Rig Veda 5.32.5: Mandala 5, Sukta 32, Mantra 5

Sukta 5.32

Rishi: Atri (traditional)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

त्यं चिदस्य क्रतुभिर्निषत्तममर्मणो विददिदस्य मर्म । यदीं सुक्षत्र प्रभृता मदस्य युयुत्सन्तं तमसि हर्म्ये धाः ॥

Recitation with translationRig Veda 5.32.5

Transliteration

tyáṃ cid asya krátubhir níṣattam amármaṇo vidád íd asya márma | yád īṃ sukṣatra prábhṛtā mádasya yúyutsantaṃ támási harmyé dhāḥ ||

Translation

Woh dushman apni chaal-baazi se chupa baitha tha, koi kamzori nahi dikh rahi thi. Par Indra ne uski kamzori dhoondh li. Jab woh apni hawa mein ladne ko taiyaar hua, Indra ne use andhere mein phans diya, band kamre mein.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्यम्: him / that one
• त्यम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• चित्: even / indeed
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• अस्य: of him / his
• अस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: इदम्/अयम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• क्रतुभिः: by (his) powers / stratagems
• क्रतुभिः: करण
• Type: Noun
• Root: क्रतु (प्रातिपदिक)

• निषत्तमम्: most firmly seated / most entrenched
• निषत्तमम्: कर्म (विशेषणम्)
• Type: Adjective (participial superlative)
• Root: नि-षद् (धातु) → निषत्त (कृदन्त-भूतकृदन्त/कृत) + तमप्

• मर्मणः: of the vital spot / of the secret point
• मर्मणः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: मर्मन् (प्रातिपदिक)

• विदत्: he found / he discovered
• विदत्: कर्तृ (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विद् (ज्ञाने)

• इद्: indeed / just
• इद्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इद् (निपात)

• अस्य: of him
• अस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: इदम्/अयम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मर्म: the vital spot / the secret
• मर्म: कर्म
• Type: Noun
• Root: मर्मन् (प्रातिपदिक)

• यत्: when / since / that
• यत्: —
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ईम्: him (enclitic)
• ईम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: ईम् (निपात)

• सुक्षत्र: O well-protecting one / O good ruler
• सुक्षत्र: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative)
• Root: सु-क्षत्र (प्रातिपदिक)

• प्रभृता: brought forth / produced
• प्रभृता: —
• Type: Adjective/Participle
• Root: प्र-भृ (धातु) → प्रभृत (कृदन्त)

• मदस्य: of exhilaration / of intoxication (soma-rapture)
• मदस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: मद (प्रातिपदिक)

• युयुत्सन्तम्: wishing to fight / eager to battle
• युयुत्सन्तम्: कर्म (विशेषणम्)
• Type: Participle (desiderative present)
• Root: युध् (सम्प्रहारे) → युयुत्स (इच्छार्थक-देशिदेरिवेटिव) + शतृ

• तम्: him
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• तमसि: in darkness
• तमसि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: तमस् (प्रातिपदिक)

• हर्म्ये: in the house / in the mansion
• हर्म्ये: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: हर्म्य (प्रातिपदिक)

• धाः: put! / place!
• धाः: कर्तृ (आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: धा (धारणे/स्थापने)