Rig Veda 1.52.1: Mandala 1, Sukta 52, Mantra 1

Sukta 1.52

Rishi: Vasiṣṭha (traditional for RV 1.52 in many Anukramaṇī lists)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

त्यं सु मेषं महया स्वर्विदं शतं यस्य सुभ्वः साकमीरते । अत्यं न वाजं हवनस्यदं रथमेन्द्रं ववृत्यामवसे सुवृक्तिभिः ॥

Transliteration

tyáṃ su meṣáṃ mahayā svarvídaṃ śatáṃ yásya subhvàḥ sākám ī́rate | átyaṃ ná vā́jaṃ havanasyádaṃ rátham índraṃ vavṛtyā́m aváse suvṛ́ktibhiḥ ||

Translation

Dia—domba jantan pendorong daya—kuagungkan: sang penemu dunia bercahaya; yang darinya kekuatan-kekuatan yang cepat-berkilau bangkit bersama dalam gerak seratus lipat. Laksana kuda kelimpahan, laksana kereta yang duduk menanti panggilan, semoga dengan ujaran yang tersusun indah kami memalingkan Indra kepada kami untuk pertolongan.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्यम्: that (him)
• त्यम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सु: well, indeed
• सु: —
• Type: Indeclinable
• Root: सु (निपात/उपसर्ग)

• मे: for me / to me
• मे: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इषम्: refreshment, strength
• इषम्: Karma
• Type: Noun
• Root: इष्/इषा (प्रातिपदिक: इष् ‘बल/प्रेरणा/आहार’), RV-प्रयोगे ‘इषम्’

• महया: magnify, make great
• महया: Kriyā
• Type: Verb
• Root: मह् (धातु) → महयति (कारयति) / महय (प्रातिपदिक-आधारित)

• स्वर्विदम्: finder/knower of heaven (light)
• स्वर्विदम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: स्वर् + विद् (कृदन्त-समास: ‘स्वरं वेत्ति/विन्दति’)

• शतम्: a hundred; manifold
• शतम्: —
• Type: Adjective
• Root: शत (संख्या-प्रातिपदिक)

• यस्य: whose
• यस्य: Sambandha (Genitive)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सुभ्वः: the good beings / the good powers
• सुभ्वः: Kartā
• Type: Noun/Adjective
• Root: सु + भ्व/भू (प्रातिपदिक: सुभ्वन्/सुभ्वा ‘सु-भव/सु-प्रभव’)

• साकम्: together
• साकम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: साकम् (अव्यय)

• ईरते: they rise/move, are set in motion
• ईरते: Kriyā
• Type: Verb
• Root: ईर् (धातु: ‘चल/उत्था/प्रेर’)

• अत्यम्: a steed
• अत्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अत्य (प्रातिपदिक: ‘अश्व’/‘वेगवान्’)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (उपमा-निपात)

• वाजम्: prize, strength, victory
• वाजम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• हवनस्यदम्: rushing to the invocation; eager for the call
• हवनस्यदम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: हवन + स्यद (कृदन्त/प्रातिपदिक: ‘हवने स्यन्दते/स्यदति’ ‘हवन-प्रवृत्त’)

• रथम्: chariot
• रथम्: Karma
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• ववृत्याम: may I turn to / choose
• ववृत्याम: Kriyā
• Type: Verb
• Root: वृत् (धातु: ‘वर्त/वृ’ ‘turn/choose’) → ववृत्य (परिपूर्ण/इच्छार्थ)

• अवसे: for help, for protection
• अवसे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: अवस् (प्रातिपदिक: ‘सहायता/रक्षा’)

• सुवृक्तिभिः: with well-made hymns
• सुवृक्तिभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: सु + वृक्ति (प्रातिपदिक: ‘स्तुति/वाक्’), तृतीया बहुवचनम्