Adhyaya 27

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादेर्ऽजुनोपाख्याने षड्विंशतितमो ऽध्यायः // २६// वसिष्ठ उवाच तस्मिन्पुरे सन्तुलितामरेद्रपुरीप्रभावे मुनिवर्यधेनुः / विनिर्ममे तेषु गृहेषु पश्चात्तद्योग्यनारीनरवृन्दजातम्

かくして『聖ブラフマाण्ड・マハープラーナ』、風神ヴァーユの説く中篇、第三の序説部におけるアルジュナ物語、第二十六章である。ヴァシシュタは語った――インドラプリーの威光に比肩するその都において、聖仙の霊牛は後に、それらの邸にふさわしい男女の群れを創り出した。

Verse 2

विचित्रवेषाभरणप्रसूनगन्धांशुकालङ्कृतविग्रहाभिः / सहावभावाभिरुदारचेष्टाश्रीकान्तिसौन्दर्यगुणान्विताभिः

彼女らは、さまざまな装いと宝飾、花の香と麗しき衣により身を飾り、性はやわらかく、所作はおおらかで、吉祥（シュリー）と光輝、美貌と徳を具えていた。

Verse 3

मन्दस्फुरद्दन्तमरीचिजाल विद्योतिताननसरोजजितेन्दुभाभिः / प्रत्यग्रयौवनभरासवल्गुगीर्भिः स प्रेममन्थरकटाक्षनिरीक्षणाभिः

ほほえみのうちに歯の光が網のごとくきらめき、顔の蓮華を照らして月の輝きさえ凌いだ。新たな青春の充ちたる甘き言葉をもち、恋ゆえに緩やかな流し目で見つめた。

Verse 4

प्रीतिप्रसन्नहृदयाभिरतिप्रभाभिः शृङ्गारकल्पतरुपुष्पविभूषिताभिः / देवाङ्गनातुलितसौभगसौकुमार्यरूपाभिलाषमधुराकृतिरञ्जिताभिः

愛により心は晴れ、ひときわ光り、艶なるカルパタルの花で飾られた。天女に比すべき福徳と柔らかな美を備え、その甘美な姿は人の願いを魅了した。

Verse 5

उत्तप्तहेमकलशोपमचारुपीनवक्षोरुहद्वयभरानतमध्यमाभिः / श्रोणीभराक्रमणखेदपरिश्रितास्मृगारक्तपावकरसारुणिताङ्घ्रिभूभिः

灼けた黄金の壺のように豊かで美しい双つの乳房の重みに、腰はしなやかに傾き、臀の重みで歩み疲れて、足裏は火の精髄のように赤く染まっていた。

Verse 6

केयूरहारमणिकङ्कणहेम कण्ठसूत्रामलश्रवणमण्डलमण्डिताभिः / स्रग्दामचुम्बितसकुन्तलकेशपाशकाञ्चीकलापपरिशिञ्जितनूपुराभिः

腕輪（ケーユーラ）、首飾り、宝石の手環、黄金の頸紐、清らかな耳飾りで飾られ、花鬘は髪房に触れて口づけし、腰飾りは鳴り、足鈴（ヌープラ）は甘く響いた。

Verse 7

आमृष्टरोषपरिसांत्वननर्महासकेलीप्रियालपनभर्त्सनरोषणेषु / भावेषु पार्थिवनिजप्रियधैर्यबन्धसर्वापहारचतुरेषु कृतान्तराभिः

怒りを撫でて鎮め、柔らかな戯れや遊び、愛語、叱責、憤りといった諸々の情において彼女らは巧みであった。さらに王の寵愛する者の忍耐の結び目を断ち、すべてを奪い去る術にも長けていた。

Verse 8

तन्त्रीस्वनोपमितमञ्जुलसौम्यगेयगन्धर्वतारमधुरारवभाषिणीभिः / वीणाप्रवीणतरपाणितलाङ्गुलीभिर्गंभीरचक्रचटुवादरतोत्सुकाभिः

