Akshi Upanishad: Verse 13
पदार्थप्रविभागज्ञः कार्याकार्यविनिर्णयम् । जानात्यधिगतश्चान्यो गृहं गृहपतिर्यथा ॥ मदाभिमानमात्सर्यलोभमोहातिशायिताम् । बहिरप्यास्थितामीषत् त्यजत्यहिरिव त्वचम् ॥ इत्थंभूतमतिः शास्त्रगुरुसज्जनसेवया । सरहस्यमशेषेण यथावदधिगच्छति ॥
पदार्थ-प्रविभाग-ज्ञः । कार्य-अकार्य-विनिर्णयम् । जानाति । अधिगतः । च । अन्यः । गृहम् । गृहपतिः । यथा ॥ मद-अभिमान-मात्सर्य-लोभ-मोह-अतिशायिताम् । बहिः । अपि । आस्थिताम् । ईषत् । त्यजति । अहिः । इव । त्वचम् ॥ इत्थम्-भूत-मतिः । शास्त्र-गुरु-सज्जन-सेवया । स-रहस्यम् । अशेषेण । यथा-वत् । अधिगच्छति ॥
padārthapravibhāgajñaḥ kāryākāryavinirṇayam | jānāty adhigataścānyo gṛhaṃ gṛhapatiḥ yathā || madābhimānamātsaryalobhamohātiśāyitām | bahir apy āsthitām īṣat tyajaty ahir iva tvacam || itthaṃbhūtamatiḥ śāstragurusajjanasevayā | sarahasyam aśeṣeṇa yathāvad adhigacchati ||
जो चीज़ें समझता है वोह यह भी समझता है कि क्या करना चाहिए और क्या नहीं। जैसे घर का मालिक अपना घर समझता है। वोह अहंकार, नफ़रत, लालच और भ्रम छोड़ देता है। जैसे साँप अपनी खाल उतार देता है। शास्त्र, गुरु और अच्छे लोगों की सेवा करके वोह पूरा ज्ञान पा लेता है।
One who knows the classification of categories (padārtha-vibhāga) understands the discernment of what ought and ought not to be done, like a householder who has mastered his household. He gradually abandons pride, egoism, envy, greed, and excessive delusion—even when they still remain outwardly—like a snake (casting off) its skin. With such a disposition, through service to scripture, the teacher, and the good, he properly comprehends the teaching together with its inner purport, completely.
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Upanishads in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
