Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

अध्याय ३३ — कर्म, दैव, हठ, स्वभाव और पुरुषार्थ पर द्रौपदी का उपदेश

Draupadī on Action, Fate, and Human Effort

तत्र चेद्‌ युध्यमानानामजिह्यमनिवर्तिनाम्‌ | सर्वशो हि वध: श्रेयान्‌ प्रेत्मय लोकान्‌ लभेमहि,“ऐसी दशामें यदि हम पीठ न दिखाकर युद्धमें निष्कपटभावसे लड़ते रहें और उसमें हमारा वध भी हो जाय तो वह कल्याणकारक है; क्योंकि युद्धमें मरनेसे हमें उत्तम लोकोंकी प्राप्ति होगी

tatra ced yudhyamānānām ajihyam anivartinām | sarvaśo hi vadhaḥ śreyān pretmy lokān labhemahi ||

Vaiśampāyana berkata: “Dalam keadaan demikian, bila kami terus bertempur tanpa membelakangi musuh—lurus hati dan tak tergoyahkan—maka sekalipun kami terbunuh, itulah jalan yang lebih baik; sebab gugur di medan perang akan mengantarkan kami, setelah wafat, ke alam-alam yang luhur.”

तत्रthere, in that situation
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
चेत्if
चेत्:
TypeIndeclinable
Rootचेत्
युध्यमानानाम्of (those) fighting
युध्यमानानाम्:
Karta
TypeVerb
Rootयुध्
Formpresent active participle (parasmaipada), masculine, genitive, plural
अजिह्यम्not turning away / not bending (from battle)
अजिह्यम्:
Karta
TypeAdjective
Rootअजिह्य
Formmasculine, genitive, plural
अनिवर्तिनाम्of the unretreating
अनिवर्तिनाम्:
Karta
TypeAdjective
Rootअनिवर्तिन्
Formmasculine, genitive, plural
सर्वशःin every way; altogether
सर्वशः:
TypeIndeclinable
Rootसर्वशः
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
वधःdeath, slaying
वधः:
Karta
TypeNoun
Rootवध
Formmasculine, nominative, singular
श्रेयान्better, more beneficial
श्रेयान्:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रेयस्
Formmasculine, nominative, singular, comparative
प्रेत्मयdeparted/after-death (as given)
प्रेत्मय:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रेत्मय
Formmasculine, accusative, plural
लोकान्worlds, realms
लोकान्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक
Formmasculine, accusative, plural
लभेमहिwe may obtain
लभेमहि:
TypeVerb
Rootलभ्
Formvidhi-linga (optative), ātmanepada, 1st, plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana