Rig Veda 1.104.3: Mandala 1, Sukta 104, Mantra 3

Sukta 1.104

Rishi: Kutsa Āṅgirasa

Devata: Indra (implicit context of overcoming hostile forces within the hymn)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अव त्मना भरते केतवेदा अव त्मना भरते फेनमुदन् । क्षीरेण स्नातः कुयवस्य योषे हते ते स्यातां प्रवणे शिफायाः ॥

Transliteration

áva tmánā bharate kétavedā áva tmánā bharate phénam udán | kṣīréṇa snātáḥ kúyavasya yóṣe haté te syātāṃ pravaṇé śíphāyāḥ ||

Translation

Ke bawah, menurut kodratnya sendiri, Ketavedā bergerak; ke bawah, menurut kodratnya sendiri, buih di atas air bergerak. Dimandikan dengan susu, wahai istri Kuyava, semoga keduanya dipukul jatuh dan rebah di lereng Śiphā—biarlah kilau palsu binasa dalam turunnya sendiri.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अव: down, away (prefix)
• अव: —
• Type: Indeclinable
• Root: अव (उपसर्ग) अव-

• त्मना: by (his/its) self; with one’s own person
• त्मना: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: त्मन् (प्रातिपदिक) / त्मना (इन्स्ट्रु. एक.)

• भरते: bears, carries, brings
• भरते: —
• Type: Verb
• Root: √भृ (भरणे)

• केतवेदा: Ketuveda (‘knower of the banner/sign’; an epithet/name)
• केतवेदा: Kartā
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: केतु- + वेद (√विद् ‘to know’) → केतु-वेद (प्रातिपदिक)

• अव: down, away (prefix)
• अव: —
• Type: Indeclinable
• Root: अव (उपसर्ग) अव-

• त्मना: by himself/itself
• त्मना: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: त्मन् (प्रातिपदिक)

• भरते: bears, carries
• भरते: —
• Type: Verb
• Root: √भृ (भरणे)

• फेनम्: foam
• फेनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: फेन (प्रातिपदिक)

• उदन्: water
• उदन्: Kartā (as subject ‘water’ bears foam) / or Adhikaraṇa (contextual ‘in water’)
• Type: Noun
• Root: उदन्/उदक (प्रातिपदिक)

• क्षीरेण: with milk
• क्षीरेण: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: क्षीर (प्रातिपदिक)

• स्नातः: bathed, washed
• स्नातः: Kartā (of implied action/state)
• Type: Participle
• Root: √स्ना (स्नाने) → स्नात (क्त)

• कुयवस्य: of Kuyava (a person/foe)
• कुयवस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Noun (proper)
• Root: कुयव (प्रातिपदिक; नाम)

• योषे: O woman
• योषे: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: योषा/योष् (प्रातिपदिक ‘woman’)

• हते: when slain; slain
• हते: Adhikaraṇa (locative circumstance) / or Karma-state
• Type: Participle
• Root: √हन् (हिंसायाम्) → हत (क्त)

• ते: those two / the two of you
• ते: Kartā (with स्याताम्)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम)

• स्याताम्: may they be
• स्याताम्: —
• Type: Verb
• Root: √अस् (भू/अस्ति) → स्याताम्

• प्रवणे: in/on the slope, in the declivity
• प्रवणे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: प्रवण (प्रातिपदिक)

• शिफायाः: of Śiphā (a place/river/region)
• शिफायाः: Sambandha (genitive)
• Type: Noun (proper/toponym)
• Root: शिफा (प्रातिपदिक; नाम)