Adhyaya 58

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे मध्यमभागे तृतीये उपोद्धातपादे भार्गवं प्रति वरुणागमनं नाम सप्तपञ्चशत्तमो ऽध्यायः // ५७// जैमिनिरुवाच एवं ब्रुवाणं वरुणं विलोक्य पतितं भुवि / संजहार पुनर्धीमानस्त्रं मृगुकुलोद्वहः

かくして『シュリー・ブラフマाण्ड・マハープラーナ』中篇・第三ウポッダータパーダ、「バールガヴァに対するヴァルナ来臨」と名づく第57章。ジャイミニは語った—このように語るヴァルナが地に倒れるのを見て、賢者にしてムリグ族の誉れは、再びその武器を収めた。

Verse 2

संत्दृतास्त्रस्ततो रामो वरुणं पुरतः स्थिरम् / विलोक्य बिगतक्रोधस्तमुवाच हसन्निव

そのときラーマは武器を携えたまま、前に堅く立つヴァルナを見て怒りを鎮め、まるで微笑むかのように彼に語った。

Verse 3

गोकर्णनिलयाः पूर्वमिमेमां मुनिपुङ्गवाः / समायाता महेन्द्राद्रौ निवसंतं सरित्पते

「おお河流の主よ。かつてゴーカルナに住まうこれらの大聖仙たちは、マヘーンドラ山に住する汝のもとへ参じたのだ。」

Verse 4

त्वत्तोये मेदिनीं पूर्वं खनद्भिः सगरात्मजैः / अधो निपातितं क्षेत्रं गोकर्णमृषिसेवितम्

おおヴァルナよ。かつてサガラの子らが大地を掘り進めたとき、あなたの水域において下へと落とされた聖地がある。それは仙人たちに仕えられるゴーカルナのクシェートラである。

Verse 5

उपलब्धुमिमे भूयः क्षेत्रं तद्भववल्लभम् / अधावन्मामुपागम्य मुनयस्तीर्थवासिनः

そのシヴァに愛される聖地を再び得るため、ティールタに住む牟尼たちは走り寄り、私のもとへ来た。

Verse 6

एषामर्थे ततः सो ऽहं महेन्द्रादचलोत्तमात् / भवन्तमागतो द्रष्टुं सहैभिर्मुनिपुङ्गवैः

彼らのために、私は最勝の山マヘーンドラより、これらの優れた牟尼たちと共に、あなたを拝しに来た。

Verse 7

तस्मान्मदर्थे सलिलं समुत्सार्यात्मनो भवान् / दातुमर्हति तत्क्षेत्रमेषां तोये च पूर्ववत्

ゆえに私のため、あなたは自らの水を退けてその聖地を与えるべきである。彼らには水を以前のまま保ってほしい。

Verse 8

जैमिनिरुवाच इति तस्य वचः श्रुत्वा वरुणो यादसां पतिः / निरूप्य मनसा राममिद भूयो ऽब्रवीद्वचः

ジャイミニは言った。彼の言葉を聞くと、水の生きものの主ヴァルナは心にラーマを思い定め、再び次の言葉を述べた。

Verse 9

वरुण उवाच न शक्यमुत्सारयितुं मदंभः केनचिद्भवेत् / तथा हि मे वरो दत्तः पुरानेन विरिञ्चिना

ヴァルナは言った。「私の水を追い払うことは誰にもできない。なぜなら、昔ブラフマー神が私にそのような恩恵を与えたからだ。」

Verse 10

सो ऽहं त्वत्तेजसेदारीं विहाय सहजां धृतिम् / कातरं समुपायातो वशतां तव भार्गव

それゆえ、バールガヴァよ。あなたの威光の前に私は本来の強さを捨て、恐れおののきながらあなたの支配下に入りました。

Verse 11

एषामर्थे विशेषण भवता परिचोदितः / कथं न कुर्यां कर्मेदमहं क्षत्त्रकुलान्तक

彼らのためにあなたから特に促されたのですから、クシャトリヤ一族を滅ぼす方よ、どうして私がこの行いをしないでおられましょうか。

Verse 12

तस्माद्यावत्प्रमाणं मे भवान्संकल्पयिष्यति / तावत्संघारयिष्यामि भूमौ सलिलमात्मनः

それゆえ、あなたが私に定める範囲まで、私は地上において自分の水を押しとどめましょう。

Verse 13

इति तस्य वचः श्रुत्वा तथेत्युक्त्वा स सायकम् / यथागतं प्रचिक्षेप धनुर्निर्भिद्य भार्गवः

