Mantra 6

Sukta 31

Sanskrit (Devanagari)

अहं पशूनामधिपा असानि मयि पुष्टं पुष्टपतिर्दधातु । मह्यमौदुम्बरो मणिर्द्रविणानि नि यच्छतु

IAST Transliteration

aháṃ paśūnā́m adhipā́ asāni máyi púṣṭaṃ puṣṭapátiḥ dadhātu | máhy audúmbaro maṇír dráviṇāni ní yacchatu ||

English Translation (Griffith/Whitney)

May I be overlord of cattle; upon me may the Lord of Increase establish thriving. For me may the Udumbara amulet secure fast riches and possessions.

Word by Word

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• पशूनाम्: of animals/cattle
• पशूनाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: पशु

• अधिपाः: overlord, master
• अधिपाः: कर्तृ-समनाधिकरण (अहम्-सम्बन्धी)
• Type: Noun
• Root: अधिप (अधि+पा)

• असानि: may I be
• असानि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अस्

• मयि: in me
• मयि: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• पुष्टम्: nourishment, prosperity
• पुष्टम्: कर्म
• Type: Noun (abstract)/Adjective (substantivized)
• Root: पुष्टि (पुष्-धातोः भावः) / ‘पुष्ट’ (ppp) प्रयोगः

• पुष्टपतिः: the lord of nourishment
• पुष्टपतिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: पुष्टपति (पुष्टि+पति)

• दधातु: may (he) place/bestow
• दधातु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धा

• मह्यम्: to me
• मह्यम्: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• औदुम्बरः: made of udumbara (fig-wood)
• औदुम्बरः: कर्तृ-समनाधिकरण (मणिः-विशेषणम्)
• Type: Adjective (used as noun)
• Root: औदुम्बर (उदुम्बर-सम्बन्धी)

• मणिः: amulet, jewel
• मणिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मणि

• द्रविणानि: wealths, possessions
• द्रविणानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: द्रविण

• नि: down, into; firmly
• नि: (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Preverb/Indeclinable
• Root: नि

• यच्छतु: may (he) restrain/hold; grant/secure
• यच्छतु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: यम्

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition

Devata: Puṣṭapati; Audumbara-maṇi (instrumental devatā)

Chandas: Anuṣṭubh

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From confident self-claim (overlordship) to calm stabilization (wealth secured).","listener_experience":"Empowerment without aggression; a dignified sense of competence and steadiness.","intensity":5}