Rig Veda 5.45.8 — Mandala 5, Sukta 45, Mantra 8

Sukta 5.45

Rishi: Atri (Ātreya tradition)

Devata: Angiras/Saramā illumination-forces; Dawn/Great Shining (implicit feminine ‘asyāḥ … vyuṣi’)

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify metrically)

Samhita Patha (Devanagari)

विश्वे अस्या व्युषि माहिनायाः सं यद्गोभिरङ्गिरसो नवन्त । उत्स आसां परमे सधस्थ ऋतस्य पथा सरमा विदद्गाः ॥

Transliteration

víśve asyā́ vyùṣi mā́hināyāḥ sáṃ yád góbhir áṅgiraso návanta | útsa āsāṃ paramé sadhástha ṛtásya pathā́ sarámā vidád gā́ḥ ||

Translation

Semua daya dari pancaran besarnya itu—ketika Aṅgirasa memeras dan bekerja bersama Sinar-sinar—berhimpun menjadi satu. Mata air mereka berada di singgasana tertinggi; melalui jalan Ṛta, Saramā menemukan Sinar-sinar itu.

Word by Word

• विश्वे: all (of them)
• विश्वे: Kartā
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• अस्याः: of her / of this (f.)
• अस्याः: Sambandha (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• व्युषि: at (her) dawning / at dawn
• व्युषि: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: व्युष् (धातु; ‘to dawn, become light’)

• माहिनायाः: of (her) greatness / might
• माहिनायाः: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: माहिना (प्रातिपदिक; ‘greatness, might’)

• सम्: together, completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• यत्: which (thing) / what
• यत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• गोभिः: with cows (i.e., cattle)
• गोभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• अङ्गिरसः: the Aṅgirases
• अङ्गिरसः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अङ्गिरस् (प्रातिपदिक; name of a seer-clan)

• नवन्त: praised / celebrated
• नवन्त: Kriyā
• Type: Verb
• Root: नु (धातु; ‘to praise, celebrate’)

• उत्साः: springs / wells
• उत्साः: Kartā
• Type: Noun
• Root: उत्स (प्रातिपदिक; ‘spring, well’)

• आसाम्: of them (f.)
• आसाम्: Sambandha (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• परमे: in the highest
• परमे: Adhikaraṇa
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)

• सधस्थे: in the seat/abode
• सधस्थे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: सधस्थ (प्रातिपदिक; ‘seat, abode, station’)

• ऋतस्य: of ṛta (cosmic order)
• ऋतस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक; ‘cosmic order, truth’)

• पथा: by the path
• पथा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: पथ (प्रातिपदिक)

• सरमा: Saramā
• सरमा: Kartā
• Type: Noun
• Root: सरमा (प्रातिपदिक; proper name, Saramā)

• विदत्: found / discovered
• विदत्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु; ‘to find, discover’)

• गाः: the cows
• गाः: Karma
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)