Adhyaya 45

Verse 1

इती श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे चतुश्चत्वारिंशो ऽध्यायः सूत उवाच केतुमाले नराः कालाः सर्वे पनसभोजनाः / स्त्रियश्चोत्पलपत्राभा जीवन्ति च वर्षायुतम्

Demikianlah dalam Śrī Kūrma Purāṇa, Saṃhitā enam ribu śloka, pada bagian awal, berakhir bab ke-44. Sūta bersabda: “Di Ketumāla, para pria berkulit gelap dan semuanya memakan nangka. Para wanita pun indah laksana helai daun teratai, dan mereka hidup sepuluh ribu tahun.”

Verse 2

भद्राश्वे पुरुषाः शुक्लाः स्त्रियश्चन्द्रांशुसन्निभाः / दश वर्षसहस्त्राणि जीवन्ते आम्रभोजनाः

Di Bhadrāśva-varṣa, para pria berkulit cerah dan para wanita laksana sinar rembulan. Mereka hidup sepuluh ribu tahun dengan menjadikan mangga sebagai santapan.

Verse 3

रम्यके पुरुषा नार्यो रमन्ते रजतप्रभाः / दशवर्षसहस्त्राणि शतानि दश पञ्च च / जीवन्ति चैव सत्त्वस्था न्यग्रोधफलभोजनाः

Di Ramyaka-varṣa, laki-laki dan perempuan bersukacita, bercahaya laksana perak. Mereka hidup seratus lima ribu tahun, teguh dalam sattva, dan menyantap buah nyagrodha (beringin).

Verse 4

हिरण्मये हिरण्याभाः सर्वे च लकुचाशनाः / एकादशसहस्त्राणि शतानि दश पञ्च च / जीवन्ति पुरुषा नार्यो देवलोकस्थिता इव

Di negeri Hiraṇmaya, semua makhluk berkilau laksana emas dan memakan buah lakuca. Laki-laki dan perempuan hidup sebelas ribu seratus lima belas tahun, seakan-akan tinggal di alam para dewa.

Verse 5

त्रयोदशसहस्त्राणि शतानि दश पञ्च च / जीवन्ति कुरुवर्षे तु श्यामाङ्गाः क्षीरभोजनाः

Di Kuru-varṣa, orang-orang beranggota tubuh gelap dan menjadikan susu sebagai santapan. Mereka hidup tiga belas ribu seratus lima belas tahun.

Verse 6

सर्वे मिथुनजाताश्च नित्यं सुखनिषेविनः / चन्द्रद्वीपे महादेवं यजन्ति सततं शिवम्

Di Candra-dvīpa, semua makhluk lahir berpasangan dan senantiasa menikmati kebahagiaan. Di sana mereka terus-menerus memuja Mahādeva—Śiva—tanpa henti.

Verse 7

तथा किंपुरुषे विप्रा मानवा हेमसन्निभाः / दशवर्षहस्त्राणि जीवन्ति प्लक्षभोजनाः

Demikian pula, wahai para brāhmaṇa, di negeri Kimpuruṣa manusia tampak berkilau laksana emas. Mereka hidup sepuluh ribu tahun dengan bersantap dari pohon plakṣa (ara).

Verse 8

यजन्ति सततं देवं चतुर्मूर्ति चतुर्मुखम् / ध्याने मनः समाधाय सादरं भक्तिसंयुताः

Dengan bhakti yang tulus, mereka senantiasa memuja Dewa bermurti empat dan bermuka empat, meneguhkan batin dalam samadhi meditasi dengan hormat.

Verse 9

तथा च हरिवर्षे तु महारजतसन्निभाः / दशवर्षसहस्त्राणि जीवन्तीक्षुरसाशिनः

Demikian pula di Harivarsha mereka bercahaya laksana perak agung; dengan sari tebu sebagai santapan, mereka hidup sepuluh ribu tahun.

Verse 10

तत्र नारायणं देवं विश्वयोनिं सनातनम् / उपासते सदा विष्णुं मानवा विष्णुभाविताः

Di sana, manusia yang dipenuhi bhava Vishnu senantiasa berupasana kepada Narayana—Vishnu, Dewa abadi, sumber rahim semesta.

Verse 11

तत्र चन्द्रप्रभं शुभ्रं शुद्धस्फटिकनिर्मितम् / विमानं वासुदेवस्य पारिजातवनाश्रितम्

Di sana ia menyaksikan vimana Vāsudeva yang bertempat di rimba Pārijāta: suci, bercahaya laksana sinar bulan, terbuat dari kristal murni.

