Adhyaya 95: The Slaying of the Daitya Ruru, the Hymn to Cāmuṇḍā/Kālarātri, and the Doctrine of the Threefold Power

Verse 1

श्रीवराह उवाच । या सा नीलगिरिं याता तपसे धृतमानसा । रौद्री तमोद्भवा शक्तिस्तस्याः शृणु धरे व्रतम् ॥

Śrī Varāha bersabda: “Dia yang pergi ke Nīlagiri untuk bertapa, dengan batin teguh—itulah śakti Raudrī yang lahir dari kegelapan; dengarlah, wahai Penopang Bumi, laku-vratanya.”

Verse 2

अश्वास्तथा काञ्चनपीडनद्धा रोहीतमत्स्यैः समतां जलान्तः । व्यवस्थितास्ते सममेव तूर्णं विनिर्ययुः लक्षशः कोटिशश्च ॥

Kuda-kuda pun—terikat dengan perlengkapan emas—ditempatkan di dalam air, seukuran dengan ikan rohīta; dan semuanya serentak meluap keluar dengan cepat, berjumlah ratusan ribu dan bahkan berjuta-juta (krores).

Verse 3

रथा रविस्यन्दनतुल्यवेगाः सुचक्रदण्डाक्षत्रिवेणुयुक्ताः । सुशस्त्रयन्त्राः परिपीडिताङ्गाः चलत्पताकास्त्वरितं विशङ्काः ॥

Kereta-kereta perang itu melaju secepat kereta Sang Surya, dilengkapi roda, tiang, gandar, dan bagian-bagian dari tiga batang bambu; dipersenjatai dengan baik beserta mekanismenya, menghimpit tubuh para penumpang, dengan panji-panji berkibar, melesat tanpa ragu.

Verse 4

तथैव योधाः स्थगितेतरेतरास्तितीर्षवः प्रवरास्तूर्णपाणयः । रणे रणे लब्धजयाः प्रहारिणो विरेजुरुच्चैरसुरानुगा भृशम् ॥

Demikian pula para kesatria—saling melindungi satu sama lain, ingin menerobos maju, yang terdepan dan cekatan tangan—setelah meraih kemenangan demi kemenangan dalam pertempuran, tampak bersinar nyaring, sangat kuat sebagai pengikut para Asura.

Verse 5

देवेषु चैव भग्नेषु विनिर्गत्य जलात् ततः । चतुरङ्गबलोपेतः प्रायादिन्द्रपुरं प्रति ॥

Ketika para Dewa telah dipukul mundur, maka ia keluar dari air; disertai bala caturanga (empat divisi), ia berangkat menuju kota Indra.

Verse 6

युयोध च सूरैः सार्द्धं रुरुर्दैत्यपतिस्तथा । मुद्गरैर्मुषलैः शूलैः शरैर्दण्डायुधैस्तथा । जघ्नुर्दैत्याः सुरान् संख्ये सुराश्चैव तथासुरान् ॥

Dan Ruru, penguasa para Daitya, pun bertempur bersama para pahlawan; dengan gada, alu, tombak trisula, panah, dan senjata tongkat. Dalam pertempuran, para Daitya menumbangkan para Sura, dan para Sura pun demikian menumbangkan para Asura.

Verse 7

एवं क्षणमथो युद्धं तदा देवाः सवासवाः । असुरैर्निर्जिताः सद्यो दुद्रुवुर्विमुखा भृशम् ॥

Demikianlah, setelah pertempuran berlangsung sejenak, para dewa bersama Indra segera dikalahkan oleh para asura dan lari mundur dengan sangat gelisah, berpaling dalam pelarian.

Verse 8

देवेषु चैव भग्नेषु विद्रुतेषु विशेषतः । असुरः सर्वदेवानामन्वधावत वीर्यवान् ॥

Ketika para dewa telah terpukul kalah dan terutama sedang melarikan diri, seorang asura yang perkasa mengejar semua dewa dengan rapat.

