Rig Veda 8.10.2: Mandala 8, Sukta 10, Mantra 2

Sukta 8.10

Rishi: Kāṇva (explicit: kāṇvasya)

Devata: Aśvinau (with a broad invocation including Bṛhaspati, Viśve Devāḥ, Indra-Viṣṇu)

Chandas: Likely Triṣṭubh (requires verification)

Samhita Patha (Devanagari)

यद्वा यज्ञं मनवे सम्मिमिक्षथुरेवेत्काण्वस्य बोधतम् । बृहस्पतिं विश्वान्देवाँ अहं हुव इन्द्राविष्णू अश्विनावाशुहेषसा ॥

Recitation with translationRig Veda 8.10.2

Transliteration

yád vā yajñáṃ mánave sam-mimikṣáthurevá ít kāṇvásya bodhatam | bṛ́haspátiṃ víśvān devā́n aháṃ huve indrā́viṣṇū aśvínāv āśu-heṣasā ||

Translation

Agar tumne Manu ke liye yagya ki taiyari kar di hai, to Kanva ki awaaz par dhyan do. Main Brihaspati ko bulata hoon, saare devtaon ko, Indra aur Vishnu ko, aur Ashwin dono bhaiyon ko jo jaldi aate hain.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यद्: when/if; that which
• यद्: सम्बन्ध/अव्यक्त (correlative)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यद्-शब्द

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा (निपात)

• यज्ञम्: sacrifice; ritual
• यज्ञम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• मनवे: for Manu
• मनवे: सम्प्रदान
• Type: Noun (proper/ancestor)
• Root: मनु (प्रातिपदिक)

• सम्मिमिक्षथुः: you two have mixed/combined; have duly arranged
• सम्मिमिक्षथुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √मिक्ष्/मिक्ष (मिश्रणे/संयोगे) with सम्-; reduplicated perfect stem मि-मिक्ष

• एव: just; indeed
• एव: —
• Type: Indeclinable
• Root: एव (निपात)

• इत्: indeed; precisely
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात; emphatic)

• काण्वस्य: of Kāṇva (the seer’s lineage)
• काण्वस्य: सम्बन्ध
• Type: Adjective/Noun (patronymic)
• Root: काण्व (प्रातिपदिक; ‘of the Kāṇva’)

• बोधतम्: you two perceive/understand; take notice
• बोधतम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √बुध् (अवबोधने)

• बृहस्पतिम्: Bṛhaspati
• बृहस्पतिम्: कर्म
• Type: Noun (deity)
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक)

• विश्वान्: all
• विश्वान्: विशेषण (देवान्) / कर्म
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• देवान्: the gods
• देवान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम)

• हुवे: I invoke/call
• हुवे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √हू (आह्वाने)

• इन्द्राविष्णू: Indra and Viṣṇu
• इन्द्राविष्णू: कर्म
• Type: Noun (dual deities)
• Root: इन्द्र + विष्णु (द्वन्द्व-समास प्रातिपदिक)

• अश्विनौ: the Aśvins
• अश्विनौ: कर्म
• Type: Noun (deities)
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक; dual deities)

• आशुहेषसा: with swift neighing; swift-sounding (epithet, esp. of the Aśvins/steeds)
• आशुहेषसा: करण/विशेषण (आह्वान-प्रकारः)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: आशु-हेषस् (प्रातिपदिक; bahuvrīhi/compound epithet)