Verse 12

चतुर्धारमनोपम्यं चतुस्तोरणसंयुतम् / प्राकारैर्दशभिर्युक्तं दुराधर्षं सुदुर्गमम्

Itu bagaikan benteng menakjubkan berpintu empat, berhias empat gerbang agung; dikelilingi sepuluh tembok pertahanan, tak tertaklukkan dan sangat sukar ditembus.

Verse 13

स्फाटिकैर्मण्डपैर्युक्तं देवराजगृहोपमम् / स्वर्णस्तम्भसहस्त्रैश्च सर्वतः समलङ्कृतम्

Dihiasi pendapa-pendapa kristal, laksana istana Raja para dewa; dan di segala sisi dihias megah dengan ribuan tiang emas.

Verse 14

हेमसोपानसंयुक्तं नानारत्नोपशोभितम् / दिव्यसिंहासनोपेतं सर्वशोभासमन्वितम्

Berhiaskan anak tangga emas dan dipermuliakan oleh aneka permata; dilengkapi singgasana-singa surgawi, penuh segala kemegahan.

Verse 15

सरोभिः स्वादुपानीयैर्नदीभिश्चोपशोभितम् / नारायणपरैः शुद्धैर्वेदाध्ययनतत्परैः

Dihiasi danau-danau berair manis nan suci serta sungai-sungai; dihuni insan suci yang berserah pada Nārāyaṇa, tekun mempelajari dan melantunkan Weda.

Verse 16

योगिभिश्च समाकीर्णं ध्यायद्भिः पुरुषं हरिम् / स्तुवद्भिः सततं मन्त्रैर्नमस्यद्भिश्च माधवम्

Tempat itu dipenuhi para yogin: sebagian bermeditasi pada Hari, Sang Puruṣottama; sebagian memuji-Nya terus-menerus dengan mantra; sebagian bersujud hormat kepada Mādhava.

Verse 17

तत्र देवादिदेवस्य विष्णोरमिततेजसः / राजानः सर्वकालं तु महिमानं प्रकुर्वते

Di sana para raja senantiasa memasyhurkan dan mengagungkan kemuliaan Viṣṇu, Dewa di atas para dewa, yang sinarnya tak terukur.

Verse 18

गायन्ति चैव नृत्यन्ति विलासिन्यो मनोरमाः / स्त्रियो यौवनशालिन्यः सदा मण्डनतत्पराः

Para wanita yang memesona dan gemar kenikmatan bernyanyi serta menari; berhiaskan semarak masa muda, mereka senantiasa tekun berhias.

Verse 19

इलावृते पद्मवर्णा जम्बूफलरसाशिनः / त्रयोदश सहस्त्राणि वर्षाणां वै स्थिरायुषः

Di Ilāvṛta, para penduduk berwarna laksana teratai, hidup dari sari buah jambu; usia mereka mantap hingga tiga belas ribu tahun.

Verse 20

भारते तु स्त्रियः पुंसो नानावर्णाः प्रकीर्तिताः / नानादेवार्चने युक्ता नानाकर्माणि कुर्वते / परमायुः स्मृतं तेषां शतं वर्षाणि सुव्रताः

Namun di Bhārata, perempuan dan laki-laki disebut berasal dari beragam varṇa; mereka tekun memuja berbagai dewa dan menjalankan aneka karma. Wahai yang berkaul baik, usia tertinggi mereka diingat seratus tahun.

Verse 21

नानाहाराश्च जीवन्ति पुण्यपापनिमित्ततः / नवयोजनसाहस्त्रं वर्षमेतत् प्रकीर्तितम् / कर्मभूमिरियं विप्रा नराणामधिकारिणाम्

Makhluk hidup bertahan dengan beragam makanan sesuai sebab pahala dan dosa. Luasnya dinyatakan sembilan ribu yojana, dan ukuran tahun pun demikian disebutkan. Wahai para brāhmaṇa, inilah karmabhūmi bagi manusia yang berhak menunaikan dharma.

Verse 22

महेन्द्रो मलयः सह्यः शुक्तिमानृक्षपर्वतः / विन्ध्यश्च पारियात्रश्च सप्तात्र कुलपर्वताः

Mahendra, Malaya, Sahya, Śuktimān, dan Gunung Ṛkṣa; juga Vindhya serta Pāriyātra—itulah tujuh pegunungan utama (kulaparvata) di sini.

Verse 23

इन्द्रद्युम्नः कशेरुमांस्ताम्रवर्णो गभस्तिमान् / नागद्वीपस्तथा सौम्यो गन्धर्वस्त्वथ वारुणः

Indradyumna, Kaśerumān, Tāmravarṇa, dan Gabhastimān; demikian pula Nāgadvīpa dan Saumya; lalu Gandharva dan Vāruṇa—itulah wilayah-dvīpa yang termasyhur dalam kisah Purāṇa.