Verse 9

ततो देवगणाः सर्वे द्रवन्तो भयविह्वलाः । नीलं गिरिवरं जग्मुर्यत्र देवी व्यवस्थिताः ॥

Kemudian seluruh rombongan dewa, berlari dalam kepanikan dan terguncang oleh rasa takut, pergi menuju gunung utama Nīla, tempat Sang Dewi bersemayam.

Verse 10

औद्री तपोरता देवी तामसी शक्तिरुत्तमा । संहारकारिणी देवी कालरात्रीति तां विदुः ॥

Sang Dewi itu berwatak dahsyat, tekun dalam tapa, dan merupakan kekuatan tertinggi yang bersifat tamas; Dewi yang mendatangkan pralaya itu dikenal sebagai Kālārātrī.

Verse 11

सा दृष्ट्वा तान् तदा देवान् भयत्रस्तान् विचेतसः । मा भैष्टेत्युच्चकैर्देवी तानुवाच सुरोत्तमान् ॥

Melihat para dewa itu ketakutan dan guncang batinnya, Sang Dewi berseru lantang kepada para sura yang utama: “Jangan takut.”

Verse 12

तपः कृत्वा चिरं कालं पालयाम्यखिलं जगत् । एवमुद्दिश्य पञ्चाग्निं साधयामास भामिनी ॥

Setelah menjalankan tapa untuk waktu yang lama, aku akan memelihara seluruh jagat. Dengan niat demikian, sang wanita bercahaya menempuh laku pañcāgni (disiplin lima api).

Verse 13

देव्युवाच । किमियं व्याकुला देवा गतिर् वा उपलक्ष्यते । कथयध्वं द्रुतं देवाः सर्वथा भयकारणम् ॥

Sang Dewi bersabda: “Wahai para dewa, kegelisahan apakah ini, dan arah peristiwa apa yang sedang tampak? Katakanlah segera, wahai para dewa, sebab ketakutan itu dalam segala hal.”

Verse 14

देवा ऊचुः । अयमायाति दैत्येन्द्रो रुरुर्भीमपराक्रमः । एतस्य भीतान् रक्षस्व त्वं देवान् परमेश्वरि ॥

Para dewa berkata: “Penguasa para daitya, Ruru yang berdaya-gagah mengerikan, sedang datang. Wahai Ibu Tertinggi, lindungilah para dewa yang gentar olehnya.”

Verse 15

एवमुक्ता तदा देवैर्देवी भीमपराक्रमा । जहास परया प्रीत्या देवानां पुरतः शुभा ॥

Demikian disapa para dewa, Sang Dewi yang berdaya dahsyat—yang membawa keberkahan—tertawa dengan sukacita besar di hadapan para dewa.

Verse 16

तस्या हसन्त्या वक्त्रात् तु बह्व्यो देव्यॊ विनिर्ययुः । याभिर्विश्वमिदं व्याप्तं विकृताभिरनेकशः ॥

Dari mulutnya ketika ia tertawa, banyak dewi memancar keluar; oleh rupa-rupa wujud mereka yang beraneka, seluruh alam semesta ini meresap dan dipenuhi dalam berbagai cara.

Verse 17

पाशाङ्कुशधराः सर्वाः सर्वाः पीनपयोधराः । सर्वाः शूलधराः भीमाः सर्वाश्चापधराः शुभाः ॥

Mereka semua memegang pāśa (tali jerat) dan aṅkuśa (cambuk-goad); semuanya berpayudara penuh. Semuanya dahsyat, memanggul śūla (tombak trisula), dan semuanya yang mujur membawa busur.

Verse 18

ताः सर्वाः कोटिशो देव्यस्तां देवीं वेष्ट्य संस्थिताः । युयुधुर्दानवैः सार्द्धं बद्धतूणा महाबलाः । क्षणेन दानवबलं तत्सर्वं निहतं तु तैः ॥

Para dewi itu, berjumlah tak terhitung laksana koti-koti, berdiri mengelilingi Sang Dewi. Dengan kekuatan besar dan tabung panah terikat, mereka bertempur bersama melawan para Dānava; sekejap saja seluruh bala Dānava itu dibinasakan oleh mereka.

