Varaha Purana 110.8: Adhyaya 110, Shloka 8

The Glory and Procedure of the Grain-Cow (Dhānyadhenu) Donation

Devanagari script

मुक्ताफलमया दन्ता घृतक्षौद्रमयं मुखम् । प्रशस्तपत्रश्रवणं कांस्यदोहणकारिताम् ॥

Recitation with translationVaraha Purana 110.8

Transliteration

muktāphala-mayā dantā ghṛta-kṣaudra-mayaṃ mukham | praśasta-patra-śravaṇaṃ kāṃsya-dohana-kāritām ||

Translation

इसके दाँत मोती से बनाने चाहिए। मुँह में घी और शहद भरना है। कान पत्ते जैसे बनाओ, अच्छे पत्ते जैसे। और एक काँसी की बर्तन भी लगाओ जैसे दूध निकालते हैं।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• मुक्ता-फल-मयाः: made of pearls and fruits
• मुक्ता-फल-मयाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मुक्ता (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण—‘दन्ताः’ इति विशेष्यस्य

• दन्ताः: teeth
• दन्ताः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• घृत-क्षौद्र-मयम्: made of ghee and honey
• घृत-क्षौद्र-मयम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: घृत (प्रातिपदिक) + क्षौद्र (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण—‘मुखम्’ इति विशेष्यस्य

• मुखम्: mouth/face
• मुखम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• प्रशस्त-पत्र-श्रवणम्: having ears like fine leaves
• प्रशस्त-पत्र-श्रवणम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रशस्त (प्रातिपदिक) + पत्र (प्रातिपदिक) + श्रवण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण—(ताम्) इति स्त्रीलिङ्ग-विशेष्यस्य वर्णनार्थं नपुंसक-रूपेण (श्रवणम्)

• कांस्य-दोहण-कारिताम्: having milking-vessels made of bronze
• कांस्य-दोहण-कारिताम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: कांस्य (प्रातिपदिक) + दोहण (प्रातिपदिक) + कारिता (प्रातिपदिक; कृ-धातोः णिच्-प्रत्ययान्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण—‘ताम्’ (स्त्री) इति विशेष्यस्य

Speaker

Varāha (default dialogue framework)

Tags

• Purāṇic Literature
• Ritual Craft
• Metals in Antiquity
• Votive Objects

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It records an elaborate ‘material grammar’ for ritual objects, useful for studying how sensory substances (ghee, honey) and prestige materials (pearls, bronze) signaled value.

Which geographic location is identified?

No geographic location is named.

What is the primary ethical instruction?

The ethical emphasis lies in offering high-quality, thoughtfully prepared gifts, reflecting responsibility and care in charitable acts.