Ashtavakra Gita 18.45: Peace, Chapter 18, Verse 45

Devanagari script

विषयद्वीपिनो वीक्ष्य चकिताः शरणार्थिनः ।

विशन्ति झटिति क्रोडं निरोधैकाग्रसिद्धये ॥ १८-४५॥

Recitation with translationAshtavakra Gita 18.45

Transliteration

viṣayadvīpino vīkṣya cakitāḥ śaraṇārthinaḥ .

viśanti jhaṭiti kroḍaṃ nirodhaikāgrasiddhaye .. 18-45..

Translation

जब लोग इंद्रियों के बाघों को देखते हैं, तो डर के मारे भागने लगते हैं। वो जल्दी से एक जगह ठहर जाते हैं, अपने मन को एक पॉइंट पे रख के।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• विषयद्वीपिनः: sense-tigers / dangerous sense-objects
• विषयद्वीपिनः: कर्म (Karma) of वीक्ष्य
• Type: Noun
• Root: विषयद्वीपिन्-प्रातिपदिकम्
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विषयाः एव द्वीपिनः इति रूपकसमासः

• वीक्ष्य: having seen
• वीक्ष्य: क्रियाविशेषण; no direct kāraka
• Type: Verb
• Root: √ईक्ष्/वीक्ष् धातुः
• Form: ल्यबन्त-अव्यय, पूर्वकालिक क्रियाविशेषण; ‘having seen’

• चकिताः: frightened
• चकिताः: कर्ता-विशेषणम् (qualifies Karta)
• Type: Adjective
• Root: चकित-प्रातिपदिकम्
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; शरणार्थिनः इत्यस्य विशेषणम्

• शरणार्थिनः: seekers of refuge
• शरणार्थिनः: कर्ता (Kartā) of विशन्ति
• Type: Noun
• Root: शरणार्थिन्-प्रातिपदिकम्
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; शरणस्य अर्थिनः

• विशन्ति: they enter
• विशन्ति: मुख्यक्रिया; subject = शरणार्थिनः
• Type: Verb
• Root: √विश् धातुः
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• झटिति: quickly, instantly
• झटिति: क्रियाविशेषण; no kāraka
• Type: Indeclinable
• Root: झटिति-अव्ययम्
• Form: अव्ययम्; क्रियाविशेषणम्

• क्रोडम्: lap, bosom, cave-like shelter
• क्रोडम्: कर्म/गन्तव्यस्थानम् (Karma) of विशन्ति
• Type: Noun
• Root: क्रोड-प्रातिपदिकम्
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• निरोधैकाग्रसिद्धये: for the attainment of one-pointed restraint
• निरोधैकाग्रसिद्धये: सम्प्रदान/प्रयोजन (Sampradāna) — for the attainment
• Type: Noun
• Root: निरोधैकाग्रसिद्धि-प्रातिपदिकम्
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; निरोधे एकाग्रता, तस्याः सिद्धिः

Speaker

• Ashtavakra

Listener

• King Janaka

Tags

• sense objects
• nirodha
• ekagrata
• seekers
• refuge
• fear
• cessation

Entities Mentioned

• Sense objects
• Tigers of sense objects
• Seekers
• Refuge
• Focused cessation
• Nirodha
• Ekāgratā

FAQs

What are the “tigers of sense objects” in this verse?

They are an analogy for the threatening power that sense objects seem to have over frightened seekers who still experience attraction and fear.

What is meant by “focused cessation”?

It refers to concentrated restraint or cessation of mental movement, a yogic refuge sought by those alarmed by sensory temptation.