Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 128›Shloka 24
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 24

Devanagari script

तथाऽत्रास्ति शुभं कुण्डं वासिष्ठं पुत्रजन्मदम् । यत्र स्नाता ऋतौ नारी सद्यो गर्भवती भवेत् । अमोघरेताः कांता च स्नानादत्र प्रजायते

Transliteration

tathā'trāsti śubhaṃ kuṇḍaṃ vāsiṣṭhaṃ putrajanmadam | yatra snātā ṛtau nārī sadyo garbhavatī bhavet | amogharetāḥ kāṃtā ca snānādatra prajāyate

Translation

Lagi pula, di sini ada sebuah telaga suci nan mujur—Vāsiṣṭha Kuṇḍa—yang menganugerahkan kelahiran putra. Bila seorang wanita mandi di sini pada masa yang tepat, seketika ia menjadi hamil; dan dengan mandi di sini, diperoleh pula suami tercinta yang benihnya tak pernah sia-sia.

Word by Word
तथाthus/also
तथा:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
शुभम्auspicious
शुभम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (agreeing with कुण्डम्)
कुण्डम्pond/sacred pool
कुण्डम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वासिष्ठम्of Vasiṣṭha
वासिष्ठम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवासिष्ठ (प्रातिपदिक; वसिष्ठ-सम्बन्धी)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (agreeing with कुण्डम्)
पुत्रजन्मदम्granting the birth of a son
पुत्रजन्मदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुत्र (प्रातिपदिक) + जन्म (प्रातिपदिक) + द (√दा धातु, क-प्रत्यय/प्रातिपदिक ‘giver’)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (putra-janma-da = giver of son-birth)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formसम्बन्ध-अव्यय (relative adverb ‘where’)
स्नाताhaving bathed
स्नाता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ऋतौin the (proper) season
ऋतौ:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootऋतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
नारीa woman
नारी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सद्यःimmediately
सद्यः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb)
गर्भवतीpregnant
गर्भवती:
Visheshya (Predicate complement/विशेष्य)
TypeAdjective
Rootगर्भवत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
अमोघरेताःwith unfailing seed (potent)
अमोघरेताः:
Visheshya (Predicate complement/विशेष्य)
TypeAdjective
Rootअमोघ (प्रातिपदिक) + रेतस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (amogha-retāḥ = one whose semen is unfailing)
कान्ताa beloved woman
कान्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकान्ता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
स्नानात्from bathing
स्नानात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
प्रजायतेis born/comes to be
प्रजायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√जन् (धातु)
Formलट्-लकार, आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
Speaker

Unspecified narrator within Tīrthamāhātmya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vāsiṣṭha Kuṇḍa

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: The Vāsiṣṭha Kuṇḍa shines with lotus and clear water; a woman performs ṛtusnāna with attendants holding cloth and lamps; a subtle aura indicates immediate conception; Vasiṣṭha’s presence is suggested via a sage’s emblem or a small hermitage nearby.

Characters & Entities
V
Vāsiṣṭha Kuṇḍa
V
Vasiṣṭha

FAQs

Sacred geography is presented as compassionate: tīrthas support household dharma by granting progeny and strengthening marital welfare through merit.

Vāsiṣṭha Kuṇḍa, an auspicious sacred tank associated with Vasiṣṭha.

Snāna (bathing) in Vāsiṣṭha Kuṇḍa at the proper ṛtu (appropriate season/period) is prescribed for putra-prāpti.

←Previous Verse
Next Verse→