Mantra 10
Sukta 71
Sanskrit (Devanagari)
असृग्रमिन्द्र ते गिरः प्रतित्वामुदहासत । अजोषा वृषभं पतिम्
IAST Transliteration
ásṛgram índra te gíraḥ práti tvām úd ahasata | ájoṣā vṛṣabháṃ pátim
English Translation (Griffith/Whitney)
Forth have they been sent, O Indra—thy songs—toward thee they have cried aloud: thou hast accepted the Bull, the Lord.
Word by Word
असृग्रम्they sent forth / they uttered
असृग्रम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गिरःsongs / praises
गिरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक) स्त्री
प्रतिtowards
प्रति:
(दिशा/सम्बन्ध-निर्देशक)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/अव्यय)
त्वाम्you
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उद्up / forth
उद्:
(क्रिया-विशेषक)
TypeIndeclinable
Rootउद् (उपसर्ग/अव्यय)
अहासतlaughed / smiled
अहासत:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootहस् (धातु)
अजो॑षाःnot delighting (in) / not accepting
अजो॑षाः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण) / विधेय-विशेषण
TypeAdjective
Rootजुष् (धातु) + अ- (नञ्/निषेध) → अजो॑षा (कृदन्त-प्रातिपदिक)
वृषभम्the bull
वृषभम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
पतिम्lord / master
पतिम्:
कर्म (समनाधिकरण/अप्पोज़िशन to वृषभम्)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Attribution
Rishi: Ṛgvedic Indra-stotra tradition (AV 20).
Devata: Indra.
Chandas: Triṣṭubh-like.
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From sending → calling → acceptance → settled mastery.","listener_experience":"Relief and confidence: ‘it has been received; the power is with us.’","intensity":6}