Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 30
Devanagari script
पञ्चास्याः पोतकेभाश्च भोगिनस्तु कलापिनः । दृष्ट्वा तद्विपिनं रम्यं प्रविष्टाः पाण्डुनन्दनाः
Transliteration
pañcāsyāḥ potakebhāśca bhoginastu kalāpinaḥ | dṛṣṭvā tadvipinaṃ ramyaṃ praviṣṭāḥ pāṇḍunandanāḥ
Translation
Melihat rimba yang memesona itu—tempat singa, anak gajah, ular-ular bhogin, dan merak (kalāpin) pun berdiam—para putra Pāṇḍu pun memasukinya.
Word by Word
पञ्चास्याःfive-faced ones (lions)
पञ्चास्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपञ्च (प्रातिपदिक) + आस्य (प्रातिपदिक)
Formद्विगुसमास (संख्यापूर्व: पञ्चास्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural
पोतकेभाःelephants like young ones / young elephants
पोतकेभाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपोतक (प्रातिपदिक) + इभ (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमास (पोतक इव इभाः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय — conjunction
भोगिनःserpents
भोगिनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभोगिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural
तुand/but/indeed
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक अव्यय — particle (‘but/indeed’)
कलापिनःpeacocks
कलापिनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकलापिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund) — having seen
तत्-विपिनम्that forest
तत्-विपिनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + विपिन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (सर्वनामपूर्वपद: तत्-विपिनम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Neuter, Accusative, Singular
रम्यम्beautiful
रम्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Neuter, Accusative, Singular (विपिनम् इति विशेषणम्)
प्रविष्टाःentered
प्रविष्टाः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र√विश् (धातु) → प्रविष्ट (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त) प्रयुक्तः भूतार्थे; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Past participle used as finite sense, Masculine, Nominative, Plural
पाण्डु-नन्दनाःsons of Pāṇḍu (the Pāṇḍavas)
पाण्डु-नन्दनाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपाण्डु (प्रातिपदिक) + नन्दन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (षष्ठी-तत्पुरुष: पाण्डोः नन्दनाः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural
Speaker
Sūta (deduced: narrative continuation in Revā Khaṇḍa)
Characters & Entities
P
Pāṇḍunandana (Pāṇḍavas)R
Revā (Narmadā)FAQs
Holy landscapes attract dharmic heroes; entering such a kṣetra marks a transition into a sanctified, transformative space.
The delightful forested kṣetra in the Revā (Narmadā) region featured in Revā Khaṇḍa.
No explicit rite; it frames a pilgrimage movement (praveśa) into the sacred geography.