弦の響きに似た清らかな歌をやさしく奏で、乾闥婆の調べのように甘い声で語った。ヴィーナーに熟達し、掌と指で深い拍子の輪を巧みに鳴らすことに心を寄せ、熱心であった。

Verse 9

स्त्रीभिर्मदालस तराभिरतिप्रगल्भभावाभिराकुलितकामुकमानसाभिः / कामप्रयोगनिपुणाभिरहीनसंपदौदार्यरूपगुणशीलसमन्विताभिः

彼は、心を酔わせるほど艶やかで、きわめて大胆な気質の女人たちに囲まれていた。彼女らは恋欲の心をかき乱し、愛の技に巧みで、富と寛大さ、容姿、徳、そして貞淑を具えていた。

Verse 10

संख्यातिगाभिरनिशं गृहकृत्यकर्मव्यग्रात्मकाभिरपि तत्परिचारिकाभिः / पुंभिश्च तद्गुणगणोचितरूपशोभैरुद्भासितैर्गृहचरैः परितः परीतम्

彼の周りには、絶えず家事に忙しくしながらも献身して仕える無数の侍女がいた。さらに、彼の徳の数々にふさわしい容姿の輝きを放つ家僕の男たちも、四方を取り巻いていた。

Verse 11

सराजमार्गापणसौधसद्मसोपानदेवालयचत्वरेषु / पौरैरशेषार्थगुणैः समन्तादध्यास्यमानं परिपूर्णकामैः

王の大路、市場、楼閣の館、住まい、階、神殿、広場の至る所で、その都は四方より満ちていた。欲するところを成就した市民たちが、あらゆる富と徳を備えて住み集っていた。

Verse 12

अनेक रत्नोज्ज्वलितैर्विचित्रैः प्रासादसंघैरतुलैरसंख्यैः / रथाश्वमातङ्गखरोष्ट्रगोजायोग्यैरनेकैरपि मन्दिरैश्च

その都は、さまざまな宝石に輝く、奇麗で比類なき無数の宮殿群により飾られていた。さらに、車、馬、象、驢馬、駱駝、牛、山羊にふさわしい多くの舎屋も備わっていた。

Verse 13

नरेद्रसामन्तनिषादिसादिपदातिसेनपतिनायकानाम् / विप्रादिकानां रथिसारथीनां गृहैस्तथा मागधबन्दिनां च

その都には、王たち、諸侯、ニシャーダなどの者、歩兵、将軍、指揮官の邸宅があり、また婆羅門ら、戦車の勇士と御者の家々、さらにマガダの人々や宮廷で讃歌をうたう詠み人の住まいも備わっていた。

Verse 14

विविक्तरथ्यापणचित्रचत्वरैरनेकवस्तुक्रयविक्रयैश्च / महाधनोपस्करसाधुनिर्मितैर्गृहैश्च शुभ्रैर्गणिकाजनानाम्

そこには人影まばらな小路、店々、彩り描かれた広場があり、さまざまな品の売買が行われていた。さらにガニカーたちの白き邸宅が、巨万の富と上等の調度で見事に造られていた。

Verse 15

महार्हरत्नोज्ज्वलतुङ्गगोपुरैः सह श्वगृध्रव्रजनर्तनालयैः / चित्रैर्ध्वचैश्चापि पताकिकाभिः शुभ्रैः पटैर्मण्डपिकाभिरुन्नतैः

そこには、貴き宝石に輝く高大なゴープラがそびえ、犬や禿鷲の群れが集う舞の館もあった。色とりどりの旗幟と小旗、白き布、そして高く設けられたマンダパが、あたりを荘厳に飾っていた。

Verse 16

कह्लारकञ्जकुमुदोत्पलरेणुवासितैश्चकाह्वहंसकुररीबकसारसानाम् / नानारवाढ्यरमणीयतटाकवापीसरोवरैश्चापि जलोपपन्नैः

カフラーラ、カンジャ、クムダ、ウトパラの花粉の香に満ち、チャクラヴァーカと白鳥、クラーリー、鷺、サーラサが群れ集う。さまざまな鳴き声に富み、水に恵まれた美しい池や階段井戸、湖がそこかしこにあった。

Verse 17

चूतप्रियालपनसाम्रमधूकजंबूप्लक्षैर्नवैश्च तरुभिश्च कृतालवालैः / पर्यन्तरोपितमनोरमनागकेतकीपुन्नागचंपकवनैश्च पतत्रिजुष्टैः

若木のチュータ（マンゴー）、プリヤーラ、パナサ（ジャックフルーツ）、アームラ、マドゥーカ、ジャンブー、プラクシャなどが、根元に水受けを設けられて周囲を取り巻いていた。さらに外縁には、ナーガ、ケータキー、プンナーガ、チャンパカの麗しい林が植えられ、鳥たちが憩っていた。

Verse 18

मन्दारकुन्दकरवीरमनोज्ञयूथिकाजात्यादिकैर्विविधपुष्पफलैश्च वृक्षैः / संलक्ष्यमाणपरितोपवनालिभिश्च संशोभितं जगति विस्मयनीयरूपैः

マンダーラ、クンダ、カラヴィーラ、愛らしきユーティカー、ジャーティなど、さまざまな花と実を結ぶ樹々により、また周囲に連なる庭園の列によって、驚嘆すべき姿でこの地は世をいよいよ荘麗に飾っていた。

Verse 19

सर्वर्त्तुकप्रवरसौरभवायुमन्दमन्दप्रचारिभर्त्सितधर्मकालम् / इत्थ सुरासुरमनोरमभोगसंपद्विस्पष्टमानविभवं नगरं नरेद्र

その都では、あらゆる季節の最上の芳香を帯びた風が、そよそよと静かに巡り、まるでダルマの時さえそこで叱責されたかのようであった。おおナレンドラよ、神々とアスラをも魅了する享楽の富によって、その都の威光は明らかに輝いていた。

Verse 20

सौभाग्यभोगममितं मुनिहोमधेनुः सद्यो विधाय विनिवेदयदाशु तस्मै / ज्ञात्वा ततो मुनिवरो द्विजहोमधेन्वा संपादितं नरपते रुचिरातिथेयम्

牟尼のホーマ・デーヌは、量り知れぬ吉祥と享楽をただちに成就し、速やかに彼に捧げた。そこで高徳の牟尼は、ドヴィジャたちのホーマ・デーヌによって王のための麗しい饗応が整えられたと悟った。

Verse 21

आहूय कञ्चन तदन्तिक मात्मशिष्यं प्रास्थापयत्सगुणशालिनमाशु राजन् / गत्वा विशामधिपतेस्तरसा समीपं संप्रश्रयं मुनिसुतस्तमिदं बभाषे

王よ、彼は近くにいた徳を備えた自らの弟子を呼び、ただちに遣わした。牟尼の子は勢いよく都の主のもとへ赴き、恭しく礼を尽くして、つつしんでこう述べた。

Verse 22

आतिथ्यमस्मदुपपादितमाशु राज्ञा संभावनीयमिति नः कुलदेशिकाज्ञा / राजा ततो मुनिवरेण कृताभ्यनुज्ञः संप्राविशत्पुरवरं स्वकृते कृतं तत्

王が私たちのために速やかに整えた饗応は、敬って受けるべきもの――それが我らの家系の師の教えである。こうして高徳の牟尼の許しを得た王は、自らのために設えられた最上の都へと入っていった。

Verse 23

सर्वोपभोग्यनिलयं मुनिहोमधेनुसामर्थ्यसूचकमशोषबलैः समेतः / अन्तः प्रविश्य नगरर्द्धिमशेषलोकसंमोहिनीम् भिसमीक्ष्य स राजवर्यः

