Rig Veda 4.33.8: Mandala 4, Sukta 33, Mantra 8

Sukta 4.33

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Rbhus

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

रथं ये चक्रुः सुवृतं नरेष्ठां ये धेनुं विश्वजुवं विश्वरूपाम् । त आ तक्षन्त्वृभवो रयिं नः स्ववसः स्वपसः सुहस्ताः ॥

Recitation with translationRig Veda 4.33.8

Transliteration

ráthaṃ yé cakrúḥ su-vṛ́taṃ nareṣṭhā́ṃ yé dhénuṃ viśvá-juvaṃ viśvá-rūpām | tá ā́ takṣantv ṛbhávo rayím naḥ svávasas svápasaḥ su-hástāḥ ||

Translation

Ribhu ne ek acchi rath banayi thi jo insaan ke kaam aati thi. Unhone ek gay bhi banayi jo har tarah ki shakti rakhti thi. Woh log humare liye dhannya aur samriddhi paida karein. Unke haath mein kaam karne ki kala thi, woh apne kaam mein mahir the.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• रथम्: chariot
• रथम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• ये: who (those who)
• ये: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• चक्रुः: they made
• चक्रुः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• सुवृतम्: well-turned, well-made
• सुवृतम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: सु-वृत (कृदन्त/विशेषण-प्रातिपदिक; वृत < √वृ/√वृत् ‘to turn/roll, be well-rounded’)

• नरेष्ठाम्: best among men, most excellent
• नरेष्ठाम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: नर-इष्ठ (प्रातिपदिक; इष्ठ = श्रेष्ठतम)

• ये: who
• ये: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• धेनुम्: cow
• धेनुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: धेनु (प्रातिपदिक)

• विश्वजुवम्: all-swift, swift in every way
• विश्वजुवम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: विश्व-जुव (प्रातिपदिक; जुव ‘swift, impetuous’)

• विश्व-रूपाम्: of all forms, manifold
• विश्व-रूपाम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: विश्व-रूप (प्रातिपदिक)

• ते: they
• ते: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आ: towards, forth; (as preverb)
• आ: (क्रियाविशेषण/उपसर्ग)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• तक्षन्तु: let them fashion, let them carve
• तक्षन्तु: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: तक्ष् (धातु)

• ऋभवः: the Rbhus (divine artisans)
• ऋभवः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: ऋभु (प्रातिपदिक)

• रयिम्: wealth
• रयिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक)

• नः: to us / for us
• नः: सम्प्रदान (प्रायः ‘to us’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• स्ववसः: having good wealth, well-endowed
• स्ववसः: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: सु-वास (प्रातिपदिक; वास ‘good dwelling/wealth’, ‘goodly’)

• स्वपसः: of good workmanship, skillful
• स्वपसः: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: सु-पस् (प्रातिपदिक; पस् ‘work, skill’)

• सुहस्ताः: with good hands, deft-handed
• सुहस्ताः: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: सु-हस्त (प्रातिपदिक)