Verse 24

अयं तु नवमस्तेषां द्वीपः सागरसंवृतः / योजनानां सहस्त्रं तु द्वीपो ऽयं दक्षिणोत्तरः

Inilah dvīpa kesembilan di antara semuanya, dilingkupi samudra. Luasnya seribu yojana, membentang dari selatan ke utara.

Verse 25

पूर्वे किरातास्तस्यान्ते पशिचमे यवनास्तथा / ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्य मध्ये शूद्रास्तथैव च

Di timurnya tinggal kaum Kirāta, dan di ujung baratnya kaum Yavana. Di bagian tengah bermukim Brāhmaṇa, Kṣatriya, Vaiśya, dan juga Śūdra.

Verse 26

इज्यायुद्धवणिज्याभिर्वर्तयन्त्यत्र मानवाः / स्त्रवन्ते पावना नद्यः पर्वतेभ्यो विनिः सृताः

Di sini manusia menegakkan hidup melalui pemujaan yajña, peperangan, dan perdagangan; dan dari pegunungan mengalir sungai-sungai penyuci yang memancar dari sumbernya.

Verse 27

शतद्रुश्चन्द्रभागा च सरयूर्यमुना तथा / इरावती वितस्ता च विपाशा देविका कुहूः

Śatadru, Candrabhāgā, Sarayū, dan Yamunā; Irāvatī, Vitastā, Vipāśā, Devikā, dan Kuhū—semuanya adalah sungai-sungai suci yang termasyhur.

Verse 28

गोमती धूतपापा च बाहुदा च दृषद्वती / कौशिकी लोहिता चैव हिमवत्पादनिः सृताः

Sungai Gomati, Dhūtapāpā, Bāhudā, dan Dṛṣadvatī; juga Kauśikī serta Lohitā—semuanya dikatakan memancar dari telapak kaki Himavat, sumber suci yang agung.

Verse 29

वेदस्मृतिर्वेदवती व्रतघ्नी त्रिदिवा तथा / पर्णाशा वन्दना चैव सदानीरा मनोरमा

Vedasṃṛti, Vedavatī, Vrataghnī, dan Tridivā; juga Parṇāśā, Vandanā, Sadānīrā, serta Manoramā—semua sungai suci ini patut diingat dan dihormati dalam bhakti.

Verse 30

चर्मण्वती तथा दूर्या विदिशा वेत्रवत्यपि / शिग्रुः स्वशिल्पापि तथा पारियात्राश्रयाः स्मृताः

Carmaṇvatī, Dūryā, Vidiśā, dan Vetravatī; juga Śigru serta Svaśilpā—semuanya dikenang menurut tradisi sebagai yang bersandar pada kawasan pegunungan Pāriyātra.

Verse 31

नर्मदा सुरसा शोण दशार्णा च महानदी / मन्दाकिनी चित्रकूटा तामसी च पिशाचिका

Narmadā, Surasā, Śoṇa, Daśārṇā, dan Mahānadī; Mandākinī, aliran Citrakūṭa, Tāmasī, serta Piśācikā—semuanya pun sungai suci yang patut dikenang.

Verse 32

चित्रोत्पला विपाशा च मञ्जुला वालुवाहिनी / ऋक्षवत्पादजा नद्यः सर्वपापहरा नृणाम्

Citrotpalā, Vipāśā, Mañjulā, dan Vāluvāhinī—sungai-sungai yang lahir dari kaki Ṛkṣavat ini menyucikan dan melenyapkan segala dosa manusia.

Verse 33

तापी पयोष्णी निर्विन्ध्या शीघ्रोदा च महानदी / वेण्या वैतरणी चैव बलाका च कुमुद्वती

Sungai Tāpi, Payoṣṇī, Nirvindhyā, Śīghrodā, sungai agung Mahānadī; juga Veṇyā, Vaitaraṇī, Balākā, dan Kumudvatī—semuanya dinyatakan sebagai air suci yang membawa pahala.

Verse 34

तोया चैव महागैरी दुर्गा चान्तः शिला तथा / विन्ध्यपादप्रसूतास्ता नद्यः पुण्यजलाः शुभाः

Demikian pula Toyā, Mahāgairī, Durgā, dan Antaḥśilā—yang lahir dari kaki Gunung Vindhya—adalah sungai-sungai mujur dengan air suci yang menyucikan.