その都はあらゆる享受の住処であり、牟尼のホーマ・デーヌの力を示すしるしで、尽きぬ力にも満ちていた。最上の王は中へ入り、万界を惑わす都の繁栄をありありと見定めた。

Verse 24

प्रीतिप्रसन्नवदनः सबलस्तु दानी धीरो ऽपि विस्मयमवाप भृशं तदानीम् / गच्छन्सुरस्त्रीनयना लियूथपानैकपात्रोचितचारुमूर्त्तिः

その時、施しに富み力強い王は、喜びに和らいだ面差しでありながら、なお深い驚嘆に包まれた。歩みゆくその麗しい姿は、天女たちの眼差しがまとわりつくかのようで、まるで蜜酒マドゥを受けるただ一つの杯にふさわしかった。

Verse 25

रेमे स हैहयपतिः पुरराजमार्गे शक्रः कुबेरवसताविव सामरौघः / तं प्रस्थितं राजपथात्समन्तात्पौराङ्गनाश्चन्दनवारिसिक्तैः

ハイハヤ族の王は都の王道で歓楽にひたり、まるでクベーラの宮にてインドラが神々の群れと共にいるかのようであった。彼が王道から旅立つと、四方より都の女たちが白檀の香る水をそそぎかけて見送った。

Verse 26

प्रसूनलाजाप्रकरैरजस्रमवीपृषन्सौधगताः सुत्दृद्यैः / अभ्यागतार्हणसमुत्सुकपौरकान्ता हस्तारविन्दगलितामललाजवर्षैः

楼閣に立つ麗人たちは、花とラージャ（炒り米）を山のように絶えず降らせた。来訪者を礼をもって迎えようとする都の美女たちは、蓮のような手から清らかなラージャを雨のごとくこぼし落とした。

Verse 27

कालेयपङ्कसुरभीकृतनन्दनोत्थशुभ्रप्रसूननिकरैरलिवृन्दगीतैः / तत्रत्यपौरवनिताञ्जनरत्नसारमुक्ताभिरप्यनुपदं प्रविकीर्यमामः

カーレヤ白檀の香泥で薫る、ナンダナ園からの白い花房と、蜂群の歌うような羽音がその場を飾った。さらにその地の都の女たちは、アञ्जన（目の化粧粉）や宝石の粉、真珠をも一歩ごとに散り敷いた。

Verse 28

व्यभ्राजतावनिपतिर्विशदैः समन्ताच्छीतांशुरश्मिनिकरैरिव मन्दराद्रिः / ब्राह्मीं तपःश्रिय मुदारगणमचिन्त्यां लोकेषु दुर्लभतरां स्पृहणीयशोभाम्

王は四方に澄みきった光を放ち、月の光条の群れに照らされるマンダラ山のように輝いた。彼は「ブラーフミー・タパス＝シュリー」—高貴にして思議しがたい苦行の栄光、諸世界においてきわめて稀で、憧れを誘う美—を得ていた。

Verse 29

पश्यन्विशामधिपतिः पुरसंपदं तामुच्चैः शशंस मनसा वचसेव राजन् / मेने च हैहयपतिर्भुवि दुर्लभेयं क्षात्री मनोहरतरा महिता हि संपत्

その都の繁栄を見た民の主たる王は、心と言葉とで高らかに讃えた。ハイハヤの王もまた、かくも尊くいよいよ麗しいクシャトリヤの福徳は、この地上に稀であると思った。

Verse 30

अस्याः शतांशतुलनामपि नोपगन्तुं विप्रशियः प्रभवतीति सुरार्चितायाः / मध्येपुरं पुरजनोपचितां विभूतिमालोकयन्सह पुरोहितमन्त्रिसार्थैः

この神々に礼拝される威光は、その百分の一にさえ婆羅門の栄えは及ばぬと言われる。王は祭司（プurohita）と大臣たちの一行とともに、都の中心に民が積み上げた壮麗を眺め歩いた。

