Adhyaya 22

Verse 1

श्रीशुक उवाच हेमन्ते प्रथमे मासि नन्दव्रजकुमारिका: । चेरुर्हविष्यं भुञ्जाना: कात्यायन्यर्चनव्रतम् ॥ १ ॥

シュカデーヴァは語った。王よ、冬の最初の月、ナンダ・ヴラジャの未婚の娘たちは、女神カーティヤーヤニーを礼拝する誓願を守り、ひと月のあいだ香辛料のない素朴なキチュリー（ハヴィシュヤ）だけを食した。

Verse 2

आप्लुत्याम्भसि कालिन्द्या जलान्ते चोदितेऽरुणे । कृत्वा प्रतिकृतिं देवीमानर्चुर्नृप सैकतीम् ॥ २ ॥ गन्धैर्माल्यै: सुरभिभिर्बलिभिर्धूपदीपकै: । उच्चावचैश्चोपहारै: प्रवालफलतण्डुलै: ॥ ३ ॥

王よ、朝日が昇るころ、ゴーピーたちはカーリンドī（ヤムナー）の水で沐浴し、砂の河岸に土で女神の像を作って礼拝した。白檀などの香料、芳しい花輪、供物、香と灯明、そして質素なものから豊かなものまで、果実、檳榔とビンロウ、若葉、米などを捧げた。

Verse 3

आप्लुत्याम्भसि कालिन्द्या जलान्ते चोदितेऽरुणे । कृत्वा प्रतिकृतिं देवीमानर्चुर्नृप सैकतीम् ॥ २ ॥ गन्धैर्माल्यै: सुरभिभिर्बलिभिर्धूपदीपकै: । उच्चावचैश्चोपहारै: प्रवालफलतण्डुलै: ॥ ३ ॥

王よ、日の出の頃、ゴーピーたちはカーリンディー（ヤムナー）の水で沐浴し、川岸の砂地に女神ドゥルガーの土像を作って礼拝した。白檀などの香料、花輪、供物、香と灯明、さらに果物や檳榔・ビンロウ、若葉や米など、質素なものから豊かなものまで捧げた。

Verse 4

कात्यायनि महामाये महायोगिन्यधीश्वरि । नन्दगोपसुतं देवि पतिं मे कुरु ते नम: । इति मन्त्रं जपन्त्यस्ता: पूजां चक्रु: कुमारिका: ॥ ४ ॥

未婚の乙女たちはこの真言を唱えて礼拝した。「おおカーティヤーヤニー、偉大なる幻力よ、偉大なるヨーギニーにして万有の主宰よ。 देवीよ、ナンダ・ゴーパの子をわたしの夫とならしめたまえ。あなたに敬礼いたします。」

Verse 5

एवं मासं व्रतं चेरु: कुमार्य: कृष्णचेतस: । भद्रकालीं समानर्चुर्भूयान्नन्दसुत: पति: ॥ ५ ॥

このように乙女たちは心をクリシュナに結び、一か月のあいだ誓願を守って、バドラカーリー女神を正しく礼拝した。胸に抱く願いはただ一つ、「ナンダの子がわたしの夫となりますように」。

Verse 6

ऊषस्युत्थाय गोत्रै: स्वैरन्योन्याबद्धबाहव: । कृष्णमुच्चैर्जगुर्यान्त्य: कालिन्द्यां स्‍नातुमन्वहम् ॥ ६ ॥

彼女たちは毎日夜明けに起き、互いを名で呼び合い、手を取り合って歩き、カーリンディーへ沐浴に向かいながら、声高くクリシュナの栄光を歌った。

Verse 7

नद्या: कदाचिदागत्य तीरे निक्षिप्य पूर्ववत् । वासांसि कृष्णं गायन्त्यो विजह्रु: सलिले मुदा ॥ ७ ॥

ある日、彼女たちは川辺に来て、いつものように衣を岸に置き、クリシュナの栄光を歌いながら、喜びに満ちて水中で戯れた。

Verse 8

भगवांस्तदभिप्रेत्य कृष्णो योगेश्वरेश्वर: । वयस्यैरावृतस्तत्र गतस्तत्कर्मसिद्धये ॥ ८ ॥

至上主バガヴァーンにして諸ヨーガ自在者の主、シュリー・クリシュナはゴーピーたちの行いを悟り、若き友らに囲まれてそこへ赴き、彼女たちの誓願の努力に成就を授けようとされた。

Verse 9

तासां वासांस्युपादाय नीपमारुह्य सत्वर: । हसद्भ‍ि: प्रहसन् बालै: परिहासमुवाच ह ॥ ९ ॥

