Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 23

Devanagari script

त्वत्प्रसादान्मया प्राप्तं दीर्घसत्रसमुद्भवम् । परिपूर्णफलं ब्रह्मन्दुर्लभं सर्वमानवैः

Transliteration

tvatprasādānmayā prāptaṃ dīrghasatrasamudbhavam | paripūrṇaphalaṃ brahmandurlabhaṃ sarvamānavaiḥ

Translation

Wahai Brahmana, berkat prasāda-mu aku telah memperoleh buah yang sepenuhnya masak, lahir dari satra yang panjang—sesuatu yang sukar dicapai oleh semua manusia.

Word by Word

• त्वत्प्रसादात्: from your grace
• त्वत्प्रसादात्: Hetu/Apādāna (Cause/source/हेतु-अपादान)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; पञ्चमी विभक्ति; एकवचन (ablative singular: “from/through your grace”)

• मया: by me
• मया: Karta (Agent in passive sense/कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति; एकवचन (instrumental singular: “by me”)

• प्राप्तम्: obtained
• प्राप्तम्: Kriyāviśeṣaṇa/Predicate (Result state/फलावस्था)
• Type: Adjective
• Root: प्र + आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त-भूतकृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति; एकवचन (neuter nom/acc sg; predicate)

• दीर्घसत्रसमुद्भवम्: arising from the long satra
• दीर्घसत्रसमुद्भवम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दीर्घ (प्रातिपदिक) + सत्र (प्रातिपदिक) + समुद्भव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति; एकवचन (neuter nom/acc sg; qualifying प्राप्तम्/फलम् implied)

• परिपूर्णफलम्: having complete fruit; fully fruitful
• परिपूर्णफलम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परि + पूर्ण (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति; एकवचन (neuter nom/acc sg)

• ब्रह्मन्: O Brahman (sage)
• ब्रह्मन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन विभक्ति; एकवचन (vocative singular)

• दुर्लभम्: hard to obtain
• दुर्लभम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुर् (उपसर्ग) + लभ (धातु) → दुर्लभ (प्रातिपदिक/कृदन्तार्थ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति; एकवचन (neuter nom/acc sg)

• सर्वमानवैः: by all humans
• सर्वमानवैः: Karta (Agent in passive sense/कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + मानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया विभक्ति; बहुवचन (instrumental plural: “by all men”)

Speaker

Triśaṅku (the king)

Visual Art Cues

Scene: Triśaṅku, hands folded, speaks with reverence to Viśvāmitra; the sage’s presence radiates authority; ritual tokens of the completed satra lie nearby, signifying ‘ripened fruit’.

Characters & Entities

• Triśaṅku
• Viśvāmitra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic dharma emphasizes that grace (prasāda) can perfect and complete the fruits of long spiritual effort.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; the verse highlights the efficacy of a sage’s favor within the narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

It alludes to the performance of a dīrgha-satra (extended sacrificial session) whose fruit is affirmed as complete.