Rig Veda 7.33.7: Mandala 7, Sukta 33, Mantra 7

Sukta 7.33

Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭhas)

Devata: Uṣas (Dawn) and cosmic triads (fires/worlds/lights) as operative powers

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

त्रयः कृण्वन्ति भुवनेषु रेतस्तिस्रः प्रजा आर्या ज्योतिरग्राः । त्रयो घर्मास उषसं सचन्ते सर्वाँ इत्ताँ अनु विदुर्वसिष्ठाः ॥

Recitation with translationRig Veda 7.33.7

Transliteration

tráyaḥ kṛṇvanti bhúvaneṣu rétas tisráḥ pra-jā́ ā́ryā jyótir-agrāḥ | tráyo gharmā́sa uṣásaṁ sacante sárvāṁ íttā́n ánu vidúr vasiṣṭhā́ḥ ||

Translation

Duniya mein teen cheezein hain jo sabse zaroori hain. Pehli, paida hone ka beej. Dusra, acche ghar mein paida hona. Teesra, subah hone ka waqt. Vashishth rishi yeh teeno baatein jaante hain aur samajhte hain.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्रयः: three
• त्रयः: कर्तृ
• Type: Adjective/Numeral
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक) → त्रय

• कृण्वन्ति: they make / produce
• कृण्वन्ति: कर्तृ-क्रिया
• Type: Verb
• Root: √कृ (करणे)

• भुवनेषु: in the worlds
• भुवनेषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: भुवन (प्रातिपदिक; √भू)

• रेतः: seed, semen
• रेतः: कर्म
• Type: Noun
• Root: रेतस् (प्रातिपदिक)

• तिस्रः: three (f.)
• तिस्रः: कर्तृ
• Type: Adjective/Numeral
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक) → तिसृ

• प्रजाः: creatures, progenies
• प्रजाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: प्रजा (प्रातिपदिक)

• आर्याः: noble, Aryan
• आर्याः: कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: आर्य (प्रातिपदिक)

• ज्योतिः: light
• ज्योतिः: कर्तृ/विधेय
• Type: Noun
• Root: ज्योतिस् (प्रातिपदिक)

• अग्राः: foremost, having light in front
• अग्राः: कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)

• त्रयः: three
• त्रयः: कर्तृ
• Type: Adjective/Numeral
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक) → त्रय

• घर्मासः: hot seasons / heats (gharmas)
• घर्मासः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: घर्म (प्रातिपदिक)

• उषसम्: Dawn
• उषसम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• सचन्ते: they accompany / follow
• सचन्ते: कर्तृ-क्रिया
• Type: Verb
• Root: √सच् (समवाये/अनुगमने)

• सर्वान्: all
• सर्वान्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)

• इत्: indeed, just
• इत्: सम्बन्ध/निपात (अवधारणार्थः)
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात)

• तान्: those
• तान्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अनु: after, in accordance with
• अनु: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• विदुः: they have known / know
• विदुः: कर्तृ-क्रिया
• Type: Verb
• Root: √विद् (ज्ञाने)

• वसिष्ठाः: the Vasiṣṭhas (Vasiṣṭha’s clan/seers)
• वसिष्ठाः: कर्तृ
• Type: Noun (Proper)
• Root: वसिष्ठ (ऋषि-नाम; प्रातिपदिक)