Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 35

Devanagari script

विघ्नैरालोड्यमानोऽपि यः प्रभासं न मुंचति । स मुंचति जरां मृत्युं जन्मचक्रमशाश्वतम्

Transliteration

vighnairāloḍyamāno'pi yaḥ prabhāsaṃ na muṃcati | sa muṃcati jarāṃ mṛtyuṃ janmacakramaśāśvatam

Translation

Walau diguncang dan diganggu oleh rintangan, siapa yang tidak meninggalkan Prabhāsa, ia dilepaskan dari tua dan mati, serta dari roda kelahiran berulang yang tiada berakhir.

Word by Word

• विघ्नैः: by obstacles
• विघ्नैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विघ्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन

• आलोड्यमानः: being shaken/tossed
• आलोड्यमानः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आ + लोड् (धातु) → आलोड्यमान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: शानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकर्मणि कृदन्त (present passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अपि: even though
• अपि: Sambandha (Concession/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अपेक्षा-अव्यय (concessive particle: even though)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• प्रभासम्: Prabhāsa (holy place)
• प्रभासम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation)

• मुञ्चति: abandons/leaves
• मुञ्चति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• मुञ्चति: releases/abandons
• मुञ्चति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• जराम्: old age
• जराम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• मृत्युम्: death
• मृत्युम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मृत्यु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• जन्मचक्रम्: cycle of birth
• जन्मचक्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक) + चक्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जन्मनः चक्रम्)

• अशाश्वतम्: non-eternal/impermanent
• अशाश्वतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ (नञ्) + शाश्वत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; नञ्-समास/नकार-प्रत्यय (negated adjective)

Speaker

Śiva (addressing Devī/Pārvatī, inferred from nearby vocative 'devi/mahādevi')

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim-sādhaka facing storms of ‘vighnas’—wind, rain, inner doubts, hostile figures—yet standing firm at Prabhāsa with the temple spire behind; the wheel of births depicted faintly breaking apart.

Characters & Entities

• Prabhāsa
• Devī (implied listener)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steadfast devotion to Prabhāsa despite difficulties becomes a direct cause for freedom from saṃsāra—old age, death, and repeated birth.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra (Prabhāsa), praised as a place where perseverance itself bears liberating fruit.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed here; the emphasis is on unwavering residence/commitment to the kṣetra even amid obstacles.