Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 3

Devanagari script

षष्ठ्यांषष्ठ्यां नृपश्रेष्ठ ह्यष्टम्यां च चतुर्दशीम् । स्नानं यः कारयेन्मर्त्यः श्राद्धं प्रेतेषु भक्तितः । तस्य पापक्षयः पार्थ सूर्यलोके महीयते

Transliteration

ṣaṣṭhyāṃṣaṣṭhyāṃ nṛpaśreṣṭha hyaṣṭamyāṃ ca caturdaśīm | snānaṃ yaḥ kārayenmartyaḥ śrāddhaṃ preteṣu bhaktitaḥ | tasya pāpakṣayaḥ pārtha sūryaloke mahīyate

Translation

Wahai raja termulia, pada hari Ṣaṣṭhī, kembali pada Ṣaṣṭhī, juga pada Aṣṭamī dan Caturdaśī, siapa pun yang mandi suci dan dengan bhakti mempersembahkan śrāddha bagi para leluhur yang telah wafat—wahai Pārtha—dosanya lenyap dan ia dimuliakan di Sūryaloka.

Word by Word

• षष्ठ्याम्: on the sixth (lunar day)
• षष्ठ्याम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: षष्ठी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तिथिवाचक

• षष्ठ्याम्: on the sixth (again)
• षष्ठ्याम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: षष्ठी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; पुनरुक्तिः (emphatic repetition)

• नृपश्रेष्ठ: O best of kings
• नृपश्रेष्ठ: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप-श्रेष्ठ (प्रातिपदिक; नृप + श्रेष्ठ)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘नृपाणां श्रेष्ठः’)

• हि: indeed
• हि: Nipata (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चय/हेतु-बोधक कण (particle: indeed/for)

• अष्टम्याम्: on the eighth (lunar day)
• अष्टम्याम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अष्टमी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तिथिवाचक

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)

• चतुर्दशीम्: (on) the fourteenth (lunar day)
• चतुर्दशीम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चतुर्दशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तिथिवाचक; (अत्र ‘अष्टम्याम्’ इत्यादि-सूच्ये तिथौ)

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘कारयेत्’ इत्यस्य कर्म

• यः: who
• यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative pronoun)

• कारयेत्: should cause to be done / should perform (by arranging)
• कारयेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु) (णिच् causative: कारय)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रयोगः (causative: ‘cause to do/perform’)

• मर्त्यः: a mortal
• मर्त्यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘यः’ इत्यस्य विशेष्य/अपोद्घात

• श्राद्धम्: śrāddha rite
• श्राद्धम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘कारयेत्’ इत्यस्य कर्म

• प्रेतेषु: for the departed spirits
• प्रेतेषु: Adhikarana/Visaya (अधिकरण/विषय)
• Type: Noun
• Root: प्रेत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; ‘श्राद्धम्’ इत्यस्य विषय-निर्देश (for the departed)

• भक्तितः: devoutly
• भक्तितः: Hetu/Prakara (हेतु/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) ‘भक्तितः’ = भक्त्या/भक्त्या सह (with devotion)

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; ‘यः’ इत्यस्य अन्वयः

• पापक्षयः: destruction of sins
• पापक्षयः: Karta/Phala (फल-कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप-क्षय (प्रातिपदिक; पाप + क्षय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘पापस्य क्षयः’)

• पार्थ: O Pārtha
• पार्थ: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पार्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• सूर्यलोके: in the world of the Sun
• सूर्यलोके: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सूर्य-लोक (प्रातिपदिक; सूर्य + लोक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘सूर्यस्य लोकः’)

• महीयते: is glorified/honored
• महीयते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √मह् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोगः (is honored/glorified)

Speaker

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sūrya-tīrtha on Revā (Ravi-nirmita)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Pārtha (Arjuna)

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims at dawn on Narmadā ghāṭa: snāna, then śrāddha setup—kuśa grass, piṇḍa offerings, water libations; Sūrya rising, rays touching offerings; Mārkaṇḍeya instructing Pārtha.

Characters & Entities

• Pārtha (Arjuna)
• Nṛpa (King)
• Sūrya (Ravi/Bhāskara)
• Pretas (Departed)
• Śrāddha
• Snāna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Time (tithi) + place (tīrtha) + devotion (bhakti) together intensify dharma, yielding purification and elevated posthumous states.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Sūrya-established tīrtha on the northern bank of the Revā/Narmadā.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing) and śrāddha for the departed on specified tithis: ṣaṣṭhī, aṣṭamī, and caturdaśī.