Atharva Veda 20.126.18: Kanda 20, Anuvaka 13, Sukta 126, Mantra 18

Sukta 126

Sanskrit (Devanagari)

अ॒यमि॑न्द्र वृ॒षाक॑पिः॒ पर॑स्वन्तं ह॒तं वि॑दत्। अ॒सिं सू॒नां नवं॑ च॒रुमादेध॒स्यान॒ आचि॑तं॒ विश्व॑स्मा॒दिन्द्र॒ उत्त॑रः

Recitation with translationAtharva Veda 20.126.18

IAST Transliteration

ayám índra vṛṣā́kapíḥ párasvantaṃ hatáṃ vidat | asíṃ sūnā́ṃ návaṃ cárum ādedhásyā́na ā́citam víśvasmā́d índra úttaraḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

This Vṛṣākapi, O Indra, found the Parasvant, smitten down. A new sword of the sons, and the caru, and Ādedha’s wagon heaped with store—Indra is higher than all.

Translation

यह वृषाकपि, इंद्र, उस परस्वंत को गिरा हुआ पा गया। नए बेटे की तलवार है, और चरु नाम की पूजा की थाली है। आदेध की गाड़ी भी खाने से भरी है। इंद्र सबसे बड़ा है।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अयम्: this (one)
• अयम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: (Address)
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• वृषाकपिः: Vṛṣākapi (a heroic/virile ape; epithet)
• वृषाकपिः: Kartā (अयम् … वृषाकपिः) / इन्द्रस्य विशेषणम्
• Type: Noun (epithet)
• Root: वृषाकपि (प्रातिपदिक; समासः)

• परस्वन्तम्: the one having a (loud) sound/cry
• परस्वन्तम्: Karma
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: परस्वन्त् (प्रातिपदिक; -वत्-प्रत्ययान्त)

• हतम्: struck, slain
• हतम्: Karma (विशेषणरूपेण)
• Type: Participle (past passive)
• Root: हन् (धातु) → हत (कृदन्त; क्त)

• विदत्: found / came upon
• विदत्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु; ‘to find/know’)

• असिम्: a sword
• असिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: असि (प्रातिपदिक)

• सूनाम्: of the sūnā-s (pressings/pressing-stones; ritual items)
• सूनाम्: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: सूना (प्रातिपदिक; ‘pressing-stone/pressing’ or ‘sacrificial preparation’)

• नवम्: new
• नवम्: Karma (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: नव (प्रातिपदिक)

• चरुम्: cooked oblation (porridge)
• चरुम्: Karma
• Type: Noun
• Root: चरु (प्रातिपदिक)

• आ: towards, unto
• आ: (Preverb)
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• एधस्य: of fuel, of kindling
• एधस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: एधस् (प्रातिपदिक)

• अनः: the cart/wain
• अनः: Kartā (आचितम् इति विशेष्यः)
• Type: Noun
• Root: अनस् (प्रातिपदिक)

• आचितम्: piled up, heaped (with)
• आचितम्: Kartā (विशेषणरूपेण)
• Type: Participle (past passive)
• Root: चि (धातु) + आ- → आचित (कृदन्त; क्त)

• विश्वस्मात्: from everything / from all
• विश्वस्मात्: Apādāna
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: (Address)
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• उत्तरः: higher, superior, further
• उत्तरः: Kartā/Predicative (अनः/अयम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: उत्तर (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Indra-cycle material (AV 20 largely Rigvedic; specific r̥ṣi uncertain from isolated verse)

Devata: Indra (with Vṛṣākapi as associated figure)

Chandas: Anuṣṭubh

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: adbhuta