彼の言葉を聞き、「しからば」と言って、バールガヴァは弓を引き絞り、矢が来た道筋通りにそれを放った。

Verse 14

ततो निरूप्य सीमानं दर्शयानो महीपते / स्रुवं जग्राह मतिमान्क्षप्तुकामो जलाशये

そのとき、地の王よ、境界を定めて示しつつ、賢きラーマは水辺にて投げ放たんとしてスルヴァ（祭祀の杓）を手に取った。

Verse 15

प्रसन्नचेतसं रामं गतरोषमथात्मनि / अन्तर्हिते सरिन्नाथे रामः सुवमुदङ्मुखः

川々の主（大海）が姿を隠すと、ラーマは内なる憤りを鎮め、澄んだ心で北を向き、スルヴァを携えた。

Verse 16

भ्रामयित्वातिवेगेन चिक्षेप लवणार्णवे / क्षिप्तत्वेन समुद्रे तु दिशमुत्तरपश्चिमाम्

彼はスルヴァを激しく回転させて塩の大海へ投げ入れた。海に落ちるや、それは北西の方角へと飛び去った。

Verse 17

गत्वा स्रुवोपतद्राजन्योजनानां शतद्वयम् / तीर्थं शुर्पारकं नाम सर्वपापविमोचनम्

王よ、スルヴァは二百ヨージャナを飛んで落ちた。そこは「シュールパーラカ」と名づくティールタで、あらゆる罪を解き放つ。

Verse 18

विश्रुतं यत्त्रिलोकेषु तीरे नदनदीपतेः / तीर्थं तदन्तरीकृत्य स्रुवो रामकराच्च्युतः

三界に名高く、川々の主（大海）の岸にあるそのティールタを越えて、ラーマの手から滑り落ちたスルヴァはそこへ落下した。

Verse 19

निपपात महाराज सूचयन्रामविक्रमम् / यत्राभूद्रामसृष्टाया भुवो निष्ठाथ पार्थिव

大王よ、彼はラーマの武威を示しつつその地に倒れた。そこにこそ、ラーマが創り出した大地の境界が定まったのである、地上の王よ。

Verse 20

तीर्थं शूर्पारकं तत्तु श्रीमल्लोकपरिश्रुतम् / उत्सारयित्वा सलिलं समुद्रस्तावदात्मनः

その聖地シュールパーラカは、吉祥に満ち世に名高い。大海さえも自らの水をしばし退け、そこに場を開いた。

Verse 21

अतिष्ठदपसृत्योर्वीं दत्त्वा रामाय पार्थिव / अनतिक्रान्तमर्यादो यथाकालं भृगूद्वहः

地上の王よ、ブリグ族の最勝者は大地を退かせてラーマに授けた。境界を越えることなく、定めの時に従ってそこに留まった。

Verse 22

समयं स्वापयामास तस्यैवानुमते भुवि / विज्ञाय पूर्वसीमान्तां भुवमभ्युत्ससर्ज ह

その者の許しのもと、地上に時の定めが据えられた。かつての東の境を知ると、大地は前方へと解き放たれ、広がった。

Verse 23

व्यस्मयन्त सुराः सर्वे दृष्ट्वा रामस्य विक्रमम् / नगरग्रमसीमानः किञ्चित्किञ्चित्क्वचित्क्वचित्

ラーマの武威を目の当たりにして、すべての神々は驚嘆した。町や村の境界は、あちらこちらで、少しずつ少しずつ押し広げられていった。

Verse 24

सह्ये तु पूर्ववत्तस्मिन्नब्धेरपसृतेंऽभसि / तत्र दैवात्तथा स्थानान्निम्नत्वात्स प्रलक्ष्य तु