彼は娘たちの衣を取り上げ、素早くカダンバの木の頂へ登った。自ら高らかに笑い、仲間の少年たちも笑う中、ゴーピーたちに戯れの言葉をかけた。

Verse 10

अत्रागत्याबला: कामं स्वं स्वं वास: प्रगृह्यताम् । सत्यं ब्रुवाणि नो नर्म यद् यूयं व्रतकर्शिता: ॥ १० ॥

愛らしい娘たちよ、ここへ来て、望むままにそれぞれ自分の衣を取り戻しなさい。私は真実を語る、戯れではない。あなたがたは誓願の苦行で疲れているのだから。

Verse 11

न मयोदितपूर्वं वा अनृतं तदिमे विदु: । एकैकश: प्रतीच्छध्वं सहैवेति सुमध्यमा: ॥ ११ ॥

私はこれまで一度も偽りを語ったことがない。これらの少年たちも知っている。ゆえに、細腰の娘たちよ、一人ずつでも皆一緒でも前へ来て、自分の衣を受け取りなさい。

Verse 12

तस्य तत् क्ष्वेलितं द‍ृष्ट्वा गोप्य: प्रेमपरिप्लुता: । व्रीडिता: प्रेक्ष्य चान्योन्यं जातहासा न निर्ययु: ॥ १२ ॥

クリシュナのその戯れを見て、ゴーピーたちは彼への愛に満ちあふれた。恥じらいながらも互いに見交わして笑いが起こり、冗談を言い合ったが、それでも水からは出てこなかった。

Verse 13

एवं ब्रुवति गोविन्दे नर्मणाक्षिप्तचेतस: । आकण्ठमग्ना: शीतोदे वेपमानास्तमब्रुवन् ॥ १३ ॥

シュリー・ゴーヴィンダがこのようにゴーピーたちに話しかけると、彼の冗談めいた言葉は彼女たちの心を完全に魅了しました。冷たい水に首まで浸かり、彼女たちは震え始め、彼に次のように言いました。

Verse 14

मानयं भो: कृथास्त्वां तु नन्दगोपसुतं प्रियम् । जानीमोऽङ्ग व्रजश्लाघ्यं देहि वासांसि वेपिता: ॥ १४ ॥

ゴーピーたちは言いました。「愛するクリシュナよ、不公平なことはしないでください！あなたがナンダの立派な息子であり、ヴラジャの皆から尊敬されていることを私たちは知っています。あなたは私たちにとっても非常に愛しい存在です。どうか私たちの服を返してください。私たちは冷たい水の中で震えています。」

Verse 15

श्यामसुन्दर ते दास्य: करवाम तवोदितम् । देहि वासांसि धर्मज्ञ नो चेद् राज्ञे ब्रुवाम हे ॥ १५ ॥

ああ、シャ－マスンダラよ、私たちはあなたの召使いであり、あなたの言うことは何でもしなければなりません。しかし、私たちの服を返してください。あなたは宗教的原則を知っています。もし服を返してくれないなら、王様に言いつけなければなりません。お願いします！

Verse 16

श्रीभगवानुवाच भवत्यो यदि मे दास्यो मयोक्तं वा करिष्यथ । अत्रागत्य स्ववासांसि प्रतीच्छत शुचिस्मिता: । नो चेन्नाहं प्रदास्ये किं क्रुद्धो राजा करिष्यति ॥ १६ ॥

至高主は言われました。「もしあなたたちが本当に私の召使いであり、私の言うことを本当に行うつもりなら、無邪気な笑顔でここに来て、それぞれ自分の服を選びなさい。もし私の言うことを聞かないなら、服は返さない。たとえ王が怒ったとしても、彼に何ができるというのか？」

Verse 17

ततो जलाशयात् सर्वा दारिका: शीतवेपिता: । पाणिभ्यां योनिमाच्छाद्य प्रोत्तेरु: शीतकर्शिता: ॥ १७ ॥

そして、痛いほどの寒さに震えながら、少女たちは皆水から上がり、手で恥部を隠しました。

Verse 18

भगवानाहता वीक्ष्य शुद्धभावप्रसादित: । स्कन्धे निधाय वासांसि प्रीत: प्रोवाच सस्मितम् ॥ १८ ॥

至上主は、ゴーピーたちが羞恥に打たれているのを見て、その清らかな愛のバクティに満足された。衣を肩に掛け、微笑みつつ慈愛をもって語られた。

Verse 19

यूयं विवस्त्रा यदपो धृतव्रता व्यगाहतैतत्तदु देवहेलनम् । बद्ध्वाञ्जलिं मूध्‍‍‍‍‍‍‍‍‌‌र्न्यपनुत्तयेऽहस: कृत्वा नमोऽधोवसनं प्रगृह्यताम् ॥ १९ ॥

