Varaha Purana 112.14: Adhyaya 112, Shloka 14

Praise and Procedure of Donating the Two-Faced Kapilā Cow and the Golden Pot

Hema-kumbha

Devanagari script

पूर्वोक्ता यास्तु कपिलाः सर्वलक्षणलक्षिताः ॥ सर्वा ह्येता महाभागास्तारयन्ति न संशयः ॥

Recitation with translationVaraha Purana 112.14

Transliteration

pūrvoktā yās tu kapilāḥ sarva-lakṣaṇa-lakṣitāḥ || sarvā hy etā mahābhāgās tārayanti na saṃśayaḥ ||

Translation

जिन कपिला गायों के बारे में पहले बताया गया है, वो सब अच्छी मानी जाती हैं। इनके सभी लक्षण सही होते हैं। कोई शक नहीं, यह इंसान को पार ले जाती हैं।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पूर्वोक्ताः: previously mentioned
• पूर्वोक्ताः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व-उक्त (प्रातिपदिक; √वच् + क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; भूतकृदन्त-विशेषणम् ‘previously mentioned’

• याः: which (those)
• याः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; सम्बन्ध-सर्वनाम

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपातः (particle)

• कपिलाः: tawny cows
• कपिलाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कपिल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; (गावः)

• सर्व: all
• सर्व: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषे पूर्वपदम् (compound member)

• लक्षण: marks/characteristics
• लक्षण: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: लक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तत्पुरुषे मध्यपदम् (compound member)

• लक्षिताः: endowed with all marks
• लक्षिताः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √लक्ष् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; भूतकृदन्त-विशेषणम् ‘marked/characterized’; (सर्व-लक्षण-लक्षिताः)

• सर्वाः: all (of them)
• सर्वाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• हि: indeed
• हि: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपातः (particle; emphasis/causal)

• एताः: these
• एताः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम

• महाभागाः: greatly fortunate/auspicious
• महाभागाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: महा-भाग (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (महान् भागः यस्याः)

• तारयन्ति: save/lead across
• तारयन्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √तॄ (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्; causative sense ‘cause to cross/save’ is lexical here

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध/negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्ययम् (negation particle)

• संशयः: doubt
• संशयः: Karta (कर्ता; अस्ति-लोपे)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; वाक्ये ‘न संशयः’ इति नास्त्यर्थे (elliptic ‘there is no doubt’)

Speaker

Varāha

Tags

• Purāṇic Literature
• Dāna (Gift-giving)
• Merit and Salvation Motifs
• Textual Formulae

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It exemplifies a standard Purāṇic assurance formula—linking a correctly qualified ritual gift with a promised salvific outcome.

Which geographic location is identified?

No location is specified in this verse.

What is the primary ethical instruction?

The instruction emphasizes correct qualification/selection (lakṣaṇas) in gifting practices within dharma-oriented conduct.