Verse 31

गच्छत्स्वपार्श्वचर दर्शितवर्णसौधो लेभे मुदं पुरजनैः परिपूज्यमानः / राजा ततो मुनिवरोपचितां सपर्यामात्मानुरूपमिह सानुचरो लभस्व

近侍たちに示される色鮮やかな宮殿の間を進み、都人にあまねく礼拝されて、王は歓喜を得た。そこで言われた。「王よ、ここにて聖仙たちが整えた、汝にふさわしい奉仕と供養を、従者とともに受けよ。」

Verse 32

इत्यश्रमेण नृपतिर्विनिवर्त्तयित्वा स्वार्थं प्राल्पितगृहाभिमुखो जगाम / पौरेः समेत्य विविधार्हणपाणिभिश्च मार्गे मुदा विरचिताजलिभिः समन्तात्

かくして庵にて用を果たし、王を帰らせると、彼は家路についた。市民たちも種々の供物を手に携え、道すがら四方から喜びつつ合掌して集い来た。

Verse 33

संभावितोभ्यनुपदं जयशब्दघोषैस्तूर्यारवैश्च बधिरीकृतदिग्विभागैः / कक्षान्तराणि नृपतिः शनकैरतीत्य त्रीणि क्रमेण च ससंभ्रमकञ्चुकीनि

一歩ごとに「ジャヤ（勝利）」の歓声と楽器の轟きが四方を聾せしめるかのようであった。王はゆるやかに諸室の間を過ぎ、順に三つの中庭を越えたが、そこでは門衛のカンチュキーたちが興奮して忙しく立ち働いていた。

Verse 34

दूरप्रसारितपृथग्जनसंकुलानि सद्माविवेश सचिवादरदत्तहृस्तः / तत्र प्रदीपदधिदर्पणगन्धपुष्पदूर्वाक्षतादिभिरलं पुरकामिनीभिः

彼は遠くまで広がり多くの人々で満ちた館々へ、重臣の敬意ある歓待に喜びつつ入った。そこで都の女たちは、灯明・凝乳・鏡・香・花・ドゥールヴァ草・聖米（アクシャタ）などをもって吉祥の迎礼を捧げた。

Verse 35

निर्याय राजभवनान्तरतः सलीलमानन्दितो नरपतिर्बहुमान पूर्वकम् / ताभिः समाभिविनिवेशितमाशु नानारत्नप्रवेकरुचिजालविराजमानम्

王は宮殿の奥から優雅に、遊戯のごとく歩み出で、歓喜しつつ厚い敬意を受けた。彼女らはただちに、さまざまな宝玉の光の網に輝く御座へと王をお座らせた。

Verse 36

सूक्ष्मोत्तरच्छदमुदारयशा मनोज्ञमध्या रुरोह कनकोत्तरविष्टरं तम् / तस्मिन्गृहे नृप तदीयपुरन्ध्रिवर्गः स्वासीनमाशु नृपतिर्विविधार्हणाभिः

繊細な上衣をまとい、広き名声を備え、姿も麗しい王は、黄金に飾られた御座へと上って座した。その館にて王が安坐すると、後宮の女たちはただちに種々の供物とアルギャ（arghya）の礼で敬拝した。

Verse 37

वाद्यादिभिस्तदनुभूषणगन्धपुष्पवस्त्राद्यलङ्कृतिभिरग्र्यमुदं ततान / तस्मिन्नशेषदिवसोचितकर्म सर्वं निर्वर्त्य हैहयपतिः स्वमतानुसारम्

楽器の響きなど、また宝飾・香・花・衣などの荘厳によって、彼は最上の歓喜を広げた。そこでハイハヤ族の主は、自らの定めに従い、日々にふさわしい一切の務めを果たした。

Verse 38

नाना विधालयननर्मविचित्रकेलीसंप्रेक्षितैर्दिनमशेषमलं निनाय / कृत्वा दिनान्तसमयोचितकर्म चैव राजा स्वमन्त्रिसचिवानुगतः समन्तात्