Verse 35

सोदावरी भीमरथी कृष्णा वर्णा च मत्सरी / तुङ्गभ्द्रा सुप्रयोगा कावेरी च द्विजोत्तमाः / दक्षिणापथगा नद्यः सह्यपादविनिः सृताः

Wahai yang terbaik di antara para dwija, Godāvarī, Bhīmarathī, Kṛṣṇā, Varṇā, Matsarī, Tuṅgabhadrā, Suprayogā, dan Kāverī mengalir di Dakṣiṇāpatha, memancar dari kaki Pegunungan Sahya.

Verse 36

ऋतुमाला ताम्रपर्णो पुष्पवत्युत्पलावती / मलयान्निः सृता नद्यः सर्वाः शीतजलाः स्मृताः

Ṛtumālā, Tāmraparṇī, Puṣpavatī, dan Utpalāvatī—sungai-sungai yang mengalir dari Pegunungan Malaya ini semuanya dikenang berair sejuk dan menenteramkan.

Verse 37

ऋषिकुल्या त्रिसामा च मन्दगा मन्दगामिनी / रूपा पालासिनी चैव ऋषिका वंशकारिणी / शुक्तिमत्पादसंजाताः सर्वपापहरा नृणाम्

Ṛṣikulyā, Trisāmā, Mandagā, Mandagāminī, Rūpā, Pālāsinī, Ṛṣikā, dan Vaṃśakāriṇī—sungai-sungai yang lahir dari kaki Śuktimat ini melenyapkan segala dosa manusia.

Verse 38

आसां नद्युपनद्यश्च शतशो द्विजपुङ्गवाः / सर्वपापहराः पुण्याः स्नानदानादिकर्मसु

Wahai para brahmana utama, sungai-sungai dan anak-anak sungainya berjumlah ratusan; semuanya suci dan melenyapkan segala dosa, terutama dalam laku mandi suci, sedekah, dan upacara sejenisnya.

Verse 39

तास्विमे कुरुपाञ्चाला मध्यदेशादयो जनाः / पूर्वदेशादिकाश्चैव कामरूपनिवासिनः

Di wilayah-wilayah itu tinggal bangsa Kuru dan Pañcāla, juga penduduk Madhyadeśa dan negeri-negeri lainnya; demikian pula orang-orang dari negeri timur, termasuk para penghuni Kāmarūpa.

Verse 40

पुण्ड्राः कलिङ्गामगधा दाक्षिणात्याश्चकृत्स्नशः / तथापरान्ताः सौराष्ट्राः शूद्राभीरास्तथार्ऽबुदाः

Juga (terhitung) bangsa Puṇḍra, Kaliṅga, dan Magadha; serta seluruh masyarakat wilayah selatan. Demikian pula Aparānta dan Saurāṣṭra, juga Śūdra, Ābhīra, dan para penghuni Arbuda.

Verse 41

मालका मालवाश्चैव पारियात्रनिवासिनः / सौवीराः सैन्धवा हूणा शाल्वाः कल्पनिवासिनः

Kaum Mālaka dan Mālava pun, yang berdiam di wilayah Pāriyātra; juga Sauvīra, Saindhava, Hūṇa, dan Śālva—mereka disebut sebagai penduduk yang mendiami negeri-negeri masing-masing.

Verse 42

मद्रा रामास्तथाम्बष्ठाः पारसीकास्तथैव च / आसां पिबन्ति सलिलं वसन्ति सरितां सदा

Bangsa Madrā, Rāmā, Ambaṣṭha, dan juga Pārasīka; mereka meminum air dari (sungai-sungai) itu dan senantiasa tinggal di sepanjang aliran sungai.

Verse 43

चत्वारि भारते वर्षे युगानि कवयो ऽब्रुवन् / कृतं त्रेता द्वापरं च कलिश्चान्यत्र न क्वचित्

Para resi dan kavi menyatakan bahwa di Bharata-varsha ada empat yuga: Kṛta, Tretā, Dvāpara, dan Kali; di tempat lain tidak demikian.

Verse 44

यानि किंपुरुषाद्यानि वर्षाण्यष्टौ महर्षयः / न तेषु शोको नायासो नोद्वेगः क्षुद्भयं न च

Wahai para maharṣi, di delapan wilayah mulai dari Kiṁpuruṣa tidak ada duka, tidak ada letih, tidak ada kegelisahan; tiada lapar dan tiada takut.

Verse 45

स्वस्थाः प्रजा निरातङ्काः सर्वदुः खविवर्जिताः / रमन्ति विविधैर्भावैः सर्वाश्च स्थिरयौवनाः

Rakyat di sana sehat, bebas dari mara-bahaya, dan terlepas dari segala duka. Mereka bersukacita dalam beragam laku yang mulia; semuanya tetap dalam kemudaan yang mantap dan kuat.