Rig Veda 9.87.3: Mandala 9, Sukta 87, Mantra 3

Sukta 9.87

Rishi: Unspecified in this excerpt; verse speaks of a paradigmatic seer figure (ṛṣi/vipra/uśanā).

Devata: Soma Pavamāna (indirectly), with strong rishi-gnosis emphasis.

Chandas: Likely Triṣṭubh (requires verification).

Samhita Patha (Devanagari)

ऋषिर्विप्रः पुरएता जनानामृभुर्धीर उशना काव्येन । स चिद्विवेद निहितं यदासामपीच्यं गुह्यं नाम गोनाम् ॥

Recitation with translationRig Veda 9.87.3

Transliteration

ṛṣír vípraḥ puraetā́ jánānām ṛbhúr dhī́ra uśánā kā́vyena | sá cíd viveda níhitaṃ yád āsām apī́cyaṃ gúhyaṃ nā́ma gónām ||

Translation

Woh rishi hai, jo andar se samajhta hai. Woh logon ke aage chalta hai. Woh cheezein banata hai, pakka iraada rakhta hai. Kavi ki kalaa se woh woh cheez dhundhta hai jo chhupa hai. Woh raaz ka naam dhundhta hai, jo roshni ke naam se jaana jaata hai.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ऋषिः: seer
• ऋषिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: ऋषि- (प्रातिपदिक)

• विप्रः: inspired poet/priest
• विप्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: विप्र- (प्रातिपदिक)

• पुरः-एता: leader, one who goes in front
• पुरः-एता: कर्तृ
• Type: Noun (compound)
• Root: पुरः + एता (√इ ‘to go’ से कृत्: एतृ/एता)

• जनानाम्: of the peoples/men
• जनानाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: जन- (प्रातिपदिक)

• ऋभुः: R̥bhu (the skillful one; name/epithet)
• ऋभुः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: ऋभु- (प्रातिपदिक)

• धीः: insight, inspired thought
• धीः: कर्तृ/विशेषणभाव (apposition)
• Type: Noun
• Root: धी- (प्रातिपदिक)

• उशना: Uśanā (Kāvya)
• उशना: कर्तृ (apposition)
• Type: Proper Noun
• Root: उशनस्/उशना- (प्रातिपदिक; उशना काव्य ‘Uśanā Kāvya’)

• काव्येन: by poetic craft/poetry
• काव्येन: करण
• Type: Noun
• Root: काव्य- (प्रातिपदिक)

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• चित्: even, indeed
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• विवेद: he has found/has come to know
• विवेद: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √विद् (to know, find)

• निहितम्: the hidden/placed (thing)
• निहितम्: कर्म
• Type: Participle
• Root: नि-√धा (to place, deposit) → निहित (कृत्: क्त)

• यत्: which
• यत्: कर्म (relative)
• Type: Relative Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• आसाम्: of these (cows)
• आसाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम)

• अपिच्यम्: to be reached/attained; desirable
• अपिच्यम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: अपिच्य- (प्रातिपदिक; ‘अपि-च्य’ = to be sought/attained?)

• गुह्यम्: secret, hidden
• गुह्यम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: गुह्य- (प्रातिपदिक; from √गुह् ‘to hide’)

• नाम: name
• नाम: कर्म (apposition)
• Type: Noun
• Root: नामन्- (प्रातिपदिक)

• गोनाम्: of the cows (or rays)
• गोनाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: गो- (प्रातिपदिक)