さまざまな館の祝宴、戯れの笑い、趣向に富む遊戯を眺めて、彼は一日を余すところなく楽しんだ。やがて日暮れにふさわしい務めを果たし、王は大臣と侍臣に四方から随従されて出立した。

Verse 39

आसन्नभृत्यकरसंस्थितदीपकौधसंशान्तसंतमसमाशु सदः प्रपेदे / तत्रासने समुपविश्य पुरोधमन्त्रिसामन्तनायकशतैः समुपास्यमानः

近侍の手に掲げられた灯火の群れが闇をたちまち鎮め、彼は速やかに सभा（ सभा ）へ入った。そこで座に着くと、祭官、重臣、諸侯、数多の将たちにより恭しく奉仕され、礼拝された。

Verse 40

अन्वास्त राजसमितौ विविधैर्विनोदैर्हृष्टः सुरेद्र इव देवगणैरुपेतः / ततश्चिरं विविधवाद्यविनोदनृत्तप्रेक्षाप्रवृत्तहसनादिकथाप्रसंगः

王の集会において彼は喜び、さまざまな遊興に身をゆだねた。神々に囲まれた天帝インドラのごとくであった。やがて久しく、多様な楽器の響きと舞の見物、笑い声、そして物語を交えた語らいが続いた。

Verse 41

आसांचकार गणिकाजन्नर्महासक्रीडाविलासपरितोषितचित्तवृत्तिः / इत्थं विशामधिपतिर्भृशमानिशार्द्धं नानाविहारविभवानुभवैरनेकैः

ガニカーたちや人々との戯れの言葉、酒宴、遊戯と享楽によって彼の心は満ち足り、そこで時を過ごした。かくして民の主は、夜半に至るまで、さまざまな遊興と富貴の体験に深く浸った。

Verse 42

स्थित्वानुगान्नरपतीनपि तन्निवासं प्रस्थाप्य वासभवनं स्वयमप्ययासीत् / तद्राजसैन्यमखिलं निजवीर्यशौर्यसंपत्प्रभावमहिमानुगुणं गृहेषु

しばらく留まったのち、従って来た諸王をそれぞれの宿所へ送り、彼自身もまた自らの居館へと帰った。その王の全軍もまた、各々の武勇・財・威勢・栄光にふさわしい家々に宿を取った。

Verse 43

आत्मानुरुपविभवेषु महार्हवस्त्रस्रग्भूषणादिभिरलं मुदितं बभूव / सैन्यानि तानि नृपतेर्विविधान्नपानसद्भक्ष्यभोज्यमधुमांसपयोघृताद्यैः

それぞれの身分にふさわしく、貴き衣、花鬘、装身具などで飾られ、彼らは喜びに満ちた。王の軍勢はまた、さまざまな飲食、上等の饗応、蜜、肉、乳、ギーなどによって満ち足らされた。

Verse 44

तृप्तान्यवात्सुरखिलानि सुखोपभौगैस्तस्यां नरेद्रपुरि देवगणा दिवीव / एवं तदा नरपतेरनुयायिनस्ते नानाविधोचितसुखानुभवप्रतीताः

その王都において神々の群れは、まるで天界にいるかのように、さまざまな安楽の享受によって皆ことごとく満ち足りた。かくしてその時、王に従う者たちも多様にふさわしい歓びを味わい、深く満足した。

Verse 45

अन्योन्यमूचुरिति गेहधनादिभिर्वा किं साध्यते वयमिहैव वसाम सर्वे / राजापि शार्वरविधानमथो विधाय निर्वर्त्य वासभवने शयनीयमग्र्यम् / अध्यास्य रत्ननिकरैरति शैभि भद्रं निद्रामसेवत नरेद्र चिरं प्रतीतः

彼らは互いに言った。「家や財などで何をさらに成し遂げようか。皆ここに住もう。」そこで王は夜のしつらえを整え、宮殿に最上の寝台を設けさせた。宝玉の山によりひときわ輝く吉祥の座に就き、満ち足りて久しく眠りに身を委ねた。