汝らは誓願を守りつつ裸で水に入った。これは諸天への冒涜である。罪を除くため、合掌を頭上に掲げて礼拝し、その後に下衣を受け取りなさい。

Verse 20

इत्यच्युतेनाभिहितं व्रजाबला मत्वा विवस्त्राप्लवनं व्रतच्युतिम् । तत्पूर्तिकामास्तदशेषकर्मणां साक्षात्कृतं नेमुरवद्यमृग् यत: ॥ २० ॥

アチュタの言葉を聞いたヴラジャの乙女たちは、裸で川に入ったことが誓願からの逸脱であると受け止めた。なお誓願成就を願い、あらゆる功徳の究極の果である主クリシュナに、罪を清めるため礼拝した。

Verse 21

तास्तथावनता द‍ृष्ट्वा भगवान् देवकीसुत: । वासांसि ताभ्य: प्रायच्छत्करुणस्तेन तोषित: ॥ २१ ॥

そのように伏している彼女たちを見て、デーヴァキーの御子である至上主は慈悲に満ち、満足して衣を返された。

Verse 22

द‍ृढं प्रलब्धास्त्रपया च हापिता: प्रस्तोभिता: क्रीडनवच्च कारिता: । वस्त्राणि चैवापहृतान्यथाप्यमुं ता नाभ्यसूयन् प्रियसङ्गनिर्वृता: ॥ २२ ॥

ゴーピーたちは徹底してからかわれ、羞恥を奪われ、嘲られ、玩具の人形のように扱われ、衣まで奪われたが、シュリー・クリシュナに対して少しも敵意を抱かなかった。むしろ愛しい御方と交わる機会を得て、ただ歓喜していた。

Verse 23

परिधाय स्ववासांसि प्रेष्ठसङ्गमसज्जिता: । गृहीतचित्ता नो चेलुस्तस्मिन्लज्जायितेक्षणा: ॥ २३ ॥

自分の衣を身にまとっても、最愛のシュリー・クリシュナとの交わりに心酔するゴーピーたちは、彼に心を奪われて動けず、ただ恥じらいの眼差しで彼を見つめていた。

Verse 24

तासां विज्ञाय भगवान् स्वपादस्पर्शकाम्यया । धृतव्रतानां सङ्कल्पमाह दामोदरोऽबला: ॥ २४ ॥

彼女たちの厳しい誓願を貫く決意と、御自身の蓮華の御足に触れたいという願いを悟って、主ダーモダラ—シュリー・クリシュナ—は彼女たちに次のように語った。

Verse 25

सङ्कल्पो विदित: साध्व्यो भवतीनां मदर्चनम् । मयानुमोदित: सोऽसौ सत्यो भवितुमर्हति ॥ २५ ॥

[シュリー・クリシュナは言った:] 清らかな乙女たちよ、この苦行の真の意図が、わたしを礼拝することにあると知っている。わたしはそれを嘉し、必ずやその願いは成就すべきである。

Verse 26

न मय्यावेशितधियां काम: कामाय कल्पते । भर्जिता क्‍वथिता धाना: प्रायो बीजाय नेशते ॥ २६ ॥

わたしに心を没入させた者たちの欲は、感官の享楽を求める欲へとはならない。日で炒られ、さらに煮られた大麦の粒が、もはや種として芽吹かぬように。

Verse 27

याताबला व्रजं सिद्धा मयेमा रंस्यथा क्षपा: । यदुद्दिश्य व्रतमिदं चेरुरार्यार्चनं सती: ॥ २७ ॥

さあ、乙女たちよ、ヴラジャへ帰りなさい。あなたがたの願いは成就した。わたしと共に、これから来る夜々を歓び楽しむであろう—清らかな心の者たちよ、まさにこのためにあなたがたはこの誓願を守り、女神アーリヤー・カーティヤーヤニーを礼拝したのだ。

Verse 28

श्रीशुक उवाच इत्यादिष्टा भगवता लब्धकामा: कुमारिका: । ध्यायन्त्यस्तत्पदाम्भोजं कृच्छ्रान्निर्विविशुर्व्रजम् ॥ २८ ॥

シュカデーヴァ・ゴースヴァーミーは言った。かくしてバガヴァーンに教え諭され、願いの成就した乙女たちは、御足の蓮華を念じつつ、ようやくの思いでヴラジャの里へ戻っていった。