Verse 19

देवाश्च सर्वे संयत्ता युयुधुर्दानवं बलम् । आदित्या वसवो रुद्रा विश्वेदेवास्तथाश्विनौ । सर्वे शस्त्राणि संगृह्य युयुधुर्दानवं बलम् ॥

Semua dewa, siap sepenuhnya, bertempur melawan bala Dānava—para Āditya, Vasu, Rudra, Viśvedevas, dan juga kedua Aśvin. Mereka semua mengangkat senjata masing-masing dan memerangi pasukan Dānava.

Verse 20

कालरात्र्या बलं यच्च यच्च देवबलं महत् । तत्सर्वं दानवबलमनयद् यमसादनम् ॥

Segala kekuatan milik Kālarātrī dan segala kekuatan agung milik para dewa—semuanya itu mendorong bala Dānava menuju kediaman Yama, alam maut.

Verse 21

एक एव महादैत्यो रुरुस्तस्थौ महामृधे । स च मायां महारौद्रीं रौरवीं विससर्ज ह ॥

Dalam pertempuran besar itu, hanya satu mahā-daitya—Ruru—berdiri teguh; lalu ia melepaskan māyā yang amat mengerikan, mahāraudrī, yakni rauravī (menakutkan).

Verse 22

सा माया ववृधे भीमा सर्वदेवप्रमोहिनी । तया तु मोहिता देवाः सद्यो निद्रां तु भेजिरे ॥

Māyā itu berkembang menjadi kekuatan yang dahsyat, yang memperdaya semua dewa; oleh kebingungan itu para dewa seketika jatuh ke dalam tidur.

Verse 23

तस्याः कालान्तरे देव्यास्तपन्त्यास्तप उत्तमम् । रुरुर्नाम महातेजा ब्रह्मदत्तवरोऽसुरः ॥

Setelah beberapa waktu, ketika Sang Dewi menjalankan tapa yang luhur, muncullah seorang Asura bercahaya besar bernama Ruru, yang memiliki anugerah (vara) dari Brahmā.

Verse 24

देवी च त्रिशिखेनाजौ तं दैत्यं समताड्यत् । तया तु ताडितान्तस्य दैत्यस्य शुभलोचने । चर्ममुण्डे उभे सम्यक् पृथग्भूते बभूवतुः ॥

Dan Sang Dewi, di medan laga, menghantam Daitya itu dengan senjata triśikha. Ketika Daitya itu dipukul olehnya, wahai yang bermata indah, ‘kulit’ dan ‘kepala’ keduanya terpisah sepenuhnya.

Verse 25

रुरोस्तु दानवेन्द्रस्य चर्ममुण्डे क्षणाद् यतः । अपहृत्याहरद् देवी चामुण्डा तेन साभवत् ॥

Karena dalam sekejap Sang Dewi merampas dan membawa pergi ‘Carman’ dan ‘Muṇḍa’ dari Ruru, penguasa para Dānava, maka ia pun dikenal sebagai Cāmuṇḍā.

Verse 26

सर्वभूतमहाराुद्री या देवी परमेश्वरी । संहारिणी तु या चैव कालरात्रिः प्रकीर्तिता ॥

Sang Dewi yang amat dahsyat terhadap semua makhluk, yang merupakan Penguasa Tertinggi (Parameśvarī), dan yang menjadi pemusnah—Dialah yang sungguh dipuji sebagai Kālarātrī.

Verse 27

तस्या ह्यनुचरा देव्यो या ह्यसङ्ख्यातकोटयः । तास्तां देवीं महाभागां परिवर्य व्यवस्थिताः ॥

Para dayang-dayang ilahi beliau—berjumlah tak terhitung krore—mengelilingi Sang Dewi yang mahābhāgā itu dan berdiri berkumpul di sekeliling-Nya.

Verse 28

या क्यामासुरव्यग्रास्तास्तां देवीं बुभुक्षिताः । बुभुक्षिता वयं देवि देहि नो भोजनं शुभे ॥

Para dayang itu, gelisah dan tertekan, mendekati Sang Dewi dalam keadaan lapar dan berkata: “Wahai Dewi, kami lapar; wahai Yang Mulia lagi membawa berkah, anugerahkanlah makanan kepada kami.”

