Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 10

अन्तर्धेहि जातवेद आदित्य कुणपं बहु। त्रिषंधेरियं सेना सुहितास्तु मे वशे

antárdhehi jātaveda ā́ditya kúṇapaṃ bahú | triṣaṃ́dher iyáṃ sénā suhítāstu me váśe ||

Hide thou away, O Jātavedas; O Āditya, the abundant carrion. Let this host of Triṣaṃdhi be well-set, and be it under my control.

अन्तर्धेहिhide (it)/conceal
अन्तर्धेहि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootअन्तर्धा (धातु: धा/धा-आदेश, ‘अन्तर्’ उपसर्ग/उपपद सहित) अथवा ‘अन्तर्धा’ (अव्यय-धातु) + धा
जातवेदःO Jātavedas (Agni)
जातवेदः:
Kartā (सम्बोधन/आह्वान) / संबोधन
TypeNoun
Rootजातवेदस् (प्रातिपदिक; अग्नि-विशेष/देवता)
आदित्यO Āditya
आदित्य:
(सम्बोधन) / संबोधन
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक; देवता/सूर्य)
कुणपम्a corpse/carcass; foul body
कुणपम्:
Karma
TypeNoun
Rootकुणप (प्रातिपदिक)
बहुmuch; abundant
बहु:
Karma (विशेषणत्वेन) / (यदि अव्ययवत्) —
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
त्रिसन्धेःof the threefold joint/junction
त्रिसन्धेः:
सम्बन्ध (षष्ठी) / Adhikaraṇa-सम्बन्धः
TypeNoun
Rootत्रिसन्धि (प्रातिपदिक; ‘three-jointed/threefold junction’)
इयम्this
इयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सेनाarmy; host (of forces)
सेना:
Kartā
TypeNoun
Rootसेना (प्रातिपदिक)
सुहिताःwell-disposed; well-set
सुहिताः:
Kartā (विशेषणत्वेन) / (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुहित (कृदन्त/विशेषण; सु- + √धा/√हि?; अर्थतः ‘well-placed/settled, well-disposed’)
अस्तुlet it be
अस्तु:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√अस् (भू-सत्तायाम्)
मेfor me; my
मे:
Sampradāna (for me) / सम्बन्ध (my)
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम)
वशेin (my) control; under sway
वशे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवश (प्रातिपदिक)

Rishi: Atharvanic tradition (later anukramaṇī attributions vary)

Devata: Agni Jātavedas; Āditya; Triṣaṃdhi-senā

Chandas: Anuṣṭubh

{"primary_rasa":"raudra","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From grim confrontation with decay to calm containment and mastery.","listener_experience":"Relief through closure; sense of ‘locking away’ contamination and regaining command.","intensity":6}