Adhyaya 31

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये मण्डलादिवर्णनं नाम त्रिंशो ऽध्यायः अथ एकत्रिंशो ऽध्यायः मार्जनविधानं अग्निर् उवाच रक्षां स्वस्य परेषाञ्च वक्ष्ये तां मार्जनाह्वयां यया विमुच्यते दुःखैः सुखञ्च प्राप्नुयान्नरः

かくして『アグニ・プラーナ』—原初のマハープラーナ—において、「マンダラおよび関連する（儀礼図）の叙述」と名づける第30章は終わる。ここに第31章「マールジャナ（浄めの灑水）の規定」が始まる。アグニは言った。「自他を護る守護法、すなわち『マールジャナ』を説こう。これにより人は苦しみから解き放たれ、安楽を得る。」

Verse 2

ॐ नमः परमार्थाय पुरुषाय महात्मने अरूपबहुरूपाय व्यापिने परमात्मने

オーム—至上の真理（パラマールタ）に敬礼し、至上のプルシャに敬礼し、大いなる魂に敬礼する。無相にして多相を現じ、遍満する至上我（パラマートマン）に敬礼する。

Verse 3

निष्कल्मषाय शुद्धाय ध्यानयोगरताय च नमस्कृत्य प्रवक्ष्यामि यत् तत्सिध्यतु मे वचः

垢なき者、清浄なる者、禅定のヨーガに専心する者に礼拝して、今ここに説き明かす。願わくはその教えにより、我が言葉が成就せんことを。

Verse 4

वराहाय नृसिंहाय वामनाय महामुने नमस्कृत्य प्रवक्ष्यामि यत्तत्सिध्यतु मे वचः

ヴァラーハ、ナラシンハ、ヴァーマナに礼拝して、ああ大牟尼よ、今ここに説き明かす。願わくはそれにより、我が言葉が成就せんことを。

Verse 5

मन्त्रजं फलमश्नुते इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः सुखं ब्रह्माप्नुयान्नरः इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः त्रिविक्रमाय रामाय वैकुण्ठाय नराय च नमस्कृत्य प्रवक्ष्यामि यत्तत् सिध्यतु मे वचः

「彼はマントラより生じた果報を味わう」—これは校合で標記された写本に基づくKha本の読みによる。「人は安楽とブラフマン（梵）に到達し得る」—これもKha本の読みによる。トリヴィクラマ、ラーマ、ヴァイクンタ、そしてナラに礼拝して、いま説き明かそう—その教えが成就し、我が言葉が全うされますように。

Verse 6

वराह नरसिंहेश वामनेश त्रिविक्रम हरग्रीवेश सर्वेश हृषीकेश हराशुभम्

ヴァラーハとナラシンハの御姿の主よ、ヴァーマナ主よ、トリヴィクラマよ、ハヤグリーヴァ主よ、万有の主よ、フリシーケーシャよ——不吉を滅し去りたまえ。

Verse 7

अपराजितचक्राद्यैश् चतुर्भिः परमायुधैः अखण्डितानुभावैस्त्वं सर्वदुष्टहरो भव

無敵の円盤（チャクラ）に始まる四つの至上の武器、しかもその威力が損なわれぬものによって、あらゆる悪と邪なる力を除き去る者となりたまえ。

Verse 8

हरामुकस्य दुरितं सर्वञ्च कुशलं कुरु मृत्युबन्धार्तभयदं दुरितस्य च यत् फलम्

ハラームカの罪過を除き、あらゆる安寧を成就させたまえ。また、死・束縛・苦悩によって恐れを与えるもの、ならびに罪より生ずるいかなる果報をも取り除きたまえ。

Verse 9

पराभिध्यानसहितैः प्रयुक्तञ्चाभिचारकम् गदस्पर्शमहारोगप्रयोगं जरया जर

敵意ある観想を強く集中して併用するなら、アビチャーラ（abhichāra、害をなす作法）を施し得る。すなわち、触れによる麻痺・苦患、重病の投射、さらには衰耗する老いの付与—「老いるべき者を老いさせる」のである。