Verse 29

एवमुक्ता तदा देवी दध्यौ तासां तु भोजनम् । न चाध्यगच्छच्च यदा तासां भोजनमन्तिकात् ॥

Mendengar demikian, Sang Dewi pun merenungkan makanan bagi mereka; namun ketika dicari, tiada didapati persediaan santapan yang dekat di tangan.

Verse 30

ततो दध्यौ महादेवं रुद्रं पशुपतिं विभुम् । सोऽपि ध्यानात् समुत्तस्थौ परमात्मा त्रिलोचनः ॥

Kemudian ia bermeditasi kepada Mahādeva—Rudra, Paśupati, Tuhan Yang Mahameliputi—dan Ia pun bangkit dari semadi itu: Sang Paramātman, yang bermata tiga.

Verse 31

उवाच च द्रुतं देवीं किं ते कार्यं विवक्षितम् । ब्रूहि देवि वरारोहे यत् ते मनसि वर्तते ॥

Ia segera berkata kepada Sang Dewi: “Urusan apakah yang hendak Engkau sampaikan? Katakanlah, wahai Dewi yang elok langkah-Nya, apa yang ada dalam hati-Mu.”

Verse 32

देव्युवाच । भक्ष्यार्थमासां देवेश किञ्चिद् दातुमिहार्हसि । बलात्कुर्वन्ति मामेता भक्षार्थिन्यो महाबलाः । अन्यथा मामपि बलाद् भक्षयिष्यन्ति मां प्रभो ॥

Sang Dewi bersabda: “Wahai Penguasa para dewa, berikanlah sesuatu di sini sebagai makanan bagi mereka. Mereka yang sangat kuat ini, karena menginginkan santapan, memaksaku dengan kekerasan; jika tidak, wahai Tuan, mereka bahkan akan melahapku dengan paksa.”

Verse 33

रुद्र उवाच । एतासां शृणु देवेशि भक्ष्यमेकं मयोद्यतम् । कथ्यमानं वरारोहे कालरात्रि महाप्रभे ॥

Rudra bersabda: “Dengarkanlah, wahai Dewi para dewa; aku telah menyiapkan satu ‘makanan’ bagi mereka. Wahai Kālarātri yang elok perawakannya, wahai yang bercahaya agung—dengarkan ketika aku menguraikannya.”

Verse 34

समुद्रमध्ये रत्नाढ्यं पुरमस्ति महावनम् । तत्र राजा स दैत्येन्द्रः सर्वदेवभयंकरः ॥

Di tengah samudra terdapat sebuah kota yang kaya permata, dan sebuah rimba yang luas. Di sana raja itu, penguasa para Daitya, memerintah—menjadi sumber ketakutan bagi semua dewa.

Verse 35

या स्त्री सगर्भा देवेशि अन्यस्त्रीपरिधानकम् । परिधत्ते स्पृशेच्चापि पुरुषस्य विशेषतः ॥

Wahai Dewi para dewa, seorang perempuan yang sedang mengandung, bila mengenakan pakaian milik perempuan lain—atau bahkan menyentuhnya—terutama dalam perkara yang berkaitan dengan seorang laki-laki, (akan terkena akibat sebagaimana disebut dalam konteks sekitarnya).

Verse 36

स भागोऽस्तु महाभागे कासाञ्चित् पृथिवीतले । अन्याश्छिद्रेषु बालानि गृहीत्वा तत्र वै बलिम् । लब्ध्वा तिष्ठन्तु सुप्रीता अपि वर्षशतान्यपि ॥

“Wahai yang amat beruntung, biarlah bagian itu ditetapkan bagi beberapa tempat di permukaan bumi. Dan yang lain, setelah merampas anak-anak di tempat-tempat yang rawan, hendaklah memperoleh persembahan di sana dan tinggal dengan puas—bahkan hingga ratusan tahun.”

Verse 37

अन्याः सूतिगृहे छिद्रं गृह्णीयुस्तत्र पूजिताः । निवसिष्यन्ति देवेशि तथान्या जातहारिकाः ॥

Yang lain, setelah dihormati di sana, akan merebut suatu celah di kamar nifas; dan, wahai Dewi para dewa, yang lain lagi—para penculik bayi baru lahir—akan menetap di sana.

Verse 38

गृहे क्षेत्रे तडागेषु वाप्युद्यानेषु चैव हि । अन्यचित्ता रुदन्त्यो याः स्त्रियस्तिष्ठन्ति नित्यशः । तासां शरीराण्याविश्य काश्चित्तृप्तिमवाप्स्यथ ॥

Sesungguhnya, di rumah, ladang, kolam, sumur, dan taman, para perempuan yang senantiasa gelisah pikirannya dan menangis terus-menerus—dengan memasuki tubuh mereka, sebagian dari makhluk itu akan memperoleh kepuasan.

Verse 39

एवमुक्त्वा तदा देवीं स्वयं रुद्रः प्रतापवान् । दृष्ट्वा रुरुं च सबलमसुरेन्द्रं निपातितम् । स्तुतिं चकार भगवन् स्वयं देवस्त्रिलोचनः ॥

Setelah berkata demikian kepada Sang Dewi, Rudra yang perkasa sendiri—melihat Ruru dan penguasa Asura yang kuat telah tumbang—lalu melantunkan pujian; Dewa Trilocana (bermata tiga) sendiri menggubah sebuah himne.

Verse 40

रुद्र उवाच । जयस्व देवि चामुण्डे जय भूतापहारिणि । जय सर्वगते देवि कालरात्रि नमोऽस्तु ते ॥

Rudra bersabda: “Jayalah, wahai Dewi Cāmuṇḍā; jaya bagimu, penghalau para bhūta. Jaya bagimu, Dewi yang meresapi segalanya; wahai Kālarātrī, hormat sujud bagimu.”

Verse 41

विश्वमूर्त्ते शुभे शुद्धे विरूपाक्षि त्रिलोचने । भीमरूपे शिवे विद्ये महामाये महोदयॆ ॥

Wahai Engkau yang berwujud semesta, yang suci dan membawa berkah; wahai Virūpākṣī, wahai yang bermata tiga; yang berwujud dahsyat; wahai Śivā, wahai Vidyā; wahai Mahāmāyā, wahai Mahodaya.

Verse 42

मनोजवे जये जृम्भे भीमाक्षि क्षुभितक्षये । महामारि विचित्राङ्गे गेयनृत्यप्रिये शुभे ॥

Wahai yang secepat pikiran; wahai Jaya (Kemenangan); wahai Jṛmbhā; wahai Bhīmākṣī; wahai pemusnah keguncangan; wahai Mahāmārī, jelmaan wabah/derita besar; wahai yang bertubuh menakjubkan; wahai pecinta nyanyian dan tari; wahai Yang Suci dan mujur.

Verse 43

विकराले महाकालि कालिके पापहारिणि । पाशहस्ते दण्डहस्ते भीमरूपे भयानके ॥

Wahai yang mengerikan; wahai Mahākālī; wahai Kālikā; wahai penghapus dosa; wahai pemegang jerat (pāśa); wahai pemegang tongkat (daṇḍa); wahai yang berwujud dahsyat; wahai yang menakutkan.

Verse 44

चामुण्डे ज्वलमानास्ये तीक्ष्णदंष्ट्रे महाबले । शवयानस्थिते देवि प्रेतासनगते शिवे ॥

Wahai Cāmuṇḍā, berwajah menyala; wahai yang bertaring tajam; wahai yang berdaya besar; wahai Dewi yang bersemayam di atas kendaraan berupa mayat; wahai Śivā yang duduk di atas singgasana para preta.

Verse 45

अनेकशतसाहस्ट्रकोटिकोतिशतॊत्तरैः । असुरैरन्वितः श्रीमान् द्वितीयो नमुचिर्यथा ॥

Dikelilingi para Asura berjumlah ratusan, ribuan, krore, bahkan ratusan krore lagi, ia yang cemerlang itu bagaikan Namuci yang kedua.

