Home›Ramayana›Yuddha Kanda›Sarga 76›Shloka 52
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 52

युद्धे अङ्गद-मैन्द-द्विविद-राक्षसयुद्धम्; कुम्भस्य प्रादुर्भावः तथा सुग्रीवेण पराभवः

Sarga 76: Angada and the Vanara chiefs battle Kampana, Prajaṅgha, Yūpākṣa, Śoṇitākṣa; Kumbha enters and is checked by Sugrīva

Devanagari script

तस्यसुस्रावरुधिरंपिहितेचास्यलोचने ।अङ्गदःपाणिनानेत्रेपिधायरुधिरोक्षिते ।।।।सालमासन्नमेकेनपरिजग्राहपाणिवा ।

Transliteration

tasya susrāva rudhiraṃ pihite cāsya locane |

aṅgadaḥ pāṇinā netre pidhāya rudhirokṣite ||

sālam āsannam ekena parijagrāha pāṇinā ||

Translation

Darah pun mengalir deras dan kedua matanya tertutup. Aṅgada, dengan mata yang tersiram darah, menutupinya dengan satu tangan, dan dengan tangan yang lain meraih sebatang pohon śāla yang dekat.

Word by Word
तस्यof him/his
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचनम् (Genitive singular)
सुस्रावflowed out
सुस्राव:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootस्रु (धातु)
Formलिट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्; सु-उपसर्गः
रुधिरम्blood
रुधिरम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootरुधिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; here कर्तृसमानाधिकरण/कर्म: 'blood flowed' (subject)
पिहितेcovered/closed
पिहिते:
अधिकरण-विशेषणम् (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपिहित (प्रातिपदिक; √धा/√धा? as past passive participle from पि-धा 'to cover')
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तम् (PPP); नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-द्विवचनम्; विशेषणम् (qualifying लोचने)
चand
च:
सम्बन्ध (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
अस्यof him/his
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचनम् (Genitive singular)
लोचनेthe two eyes
लोचने:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootलोचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया, द्विवचनम्; here प्रथमा (subject complement with पिहिते)
अङ्गदःAngada
अङ्गदः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअङ्गद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
पाणिनाwith (his) hand
पाणिना:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootपाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया, एकवचनम्
नेत्रेthe two eyes
नेत्रे:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootनेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, द्विवचनम्
पिधायhaving covered
पिधाय:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootपि-धा (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभावः (Gerund): 'having covered'
रुधिरोक्षितेsprinkled with blood
रुधिरोक्षिते:
कर्म-विशेषणम् (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootरुधिर-उक्षित (प्रातिपदिक; रुधिर + उक्षित)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तम् (PPP of √उक्ष् 'to sprinkle'); नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-द्विवचनम्; विशेषणम् (qualifying नेत्रे)
सालम्a sal tree
सालम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्
आसन्नम्nearby
आसन्नम्:
कर्म-विशेषणम् (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootआसन्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying सालम्)
एकेनwith one (hand)
एकेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying पाणिना)
परिजग्राहseized/took hold of
परिजग्राह:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलिट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्; परि-उपसर्गः
पाणिनाwith (his) hand
पाणिना:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootपाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया, एकवचनम्
वाindeed/also
वा:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प/पादपूरण-अव्ययम् (optional/emphatic particle; here likely metrical filler)
Context

Blood flowed from his injured eyes and his eyes got veiled by blood. Covering his eyes with one hand he took hold of a Sal tree nearby.

Characters & Entities
A
Angada
Ś
Śāla tree

FAQs

Dharma here is steadfastness under suffering: even when impaired, one continues one’s rightful effort rather than collapsing into despair.

After being struck and blinded by blood, Angada shields his eyes and arms himself by grabbing a nearby śāla tree to continue fighting.

Angada’s resilience and presence of mind—he adapts instantly, protecting himself while preparing a counterstrike.

←Previous Verse
Next Verse→