Verse 10

ॐ नमो वासुदेवाय नमः कृष्णाय खड्गिने नमः पुष्करनेत्राय केशवायादिचक्रिणे

オーム—ヴァースデーヴァに帰敬し奉る。剣を執るクリシュナに帰敬し奉る。蓮華の眼をもつ御方に帰敬し奉る。原初より円盤（チャクラ）を執るケーシャヴァに帰敬し奉る。

Verse 11

नमः कमलकिञ्जल्कपीतनिर्मलवाससे महाहररिपुस्कन्धसृष्टचक्राय चक्रिणे

蓮華の花粉の糸のごとく黄にして清浄なる衣をまとい、ハラ（シヴァ）の大敵の肩陣／軍勢に向けてスダルシャナの円盤を顕し回転させた、円盤を執る主に帰敬し奉る。

Verse 12

द्ंष्ट्रोद्धृतक्षितिभृते त्रयीमूर्तिमते नमः महायज्ञवराहाय शेषभोगाङ्कशायिने

牙にて大地を持ち上げ支える御方、三ヴェーダを体現する御姿に帰敬し奉る。大祭祀たるヴァラーハ、シェーシャの多頭のとぐろの懐に横たわる御方に帰敬し奉る。

Verse 13

तप्तहाटककेशाग्रज्वलत्पावकलोचन वज्राधिकनखस्पर्शं दिव्यसिंह नमोस्तु ते

熱せられた黄金のごとく毛先が燃え輝き、眼は烈火のごとく、爪の触れは金剛（ヴァジュラ）よりも堅き、天なる獅子よ、汝に帰敬し奉る。

Verse 14

काश्यपायातिह्रस्वाय ऋग्यजुःसामभूषित तुभ्यं वामनरूपायाक्रमते गां नमो नमः

幾たびも帰敬し奉る。カश्यパの子にして、きわめて小さき（矮小の）御方、リグ・ヤジュル・サーマの三ヴェーダにより荘厳され、ヴァーマナの姿にて大地を歩み尽くす御方よ。

Verse 15

वराहाशेषदुष्टानि सर्वपापफलानि वै मर्द मर्द महादंष्ट्र मर्द मर्द च तत्फलम्

おお、猪の化身ヴァラーハよ、打ち砕け—打ち砕け、残れる一切の悪を。まことに、あらゆる罪の果報をも打ち砕け。おお、大牙の御方よ、打ち砕け—打ち砕け、さらにその余波の果をも打ち砕け。

Verse 16

अखण्डितात्मभावैस्त्वमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः दंष्ट्रोद्धृतभूमिभर्त्रे इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः सृजते गामिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः नरसिंह करालाख्य दन्तप्रान्तानलोज्ज्वल भञ्ज भञ्ज निनादेन दुष्टान्यस्यार्तिनाशन

「（一部写本には異読が記される。『汝は断たれぬ本性を有す』、『牙にて大地を掲げし大地の担い手へ』、『（彼は）大地を創る』等。）おお、ナラシンハ、恐るべき名を持つ御方よ、歯の先端は火のごとく輝く—砕け、砕け（悪を）！ 雷鳴のごとき咆哮により悪しき者どもを滅し給え。汝はこの帰依者の苦悩を除く者なり。」

Verse 17

ऋग्यजुःसामगर्भाभिर्वाग्भिर्वामनरूपधृक् प्रशमं सर्वदुःखानि नयत्त्वस्य जनार्दनः

ヴァーマナの姿を帯びるジャナールダナが、リグ・ヤジュル・サーマの三ヴェーダを宿す言葉によって、彼のあらゆる苦しみを鎮め、安らぎへ導かんことを。

Verse 18

ऐकाहिकं द्व्याहिकञ्च तथा त्रिदिवसं ज्वरम् चातुर्थकन्तथात्युग्रन्तथैव सततज्वरम्

熱病はまた、一日熱・二日熱・三日熱・四日目に起こる四日熱（クァルタン）・きわめて激烈なる熱・および絶え間なき持続熱に分類される。

Verse 19

दोषोत्थं सन्निपातोत्थं तथैवागन्तुकं ज्वरम् शमं नयाशु गोविन्द च्छिन्धि च्छिन्ध्यस्य वेदनाम्

おおゴーヴィンダよ、ドーシャより起こる熱、三ドーシャの同時増悪（サンニパータ）より起こる熱、あるいは外因より来る熱であれ、速やかに鎮め給え。さらに、この苦痛を断て—断て。