Verse 46

भीमाक्षि भीषणे देवि सर्वभूतभयंकरी । कराले विकराले च महाकाले करालिनि । काली कराली विक्रान्ता कालरात्रि नमोऽस्तु ते ॥

Wahai Bhīmākṣī; wahai Dewi yang dahsyat, penimbul takut bagi semua makhluk; wahai Karālā, wahai Vikarālā; wahai Mahākāla, wahai Karālinī; wahai Kālī, wahai Karālī, wahai yang perkasa; wahai Kālarātrī, hamba bersujud hormat kepada-Mu.

Verse 47

विकरालमुखी देवि ज्वालामुखि नमोऽस्तु ते । सर्वसत्त्वहिते देवि सर्वदेवि नमोऽस्तु ते ॥

Wahai Dewi berwajah dahsyat, wahai Dewi bermuka nyala api, hormat sujud bagimu. Wahai Dewi yang menghendaki kesejahteraan semua makhluk, wahai Dewi yang merangkum semua dewi, hormat sujud bagimu.

Verse 48

इति स्तुता तदा देवी रुद्रेण परमेष्ठिना । तुतोष परमा देवी वाक्यं छेदमुवाच ह । वरं वृणीष्व देवेश यत् ते मनसि वर्तते ॥

Demikianlah saat itu Dewi dipuji oleh Rudra, Sang Mahā-īśvara; Dewi Tertinggi pun berkenan dan tanpa ragu mengucapkan sabda ini: “Wahai Dewa-īśa, pilihlah anugerah—apa pun yang bersemayam di hatimu.”

Verse 49

रुद्र उवाच । स्तोत्रेणानेन ये देवि त्वां स्तुवन्ति वरानने । तेषां त्वं वरदा देवि भव सर्वगता सती ॥

Rudra bersabda: “Wahai Dewi berwajah elok, mereka yang memuji-Mu dengan stotra ini—jadilah bagi mereka, wahai Dewi, pemberi anugerah; Engkau yang meresapi segalanya dan tetap suci-teguh.”

Verse 50

यश्चेमं त्रिप्रकारं तु देवि भक्त्या समन्वितः । स पुत्रपौत्रपशुमान् समृद्धिमुपगच्छति ॥

Dan siapa pun, wahai Dewi, yang disertai bhakti melafalkan atau memegang teguh bentuk tiga-lapis ini, ia mencapai kemakmuran—beserta putra, cucu, dan harta ternak.

Verse 51

यश्चेमं शृणुयाद् भक्त्या त्रिशक्त्यास्तु समुद्भवम् । सर्वपापविनिर्मुक्तः पदं गच्छत्यनामयम् ॥

Dan siapa pun yang mendengarkan dengan bhakti kisah tentang kemunculan tiga śakti ini, ia terbebas dari segala dosa dan mencapai kedudukan yang tanpa derita.

Verse 52

एवं स्तुत्वा भवो देवीं चामुण्डां परमेश्वरीम् । क्षणादन्तर्हितो देवस्ते च देवा दिवं ययुः ॥

Demikian setelah memuji Dewi Cāmuṇḍā, Sang Parameśvarī yang Mahatinggi, Bhava (Rudra) lenyap seketika; dan para dewa itu pun pergi ke surga.

Verse 53

य एतां वेद वै देव्याः उत्पत्तिं त्रिविधां धरे । सर्वपापविनिर्मुक्तः परं निर्वाणमृच्छति ॥

Wahai penopang bumi, siapa yang sungguh mengetahui asal-usul Dewi yang tiga macam ini, terbebas dari segala dosa dan mencapai nirvāṇa tertinggi.

Verse 54

भ्रष्टराज्यो यदा राजा नवम्यां नियतः शुचिः । अष्टम्यां च चतुर्दश्यामुपवासी नरोत्तमः । संवत्सरेण लभते राज्यं निष्कण्टकं नृपः ॥

Bila seorang raja kehilangan kerajaannya, jika pada hari kesembilan (navamī) ia hidup berdisiplin dan suci, serta pada hari kedelapan (aṣṭamī) dan hari keempat belas (caturdaśī) ia berpuasa—maka dalam setahun sang raja memperoleh kembali kerajaan yang tanpa duri, yakni bebas dari musuh dan rintangan.