サヒヤの地において、昔のごとく大海の水が退いたとき、天意により、また地の低さゆえに、その場所ははっきりと現れた。

Verse 25

ततस्तेषां भृगुश्रेष्ठो मुनीनां भावितात्मनाम् / यथाभिलषितं स्थानं प्रददौ प्रीतिपूर्वकम्

その後、ブリグ族の最勝者は、心を鍛え清めた聖仙たちに、望みのままの住処を喜びをもって授けた。

Verse 26

ततस्ते मुनयः सर्वे हर्षेण महातान्विताः / कृतकृत्या भृशं राममाशिषा समपूजयन्

すると聖仙たちは皆、大いなる歓喜に満たされ、成すべきことを成し遂げたと感じて、祝福の言葉をもってラーマを篤く礼拝した。

Verse 27

अथैतैरभ्यनुज्ञातो ययौ प्राप्तमनोरथः / गते मुनिवरे रामे देशात्तस्मान्निजाश्रमम्

やがて彼らに許しを得て、願いを遂げたラーマは、その地を去り、自らのアーシュラマへと帰って行った。

Verse 28

संभूय मुनयः सर्वे प्रजग्मुस्तीरमंबुधेः / परिचङ्क्रम्य तां भूमिं यत्नेन महातान्विताः

それから聖仙たちは皆集い、大海の岸辺へと赴き、深い歓喜に満たされつつ、努めてその大地を歩き巡った。

Verse 29

ददृशुः सर्वतो राजन्ह्यर्मवान्तः स्थितां महीम् / नित्यत्वा त्सर्वदेवानामधिष्ठानतया तथा

王よ、ダルマに立つ者たちは四方にわたり、大地が揺るがず安住し、あらゆる神々の永遠の依処として据えられているのを見た。

Verse 30

कातमब्धौ निपतितं नष्टतोयं चिरोषितम् / अपि रुद्रप्रभावेम प्रायान्नात्यन्तविप्लवम्

海に落ちて水を失い、久しく乾ききっていたその窪地も、ルドラの威力によってさえ、ほとんど極端な動揺には至らなかった。

Verse 31

तत्तेयनिःसृतं क्षेत्रमभूत्पूर्ववदेव हि / एतद्धि देवसामर्थ्यमचिन्त्यं नृपसत्तम

そこから現れ出ると、その地はまさしく昔のままに戻った。王の中の最勝者よ、これこそ神々の思議を超えた力である。

Verse 32

एवं रामेण जलधेः पुनः सृष्टा वसुंधरा / दक्षिणोत्तरतो राजनयोजनानां चतुःशतम्

かくしてラーマは大海より大地を再び創り出した。王よ、それは南から北へ四百ヨージャナにわたり広がった。

Verse 33

नातिक्रामति सो ऽद्यापि सीमानं पयसां निधिः / कृतं रामेण महता न तु सज्जं महद्धनुः

今なお、水の宝蔵たる大海はその境界を越えない。偉大なるラーマが成し遂げたのであり、しかもその大弓を構えることすらなかった。

Verse 34

एवं प्रभावो रामो ऽसौ सगरश्च महीपतिः / यस्य पुत्रैरयं खण्डो भारतो ऽब्धौ निपतितः

かくして、あのラーマと地の王サガラは大いなる威力を備えていた。その子らによって、このバーラタの一部は大海へと落ちた。

Verse 35

योजनानां सहस्रन्तु वर्द्धितश्च महोदधिः / रामेणाभूत्पुनः सृष्टं योजनानां तु षट्शतम्

大海は千ヨージャナにまで広がったが、のちにラーマが再び造り直し、六百ヨージャナとした。

Verse 36

सगरस्य सुतैर्यस्माद्वर्द्धितो मकरालयः / ततः प्रभृति लोकेषु सागराख्यामवाप्तवान्

サガラの子らによって、マカラの住処たる海は広げられた。ゆえにその時より、諸世界で「サーガラ」と呼ばれるようになった。

Verse 37

एतत्ते ऽभिहितं सम्यङ्महतश्चरितं मया / रामस्य कार्त्तवीर्यस्य सगरस्य महीपतेः

以上、わたしは汝に、カルッタヴィーリヤ・ラーマと地王サガラの偉大なる事績を正しく語り終えた。