Verse 20

नेत्रदुःखं शिरोदुःखं दुःखञ्चोदरसम्भवम् अन्तःश्वासमतिश्वासं परितापं सवेपथुम्

眼の痛み、頭の痛み、そして腹部に生ずる痛み；吸気の困難、過度の呼吸、熱病のごとき灼熱と戦慄——これらが説かれた症状である。

Verse 21

गुदघ्राणाङ्घ्रिरोगांश् च कुष्ठरोगांस् तथा क्षयं कामलादींस् तथा रोगान् प्रमेहांश्चातिदारुणान्

また（これが対治するのは）肛門・鼻・足の諸病、ならびに皮膚病（kuṣṭha）、消耗症（kṣaya）、黄疸およびその類（kāmala-ādīni）、さらに甚だ苛烈な尿・代謝の病（prameha）である。

Verse 22

भगन्दरातिसारांश् च मुखरोगांश् च वल्गुलीम् अश्मरीं मूत्रकृच्छ्रांश् च रोगानन्यांश् च दारुणान्

また（これが癒やすのは）痔瘻（bhagandara）、下痢の諸患、口の病、ヴァルグリー（valgulī）、尿路結石（aśmarī）、排尿困難・排尿痛（mūtrakṛcchra）、および他の重き病である。

Verse 23

ये वातप्रभवा रोगा ये च पित्तसमुद्भवाः कफोद्भवाश् च ये केचित् ये चान्ये सान्निपातिकाः

vāta に由来する病、pitta から生ずる病、そして kapha より起こるいかなる病も；さらに三ドーシャの同時攪乱による sānnipātika の諸疾をも含む。

Verse 24

आगन्तुकाश् च ये रोगा लूता विस्फोटकादयः ते सर्वे प्रशमं यान्तु वासुदेवापमार्जिताः

外因より起こる一切の病——lūtā（皮膚の発疹・毒性の患い）や visphoṭaka（痘のごとき水疱性発疹）など——がことごとく鎮まり、ヴァースデーヴァ（Vāsudeva）により拭い去られて悉く退散せんことを。

Verse 25

विलयं यान्तु ते सर्वे विष्णोरुच्चारणेन च क्षयं गछ्हन्तु चाशेषास्ते चक्राभिहता हरेः

ヴィシュヌの御名を唱えるその発声によって、敵対する一切の力が溶け去らんことを。さらに、ハリの円盤（スダルシャナ）に打たれて、余すところなく滅び尽くさんことを。

Verse 26

छिन्द छिन्दास्य वेदनामिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः अनिश्वासमतिश्वासमिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः तथैव च इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः ये रोगाः पित्तसम्भवा इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः वासुदेवपराजिता इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः अच्युतानन्तगोविन्दनामोच्चारणभीषिताः नश्यन्ति सकला रोगाः सत्यं सत्यं वदाम्यहम्

「断て、断て、この痛みを！」—と、印のある写本にはある。「（息切れと）浅い呼吸および過度の呼吸」—と、印のある写本にはある。「そして同様に」—と、印のある写本にはある。「ピッタ（pitta）より生ずる諸病」—と、印のある写本にはある。「ヴァースデーヴァにより征服された」—と、印のある写本にはある。アチュタ、アナンタ、ゴーヴィンダの御名を唱えられて恐れおののき、あらゆる病は滅する。これは真実—真実であると、我は宣言する。

Verse 27

स्थावरं जङ्गमं वापि कृत्रिमं चापि यद्विषम् दन्तोद्भवं नखभवमाकाशप्रभवं विषम्

毒には次の類がある。静なるもの（不動の源）より起こる毒、動く生類より起こる毒、また人為に調製された毒。さらに、歯より生ずる毒、爪（鉤爪）より生ずる毒、そして「天より生まれた」と称される毒（空中・大気由来）である。

Verse 28

लूतादिप्रभवं यच्च विषमन्यत्तु दुःखदं शमं नयतु तत् सर्वं कीर्तितोस्य जनार्दनः

蜘蛛などより生ずるあらゆる毒、また苦をもたらす他の有害な毒もことごとく鎮まりに至らんことを。彼がジャナールダナ（ヴィシュヌ）を讃え、呼び起こしたがゆえである。

Verse 29

ग्रहान् प्रेतग्रहांश्चापि तथा वै डाकिनीग्रहान् वेतालांश् च पिशाचांश् च गन्धर्वान् यक्षराक्षसान्