Verse 55

एषा त्रिशक्तिरुद्दिष्टा नयसिद्धान्तगामिनी । एषा श्वेता परा सृष्टिः सात्त्विकी ब्रह्मसंस्थिताः ॥

Tri-śakti ini telah ditunjukkan, selaras dengan metode ajaran yang mapan. Inilah ciptaan putih yang luhur—bersifat sāttvika—dan berlandaskan pada Brahman.

Verse 56

कालेन महता चासौ लोकपालपुराण्यथ । जिगीषुः सैन्यसंवीतो देवैर्भयमरॊचयत् ॥

Dan setelah waktu yang lama, dalam kaitan dengan kisah-kisah purba para penjaga dunia, ia—berhasrat menaklukkan dan dikelilingi bala tentara—menimbulkan rasa takut di antara para dewa.

Verse 57

एषैव रक्ताऽ रजसि वैष्णवी परिकीर्तिता । एषैव कृष्णा तमसि रौद्री देवी प्रकीर्तिता ॥

Śakti yang sama ini, ketika berwarna merah dalam guna rajas, diproklamasikan sebagai Vaiṣṇavī; dan śakti yang sama ini, ketika gelap dalam guna tamas, diproklamasikan sebagai Dewi Raudrī.

Verse 58

परमात्मा यथा देव एक एव त्रिधा स्थितः । प्रयोजनवशाच्छक्तिरेकैव त्रिविधाऽभवत् ॥

Sebagaimana Paramātman, Yang Ilahi, meski satu adanya, bersemayam dalam tiga cara, demikian pula satu śakti, karena tujuan dan fungsinya, menjadi tiga macam.

Verse 59

य एतं शृणुयात् सर्गं त्रिशक्त्याः परमं शिवम् । सर्वपापविनिर्मुक्तः परं निर्वाणमाप्नुयात् ॥

Barang siapa mendengarkan kisah pemancaran śakti yang tiga rupa ini—yang amat śiva dan membawa keberkahan—akan terbebas dari segala dosa dan dapat mencapai nirvāṇa tertinggi.

Verse 60

यश्चेदं शृणुयाद् भक्त्या नवम्यां नियतः स्थितः । स राज्यमतुलं लेभे भयेश्य्च प्रमुच्यते ॥

Dan barang siapa mendengarkannya dengan bhakti, dengan disiplin pada hari navamī, ia memperoleh kedaulatan yang tiada banding dan terbebas dari ketakutan.

Verse 61

यस्येदं लिखितं गेहे सदा तिष्ठति धारिणि । न तस्याग्निभयं घोरं सर्पचौरादिकं भवेत् ॥

Wahai Dhāriṇī, di rumah siapa tulisan ini ada dan senantiasa disimpan, baginya tidak timbul ketakutan dahsyat akan api, maupun bahaya seperti ular, pencuri, dan sejenisnya.

Verse 62

यश्चैतत् पूजयेद् भक्त्या पुस्तकेऽपि स्थितं बुधः । तेन यष्टं भवेत् सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥

Dan siapa pun yang bijaksana memujanya dengan bhakti—meski ia berada di dalam kitab—maka oleh perbuatan itu seakan-akan seluruh tiga dunia, beserta yang bergerak dan yang tak bergerak, telah dipersembahkan dalam pemujaan.

Verse 63

जायन्ते पशवः पुत्रा धनं धान्यं वरस्त्रियः । रत्नान्यश्वा गजा भृत्या यानाश्चाशु भवन्त्युत । यस्येदं तिष्ठते गेहे तस्येदं जायते ध्रुवम् ॥

Ternak, putra, harta, padi-gandum, wanita utama, permata, kuda, gajah, pelayan, dan kendaraan pun segera muncul; bagi dia yang di rumahnya ini (naskah suci) tetap berada, semuanya itu sungguh terlahir tanpa gagal.

Verse 64

श्रीवराह उवाच । एतदेव रहस्यं ते कीर्तितं भूतधारिणि । रुद्रस्य खलु माहात्म्यं सकलं कीर्तितं मया ॥

Śrī Varāha bersabda: Wahai Penopang segala makhluk, rahasia inilah yang telah Kunyatakan kepadamu; sungguh, seluruh kemuliaan Rudra telah Kusebutkan dengan lengkap.

