Mantra 17
Sukta 93
Sanskrit (Devanagari)
सुदेवो असि वरुण यस्य ते सप्त सिन्धवः । अनुक्षरन्ति काकुदं सूर्यं सुषिरामिव
IAST Transliteration
sudévo asi varuṇa yásya te saptá síndhavaḥ | anukṣáranti kākúdaṃ sū́ryaṃ suṣirā́m iva
English Translation (Griffith/Whitney)
A gracious God art thou, O Varuṇa, whose seven rivers flow in ordered course; they follow on the ridge, the Sun, as waters well-channelled.
Word by Word
सुदेवःwell-divine, very godlike
सुदेवः:
कर्तृ (असि-क्रियायाः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसु-देव (प्रातिपदिक) < देव
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
वरुणO Varuṇa
वरुण:
सम्बोधन
TypeNoun (proper name/deity)
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सप्तseven
सप्त:
विशेषण (सिन्धवः-विशेषणम्)
TypeNumeral
Rootसप्त (संख्याशब्द)
सिन्धवःrivers/streams
सिन्धवः:
कर्तृ (अनुक्षरन्ति-क्रियायाः)
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
अनुalong, after, in succession
अनु:
क्रियाविशेषण (क्षरन्ति इत्यस्य)
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
क्षरन्तिthey flow, they stream
क्षरन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootक्षर् (धातु)
काकुदम्a peak/summit; hump/crest (as a projecting height)
काकुदम्:
कर्म (क्षरन्ति-क्रियायाः)
TypeNoun
Rootकाकुद (प्रातिपदिक)
सूर्यम्the Sun
सूर्यम्:
कर्म (क्षरन्ति-क्रियायाः; काकुदम् इत्यस्य विशेष्य/अपि)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
सुषिराम्well-perforated, full of openings
सुषिराम्:
कर्म-विशेषण (इव-उपमानस्य)
TypeAdjective
Rootसु-षिरा (प्रातिपदिक) < षिरा/षिर (छिद्र/विवर-अर्थक)
इवlike, as if
इव:
उपमान-निर्देशक
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Attribution
Rishi: RV Varuṇa-hymnic tradition (as incorporated into AV 20).
Devata: Varuṇa (primary); associated cosmic elements (rivers, sun).
Chandas: Anuṣṭubh
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"Praise of Varuṇa’s benevolence → contemplation of sevenfold flow → settling into the sun-guided order.","listener_experience":"Quiet confidence: life can be guided; the mind feels ‘channeled’ and clear.","intensity":3}