Droṇa–Arjuna Yuddha; Trigarta-Āvaraṇa; Bhīmasena Gajānīka-bheda
Droṇa and Arjuna Engage; Trigarta Containment; Bhīma Breaks the Elephant Corps
समक्ष पार्थिवेन्द्रस्य वाक्यं वाक्यविशारद: । इतना कहकर बोलनेमें कुशल भीष्मने राजाधिराज दुर्योधनके सामने ही राजा भगदत्तसे यह बात कही-- ।। १६६ गच्छ शीघ्रं महाराज हैडिगम्बं युद्धदुर्मदम्,कथयामास दुर्धर्षो विनि:श्वस्य पुनः पुनः । संजय कहते हैं--महाराज! शत्रुओंको संताप देनेवाला राजा दुर्योधन उस महान् युद्धमें एक राक्षसके द्वारा प्राप्त हुई अपनी पराजयको नहीं सह सका। उसने गंगानन्दन भीष्मजीके पास जाकर उन्हें विनीतभावसे प्रणाम करनेके पश्चात् सारा वृत्तान्त यथावत् रूपसे कह सुनाया। उस दुर्धर्ष वीरने बारंबार लम्बी साँस खींचकर घटोत्कचकी विजय और अपनी पराजयकी कथा कही
sañjaya uvāca | samakṣaṃ pārthivendrasya vākyaṃ vākyaviśāradaḥ | itthaṃ kathayitvā bhīṣmo rājādhirāja-duryodhanasya sammukhe rājñe bhagadattāya etad uvāca ||
Sañjaya said: In the very presence of the lord of kings, the eloquent Bhīṣma—skilled in measured speech—having thus spoken, addressed King Bhagadatta before the emperor Duryodhana. The scene underscores how counsel in war is delivered openly in the royal court, where words are weighed for their strategic and moral consequences.
संजय उवाच