（この作法／誦持は）グラハ（人を掴む災厄）をはじめ、プレータ・グラハ（死者霊の憑依）およびダーキニー・グラハを退け、さらにヴェーターラ、ピシャーチャ、ガンダルヴァ、ヤクシャ、ラークシャサをも退散させる。

Verse 30

शकुनीपूतनाद्यांश् च तथा वैनायकान् ग्रहान् मुखमण्डीं तथा क्रूरां रेवतीं वृद्धरेवतीम्

また（鎮め、あるいは退けるべきは）シャクニー（Śakunī）、プータナー（Pūtanā）などであり、同様にヴィナーヤカ型のグラハ（憑き障り）も、さらにムカマṇḍī、猛きクルーラー（Krūrā）、レーヴァティー（Revatī）および वृद्धレーヴァティー（Vṛddha‑Revatī）である。

Verse 31

वृद्धकाख्यान् ग्रहांश्चोग्रांस् तथा मातृग्रहानपि बालस्य विष्णोश् चरितं हन्तु बालग्रहानिमान्

幼子の守護者としてのヴィシュヌ（Viṣṇu）の聖なる事績（チャリタ）が、これら幼児を奪う霊を滅ぼしますように――ヴリッダカー（Vṛddhakā）と呼ばれるグラハ、猛悪なるグラハ、そしてマートリ・グラハ（Mātṛ‑graha）をも。

Verse 32

वृद्धाश् च ये ग्रहाः केचिद्ये च बालग्रहाः क्वचित् नरसिंहस्य ते दृष्ट्या दग्धा ये चापि यौवने

また、いかなるグラハであれ――あるものは「古くからの」もの、あるものは時に幼子を奪うもの――それらはナラシンハ（Narasiṃha）のただ一瞥（dṛṣṭi）によって焼き尽くされる。さらに、青春期に悩ますグラハもまた同様に焼かれる。

Verse 33

सदा करालवदनो नरसिंहो महाबलः ग्रहानशेषान्निःशेषान् करोतु जगतो हितः

常に凄烈なる面貌をもち、大いなる力を具えるナラシンハよ、世の利益のために、あらゆるグラハを一つ残らず鎮め、無害ならしめたまえ。

Verse 34

नरसिंह महासिंह ज्वालामालोज्ज्वलानन ग्रहानशेषान् सर्वेश खाद खादाग्निलोचन

おおナラシンハ、偉大なる獅子よ――炎の花鬘により面は赫々と輝く。万有の主よ、火眼の御者よ――喰らえ、喰らい尽くせ、余すところなく一切のグラハ（憑き障り）を。

Verse 35

ये रोगा ये महोत्पाता यद्विषं ये महाग्रहाः यानि च क्रूरभृतानि ग्रहपीडाश् च दारुणाः

いかなる病も、いかなる大災厄と凶兆も、いかなる毒も、いかなる強大なるグラハ（憑依霊）も、いかなる猛悪なる邪なる存在も—さらにグラハの悩ましによる恐るべき苦患も—ことごとく退けられよ。

Verse 36

शस्त्रक्षतेषु ये दोषा ज्वालागर्दभकादयः तानि सर्वाणि सर्वात्मा परमात्मा जनार्दनः

武器による創傷に生ずるいかなる病的な障り—いわゆる「ジュヴァーラー」「ガルダバカ」等—も、万有の自己にして至上我なるジャナールダナが、ことごとく除き去る。

Verse 37

तथा वेतालिकान् ग्रहानिति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः गन्धर्वान् राक्ससानपि इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः शटा इति ख, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः किञ्चिद्रूपं समास्याय वासुदेवास्य नाशय

また同様に、ヴェターリカとグラハを滅せよ—と、印のある一写本は読む。さらに、ガンダルヴァとラクシャサをも滅せよ—と、別の印付き写本は読む。さらに、「シャター」を滅せよ—と、印付き二写本は読む。いかなる形を取ろうとも、ああヴァースデーヴァよ、これらを滅ぼしたまえ。