Verse 29

अथ गोपै: परिवृतो भगवान् देवकीसुत: । वृन्दावनाद्गतो दूरं चारयन् गा: सहाग्रज: ॥ २९ ॥

しばらくして、デーヴァキーの御子である主クリシュナは、牧童の友らに囲まれ、兄バララーマとともに、牛を放ちながらヴリンダーヴァナから遠くへ出かけた。

Verse 30

निदघार्कातपे तिग्मे छायाभि: स्वाभिरात्मन: । आतपत्रायितान् वीक्ष्य द्रुमानाह व्रजौकस: ॥ ३० ॥

夏の太陽の熱が激しくなると、主クリシュナは、木々が自らの木陰でまるで傘のように御身を覆っているのをご覧になり、ヴラジャの友らにこう語られた。

Verse 31

हे स्तोककृष्ण हे अंशो श्रीदामन् सुबलार्जुन । विशाल वृषभौजस्विन् देवप्रस्थ वरूथप ॥ ३१ ॥ पश्यतैतान् महाभागान् परार्थैकान्तजीवितान् । वातवर्षातपहिमान् सहन्तो वारयन्ति न: ॥ ३२ ॥

バガヴァーンは言われた。「おおストーカ・クリシュナよ、アムシュよ、シュリーダーマ、スバラ、アルジュナよ。ヴィシャーラ、ヴリシャバ、オージャスヴィー、デーヴァプラスタ、ヴァルータパよ。見よ、この大いなる福徳をもつ木々を。彼らの命はひたすら他者の益のために捧げられている。風雨、炎熱、寒雪に耐えながらも、なお我らをそれらから守ってくれるのだ。」

Verse 32

हे स्तोककृष्ण हे अंशो श्रीदामन् सुबलार्जुन । विशाल वृषभौजस्विन् देवप्रस्थ वरूथप ॥ ३१ ॥ पश्यतैतान् महाभागान् परार्थैकान्तजीवितान् । वातवर्षातपहिमान् सहन्तो वारयन्ति न: ॥ ३२ ॥

バガヴァーンは言われた。「おおストーカ・クリシュナよ、アムシュよ、シュリーダーマ、スバラ、アルジュナよ。ヴィシャーラ、ヴリシャバ、オージャスヴィー、デーヴァプラスタ、ヴァルータパよ。見よ、この大いなる福徳をもつ木々を。彼らの命はひたすら他者の益のために捧げられている。風雨、炎熱、寒雪に耐えながらも、なお我らをそれらから守ってくれるのだ。」

Verse 33

अहो एषां वरं जन्म सर्वप्राण्युपजीवनम् । सुजनस्येव येषां वै विमुखा यान्ति नार्थिन: ॥ ३३ ॥

ああ、これらの樹々の生はなんと尊いことか。あらゆる生きものの糧となる。大聖者のごとく、樹に求める者は決して失望して去らない。

Verse 34

पत्रपुष्पफलच्छायामूलवल्कलदारुभि: । गन्धनिर्यासभस्मास्थितोक्मै: कामान्वितन्वते ॥ ३४ ॥

これらの樹々は、葉・花・実、木陰、根、樹皮、木材によって、また香り、樹液、灰、髄、若芽によっても、人の望みを満たしてくれる。

Verse 35

एतावज्जन्मसाफल्यं देहिनामिह देहिषु । प्राणैरर्थैर्धिया वाचा श्रेयआचरणं सदा ॥ ३५ ॥

身を持つ者の生の成就とはこれである。命と財と知恵とことばをもって、常に他者のために善を行うこと。

Verse 36

इति प्रवालस्तबकफलपुष्पदलोत्करै: । तरूणां नम्रशाखानां मध्यतो यमुनां गत: ॥ ३६ ॥

かくして、若枝・果実・花・葉の豊かさにより枝を低く垂れた樹々の間を進み、主シュリー・クリシュナはヤムナー河へと至った。

Verse 37

तत्र गा: पाययित्वाप: सुमृष्टा: शीतला: शिवा: । ततो नृप स्वयं गोपा: कामं स्वादु पपुर्जलम् ॥ ३७ ॥

そこで牧童たちは、澄みきって冷たく吉祥なヤムナーの水を牛たちに飲ませた。王よ、その後彼ら自身も満ち足りるまで甘い水を飲んだ。

Verse 38

तस्या उपवने कामं चारयन्त: पशून् नृप । कृष्णरामावुपागम्य क्षुधार्ता इदमब्रुवन् ॥ ३८ ॥

王よ、ヤムナー河畔の小さな森で牧童たちはのんびりと家畜を放牧していた。だが飢えに苦しみ、彼らはシュリー・クリシュナとバララーマに近づいて次のように言った。