Verse 65

नवकोट्यस्तु चामुण्डा भेदभिन्ना व्यवस्थिताः । या रौद्री तामसी शक्तिः सा चामुण्डा प्रकीर्तिता ॥

Chāmuṇḍā dikatakan terbagi menjadi sembilan koṭi, berbeda-beda menurut pembedaan dan tersusun sebagaimana mestinya. Daya yang bersifat Raudrī dan tāmasik—dialah yang diproklamasikan sebagai Chāmuṇḍā.

Verse 66

अष्टादश तथा कोट्यो वैष्णव्या भेद उच्यते । या सा च राजसी शक्तिः पालनी चैव वैष्णवी । या ब्रह्मशक्तिः सत्त्वस्था अनन्तास्ताः प्रकीर्तिताः ॥

Delapan belas koṭi disebut sebagai pembagian-pembagian Vaiṣṇavī. Daya yang bersifat rājasic, yang memelihara dan melindungi—itulah Vaiṣṇavī. Adapun Brahma-śakti yang bersemayam dalam sattva, diproklamasikan tak berhingga dalam wujudnya.

Verse 67

उत्तिष्ठतस्तस्य महासुरस्य समुद्रतोयं ववृद्धेऽतिमात्रम् । अनेकनक्रग्रहमीनजुष्टम् आप्लावयत् पर्वतसानुदेशान् ॥

Ketika Mahāsura itu bangkit, air samudra mengembang melampaui ukuran; penuh buaya, makhluk pemangsa, dan ikan, lalu menggenangi lereng serta wilayah pegunungan.

Verse 68

एतासां सर्वभेदेषु पृथगेकैकशो धरे । सर्वासां भगवान् रुद्रः सर्वगश्च पतिर्भवेत् ॥

Wahai Dharā, dalam segala pembagian yang beraneka dari Śakti-Śakti ini, satu per satu dan masing-masing, Bhagavān Rudra yang mahahadir di mana-mana menjadi pasangan (suami ilahi) bagi semuanya.

Verse 69

यावन्त्यस्या महाशक्त्यास्तावद् रूपाणि शङ्करः । कृतवांस्ताश्च भजते पतिरूपेण सर्वदा ॥

Sebanyak apa pun wujud dari Mahāśakti ini, sebanyak itu pula Śaṅkara telah membentuk wujud-wujudnya; dan Ia senantiasa berhubungan dengan mereka dalam peran sebagai pasangan (suami ilahi).

Verse 70

यश्चाराधयते तास्तु रुद्रस्तुष्टो भविष्यति । सिद्ध्यन्ते तास्तदा देव्यो मन्त्रिणो नात्र संशयः ॥

Siapa pun yang memuja para (Dewi) itu dengan tata cara yang semestinya, Rudra akan berkenan; saat itu daya-daya ilahi menjadi siddha dan berdaya guna—wahai para penasihat—tanpa keraguan.

Verse 71

अन्तः स्थितानेकसुरारिसङ्घं विचित्रचर्मायुधचित्रशोभम् । भीमं बलं बलिनं चारुयोधं विनिर्ययौ सिन्धुजलाद् विशालम् ॥

Dari air samudra yang luas muncullah suatu kekuatan yang dahsyat dan amat besar; di dalamnya terkandung rombongan musuh para dewa, berkilau oleh aneka zirah dan senjata, kuat dan menggetarkan, dipenuhi para pejuang yang elok gagah.

Verse 72

तत्र द्विपा दैत्यवरैरुपेता समानघण्टासुसमूहयुक्ताः । विनिर्ययुः स्वाकृतिभीषणानि समन्तमुच्चैः खलु दर्शयन्तः ॥

Di sana, gajah-gajah yang disertai para Daitya terkemuka—berlengkap kelompok yang tertata rapi dan lonceng-lonceng yang seirama—maju keluar, menampakkan ke segala penjuru wujud mereka yang mengerikan, dengan suara keras dan nyata.