Verse 38

क्षिप्त्वा सुदर्शनञ् चक्रं ज्वालामालातिभीषणम् सर्वदुष्टोपशमनं कुरु देववराच्युत

炎の花環をまとい恐るべきスダルシャナの輪（チャクラ）を投げ放ち、ああアチュタよ、神々の中の最勝者よ、あらゆる悪と邪なる力を鎮め（制圧し）たまえ。

Verse 39

सुदर्शन महाज्वाल च्छिन्धि च्छिन्धि महारव सर्वदुष्टानि रक्षांसि क्षयं यान्तु विभीषण

おおスダルシャナ、大いなる炎に燃えさかる者よ—断て、断て！　おお大轟の者よ、あらゆる邪悪なるラクシャサは滅びに至れ、恐怖を与える者よ。

Verse 40

प्राच्यां प्रतीच्यां च दिशि दक्षिणोत्तरतस् तथा रक्षाङ्करोतु सर्वात्मा नरसिंहः सुगर्जितः

吉祥にして力強き咆哮をもつ、万有の内なる自己たるナラシンハよ、東と西の方角に、また同様に南と北からの守護を確立したまえ。

Verse 41

दिवि भुव्यन्तरीक्षे च पृष्ठतः पार्श्वतोग्रतः रक्षाङ्करोतु भगवान् बहुरूपी जनार्दनः

多くの姿を現す福徳の主ジャナールダナよ、天においても地においても中空（大気圏）においても、後ろより、左右より、前より、我に守護を確立したまえ。

Verse 42

यथा विष्णुर्जगत्सर्वं सदेवासुरमानुषं तेन सत्येन दुष्टानि शममस्य व्रजन्तु वै

ヴィシュヌが神々・アスラ・人間を含む一切の宇宙に遍満するがごとく、その真実の力によって、悪しき勢力はまことにこの者／この場に対して鎮まりたまえ。

Verse 43

यथा विष्णौ स्मृते सद्यः सङ्क्षयं यान्ति पातकाः सत्येन तेन सकलं दुष्टमस्य प्रशाम्यतु

ヴィシュヌを憶念すれば罪がただちに滅するがごとく、その真実の力によって、この者を悩ます一切の悪がことごとく鎮まり尽くしたまえ。

Verse 44

परमात्मा यथा विष्णुर्वेदान्तेषु च गीयते तेन सत्येन सकलं दुष्टमस्य प्रशाम्यतु

ヴェーダーンタにおいてヴィシュヌが至上の自己（パラマートマン）として讃え歌われるがごとく、その真実の力によって、この者にある一切の悪・不吉がことごとく鎮まり尽くしたまえ。

Verse 45

यथा यज्ञेश्वरो विष्णुर्देवेष्वपि हि गीयते सत्येन तेन सकलं यन्मयोक्तं तथास्तु तत्

ヴィシュヌが、神々の中にあってもなお、祭祀（ヤジュニャ）の主として讃え歌われるように、その真実の力によって、わたしの語ったすべてがそのとおりに成就せよ。

Verse 46

शान्तिरस्तु शिवञ्चास्तु दुष्टमस्य प्रशाम्यतु वासुदेवशरीरोत्थैः कुशैर् निर्मथितं मया

安寧あれ、吉祥あれ。この事における悪しきものが鎮まれ—ヴァースデーヴァの身より生じたと伝えられるクシャ草をもって、わたしが擦り清め（中和し）たゆえに。

Verse 47

अपमार्जतु गोविन्दो नरो नारायणस् तथा तथास्तु सर्वदुःखानां प्रशमो जपनाद्धरेः

ゴーヴィンダがそれらを拭い去り、同様にナーラとナーラーヤナ（ナラ・ナーラーヤナ）もまた拭い去られよ。しかあれかし—ハリの名をジャパ（反復誦念）することにより、あらゆる苦しみは鎮まる。

Verse 48

महाबल इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः स्वर्गर्जितैर् इति ग, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः प्रयान्तु वै इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः कुशैर् निर्णाशितमिति ख, ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः अपमार्जनकं शस्त्रं सर्वरोगादिवारणम् अयं हरिः कुशो विष्णुर्हता रोगा मया तव

「このアパマールジャナカ（儀礼の浄め具）は、あらゆる病などを防ぐ『武器』である。このクシャ草はハリ、すなわちヴィシュヌである。わたしによって、汝の病は打ち倒された。」