Arthashastra 3.9.17: Dharmasthiya, Adhyaya 9, Sutra 17

Devanagari script

तदुभयपरोक्तं वास्तु राजा हरेत्प्रनष्टस्वामिकं च ॥

Recitation with translationArthashastra 3.9.17

Transliteration

tadubhayaparoktaṃ vāstu rājā haretpranaṣṭasvāmikaṃ ca

Translation

ज़मीन जिसको कोई अपना ना बोले, या माल जिसका मालिक न मिले, वो राजा के पास जाएगा। राजा उसको अपने पास रख लेगा।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तत्: that (property/thing)
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: सर्वनाम-प्रातिपदिकम्; नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (कर्मपदम्)

• उभय: both, of two kinds
• Type: Adjective
• Root: उभय
• Form: विशेषणम्; नपुंसकलिङ्गे एकवचनम् (समासे पूर्वपदम्)

• पर: other, another (party)
• Type: Adjective
• Root: पर
• Form: विशेषणम्; (समासे पूर्वपदम्)

• उक्तम्: said/claimed (as)
• Type: Participle
• Root: वच्
• Form: कृदन्तः (क्त-प्रत्ययान्तः); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्; ‘उभयपरोक्तम्’ इति विशेष्य-विशेषणभावः

• वास्तु: property; the subject-matter (in dispute)
• Type: Noun
• Root: वस्
• Form: नपुंसकलिङ्गम्; प्रथमा-एकवचनम् (कर्तृ/विषयपदम्)

• राजा: the king
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: पुंलिङ्गम्; प्रथमा-एकवचनम् (कर्तृ)

• हरेत्: should take; should seize
• Type: Verb
• Root: हृ
• Form: लोट्/विधिलिङ् (आज्ञार्थ/विध्यर्थ); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः एकवचनम्

• प्रनष्ट: lost; disappeared
• Type: Participle
• Root: नश्
• Form: कृदन्तः (प्र-उपसर्ग + नश्; क्त-प्रत्ययान्तः); (समासे पूर्वपदम्)

• स्वामिकम्: having (its) owner lost; ownerless
• Type: Adjective
• Root: स्वामिन्
• Form: तद्धित/प्रातिपदिक-निर्मितम्; नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्; ‘प्रनष्टस्वामिकम्’ इति विशेषणम्

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थकः

Entities Mentioned

• rājā (the state/king)

More Details

FAQs

What principle is expressed by the king taking pranaṣṭasvāmika property?

Escheat/custodianship: when private title fails (unknown or disclaimed ownership), the state assumes control to prevent lawless appropriation.