसुखं लोके यच्छ दिव्यं महत्सुखम् / कृष्णाक्षयसुखस्यैतत्कलां नर्हन्ति षोडशीम्

世の欲楽も、天上の大いなる歓喜も、いずれも聖なるシュリー・クリシュナの尽きぬ至福の十六分の一にも及ばない。

Verse 104

एवमुक्त्वा स राजर्षिः सदारः प्रस्थितो वनम् / भृगुतुङ्गे तपस्तप्त्वा तत्रैव च महायशाः

こう言い終えると、その王仙は妻を伴い森へ旅立った。ブリグトゥンガにて苦行を修し、そこで大いなる名声を得た。

Verse 105

पालयित्वा व्रतं चार्षं तत्रैव स्वर्ग माप्तवान् / तस्य वंशास्तु पञ्चैते पुण्या देवर्षिसत्कृताः

聖仙の誓戒を守り、彼はその地で天界に至った。彼の五つの系統は清らかで、デーヴァリシたちに尊ばれた。

Verse 106

यैर्व्याप्ता पृथिवी कृत्स्ना सूर्यस्येव गभस्तिभिः / धन्यः प्रजावा नायुष्मान्कीर्त्तिमांश्च भवेन्नरः

彼らによって全地は太陽の光線のように遍く満たされた。ゆえに人は幸いにして子孫に恵まれ、長寿となり、名声を得る。

Verse 107

ययातेश्चारितं सर्वं पठञ्छृण्वन्द्विजोत्तमाः

おお、二度生まれの最勝者たちよ、ヤヤーティの全ての物語を読み、聞きなさい。